Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου στο Δουβλίνο, αναμένεται να θέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με το Politico, η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει το ζήτημα ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, εν μέσω ανησυχιών για τις ενεργειακές έρευνες νότια της Κρήτης και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αντι-NAVTEX της Ελλάδας: Άκυρη η τουρκική για το καλώδιο
Την πληροφορία μεταφέρει ανώτερος Έλληνας αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε στο ευρωπαϊκό μέσο υπό τον όρο της ανωνυμίας. Η συνάντηση των ηγετών έχει ως βασικά αντικείμενα την τεχνητή νοημοσύνη και τις εξελίξεις στην Ουκρανία, ωστόσο η ελληνική πλευρά αναμένεται να αναδείξει και την αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου και τη νέα ανταλλαγή NAVTEX μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo.
Η Αθήνα μεταφέρει το ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Η Ελλάδα έχει απορρίψει το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης που υπέγραψαν η Τουρκία και η τότε διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης το 2019, υποστηρίζοντας ότι παραβλέπει την επήρεια ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη, η Ρόδος και το Καστελλόριζο.
Η επικύρωσή του από το Κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης προκάλεσε νέα διπλωματική αντίδραση, καθώς η συγκεκριμένη πλευρά είχε προηγουμένως απορρίψει τη συμφωνία.
Στις 20 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επανέλαβαν την αντίθεση της ΕΕ, χαρακτηρίζοντας το μνημόνιο αντίθετο στο Δίκαιο της Θάλασσας και χωρίς έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η τουρκική κυβέρνηση αμφισβητεί αυτή τη θέση, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία ανταποκρίνεται στα δικαιώματα και στα συμφέροντα της Τουρκίας και της Λιβύης.
Το ενδεχόμενο κυρώσεων και οι προϋποθέσεις του
Η ελληνική κυβέρνηση έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζητήσει ευρωπαϊκά μέτρα εναντίον της Τουρκίας σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι η Αθήνα θα επιδιώξει τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την επιβολή κυρώσεων εφόσον οι τουρκικές ενέργειες οδηγήσουν σε περαιτέρω ένταση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει κατατεθεί συγκεκριμένη πρόταση κυρώσεων ή ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν συμφωνήσει σε ανάλογη απόφαση.
Η προγραμματισμένη συνάντηση στο Δουβλίνο είναι άτυπη και η εξέταση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν περιλαμβάνεται στα δημοσιευμένα κύρια θέματα της ημερήσιας διάταξης.
Οι έρευνες νότια της Κρήτης και το Great Sea Interconnector
Η νέα διπλωματική κινητοποίηση συνδέεται με δύο ενεργειακά ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το πρώτο αφορά τις έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, σε θαλάσσιες περιοχές όπου οι ελληνικές και τουρκικές θέσεις για την έκταση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν συμπίπτουν.
Το δεύτερο είναι το Great Sea Interconnector, το υποθαλάσσιο καλώδιο που σχεδιάζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Κρήτη με την Κύπρο.
Στις 10 Νοεμβρίου, το γαλλικής σημαίας Abeille Marengo απέπλευσε από το Ηράκλειο για προπαρασκευαστικές εργασίες του έργου. Η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX επικαλούμενη δικές της θαλάσσιες αρμοδιότητες και συναίνεση για τις δραστηριότητες, θέση που η Αθήνα απέρριψε με επίσημη αντι-NAVTEX τα ξημερώματα της επόμενης ημέρας.
Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι οι σχετικές άδειες έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές. Η Άγκυρα διατηρεί τις αντίθετες διεκδικήσεις της.
Η αντιπαράθεση αυτή αποκτά πρόσθετη σημασία επειδή η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και συμμετοχή γαλλικών επιχειρήσεων.
Το επόμενο βήμα στις ευρωτουρκικές σχέσεις
Η παρέμβαση που αποδίδει το Politico στον Κυριάκο Μητσοτάκη αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει ταυτόχρονα τη συνεργασία της με την Τουρκία σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και τις διαφωνίες για τα κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα επιδιώκει την επαναβεβαίωση της ευρωπαϊκής θέσης και τη σύνδεσή της με τις εξελίξεις στα ενεργειακά έργα, ενώ η Τουρκία απορρίπτει τις ευρωπαϊκές επικρίσεις για το μνημόνιο με τη Λιβύη.
Το αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από τις τοποθετήσεις των υπόλοιπων ηγετών και από το εάν η συζήτηση οδηγήσει σε συγκεκριμένη διπλωματική συνέχεια.
Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί νέα ευρωπαϊκή απόφαση για κυρώσεις ούτε αλλαγή του καθεστώτος των ενεργειακών ερευνών στην περιοχή.
