Με νέα παρέμβαση για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo, η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει τη συνέχιση των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ως αποτέλεσμα δικής της συγκατάθεσης. Διπλωματικές πηγές που επικαλείται το κρατικό TRT Haber υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα απέτρεψε την προσπάθεια της Αθήνας να δημιουργήσει τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκαλύπτοντας παράλληλα ότι στις 10 Νοεμβρίου απέστειλε ρηματική διακοίνωση στη Γαλλία. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει τη συγκεκριμένη ερμηνεία, ξεκαθαρίζοντας ότι η εταιρεία που εκτελεί τις έρευνες ζήτησε τις απαραίτητες άδειες αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η νέα τουρκική τοποθέτηση έρχεται μία ημέρα μετά την επικοινωνία μέσω ασυρμάτου ανάμεσα σε τουρκικό πολεμικό πλοίο, το γαλλικό ερευνητικό και την ελληνική φρεγάτα «Λήμνος», σε θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Καρπάθου.
Παρά τις αντικρουόμενες αξιώσεις, το Abeille Marengo συνέχισε τις προγραμματισμένες εργασίες του για το Great Sea Interconnector, χωρίς να αναφερθεί φυσική παρεμπόδιση του πλοίου κατά το συγκεκριμένο περιστατικό.
Η Άγκυρα επικαλείται διακοίνωση της 10ης Νοεμβρίου
Σύμφωνα με το TRT Haber, η Τουρκία διαβίβασε στις 10 Νοεμβρίου ρηματική διακοίνωση προς τη Γαλλία, ως κράτος σημαίας του Abeille Marengo, γνωστοποιώντας τη συναίνεσή της για τις προγραμματισμένες έρευνες.
Οι τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται σε περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Παράλληλα, ισχυρίζονται ότι η ελληνική και η κυπριακή NAVTEX δεν είχαν εκδοθεί από αρμόδιες αρχές και ότι η Τουρκία προχώρησε στην ακύρωσή τους.
«Εμποδίσαμε την προσπάθεια της Ελλάδας να δημιουργήσει τετελεσμένα», είναι το μήνυμα που μεταφέρουν οι ίδιες πηγές, αποδίδοντας στη διπλωματική τους κινητοποίηση τη συνέχιση των ερευνών υπό τους όρους που προβάλλει η Άγκυρα.
Η τουρκική πλευρά επικαλείται επίσης τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας που έχει γνωστοποιήσει στον ΟΗΕ από το 2020.
Ωστόσο, η μονομερής γνωστοποίηση θαλάσσιων διεκδικήσεων δεν συνιστά συμφωνία οριοθέτησης με την Ελλάδα ούτε αποδεικνύει αποδοχή τους από την Αθήνα.
Η απάντηση της Ελλάδας: «Δεν ζητήθηκε άδεια»
Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει τη θέση ότι οι εργασίες προϋπέθεταν τουρκική έγκριση.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, είχε ήδη τοποθετηθεί δημόσια για την τουρκική NAVTEX, τονίζοντας ότι η Άγκυρα επικαλείται συγκατάθεση την οποία κανείς δεν της ζήτησε.
«Η γαλλική εταιρεία έκανε αίτημα για άδεια εργασιών μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι το γαλλικό πλοίο ξεκίνησε τις δραστηριότητές του με βάση την ελληνική NAVTEX, από την οποία προκύπτουν οι συντεταγμένες των προβλεπόμενων ερευνών.
Η Αθήνα έχει απαντήσει και σε επίπεδο ναυτιλιακών αναγγελιών, εκδίδοντας τη NAVWARN 1441/26, με την οποία απορρίπτει την αρμοδιότητα της τουρκικής NAVTEX για τη συγκεκριμένη περιοχή.
Έτσι, η διαφωνία δεν αφορά μόνο τις διατυπώσεις μιας διπλωματικής επικοινωνίας, αλλά και το ποιο κράτος έχει αρμοδιότητα να εκδίδει οδηγίες και να εγκρίνει τις συγκεκριμένες εργασίες.
Οι φρεγάτες Gökova και «Λήμνος» αντάλλαξαν μηνύματα
Η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε στις 12 Νοεμβρίου και στη θαλάσσια περιοχή όπου κινείται το Abeille Marengo.
Η τουρκική φρεγάτα Gökova επικοινώνησε μέσω ασυρμάτου με το γαλλικό πλοίο, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται σε περιοχή τουρκικής υφαλοκρηπίδας και επαναλαμβάνοντας το περιεχόμενο της τουρκικής NAVTEX.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, το τουρκικό μήνυμα δεν ανέφερε ότι είχε εκδοθεί συγκεκριμένη άδεια προς το πλοίο, ούτε απαιτούσε τη διακοπή των εργασιών του.
Η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» απάντησε αμέσως, επισημαίνοντας ότι το ερευνητικό δραστηριοποιείται σε ελληνική υφαλοκρηπίδα και ενεργεί βάσει της ελληνικής ναυτιλιακής αναγγελίας.
Το επεισόδιο περιορίστηκε σε ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω ασυρμάτου, ενώ το γαλλικό πλοίο συνέχισε την αποστολή του.
Το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης παραμένει κρίσιμο
Στο επίκεντρο της διπλωματικής αντιπαράθεσης βρίσκεται και η γραπτή επικοινωνία της Γαλλίας με την Τουρκία.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι επρόκειτο για ενημέρωση και όχι για αίτημα αδειοδότησης. Αντίθετα, η Άγκυρα παρουσιάζει τις επαφές ως διαδικασία που επέτρεψε στις τουρκικές αρχές να παράσχουν τη συγκατάθεσή τους.
Το πλήρες κείμενο της γαλλικής διακοίνωσης δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ότι η Γαλλία ζήτησε άδεια από την Τουρκία, όπως υπονοεί η τουρκική επιχειρηματολογία.
Η διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση ενός τρίτου κράτους και στην αίτηση συγκατάθεσής του αποτελεί το καθοριστικό σημείο της αντιπαράθεσης.
Οι έρευνες συνεχίζονται, η διπλωματική διαφωνία παραμένει
Το Great Sea Interconnector προβλέπει την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο, με στόχο την ένταξη της κυπριακής αγοράς ηλεκτρισμού στο ευρωπαϊκό δίκτυο.
Το Abeille Marengo πραγματοποιεί προκαταρκτικές βυθομετρικές έρευνες, καταγράφοντας τα χαρακτηριστικά του θαλάσσιου πυθμένα για τον σχεδιασμό της διαδρομής του καλωδίου.
Η Τουρκία δηλώνει ότι δεν αντιτίθεται στις περιφερειακές ενεργειακές διασυνδέσεις, επιμένει όμως στις διεκδικήσεις της για τις θαλάσσιες περιοχές από τις οποίες διέρχεται το έργο.
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα διατηρεί τη θέση ότι οι απαραίτητες εγκρίσεις προέρχονται από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές και ότι οι τουρκικές αναγγελίες δεν μεταβάλλουν το καθεστώς των ερευνών.
Με τις εργασίες να συνεχίζονται, Αθήνα και Άγκυρα εξακολουθούν να διαφωνούν για τη δικαιοδοσία στην περιοχή. Η νέα τοποθέτηση του TRT επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία επιδιώκει να καταγράψει τη δική της ερμηνεία της διαδικασίας, χωρίς να προκύπτει ότι η ελληνική πλευρά την έχει αποδεχθεί.