Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Νέα ένταση στο Αιγαίο προκαλεί η απόφαση της Άγκυρας να εκδώσει εκτεταμένη NOTAM, δεσμεύοντας μεγάλες θαλάσσιες και εναέριες περιοχές για δραστηριότητες από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 27 Οκτωβρίου 2026.
Η τουρκική οδηγία περιλαμβάνει πέντε μεγάλες περιοχές και έξι αεροπορικές διαδρομές, με το αποτύπωμά της να εκτείνεται από το βόρειο Αιγαίο μέχρι τα Δωδεκάνησα. Μία από τις περιοχές φτάνει μάλιστα αρκετά κοντά στην Εύβοια, σύμφωνα με ελληνικές αναφορές.
Η Αθήνα αντέδρασε άμεσα, εκδίδοντας αντι-NOTAM και απορρίπτοντας τις τουρκικές προβλέψεις. Έτσι, ένα ακόμη επεισόδιο προστίθεται στο ήδη φορτισμένο παζλ των ελληνοτουρκικών διαφορών για το Αιγαίο.
Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη ανακοίνωση αεροπορικής δραστηριότητας. Το περιεχόμενο και η γεωγραφική έκταση της τουρκικής οδηγίας αγγίζουν ζητήματα που εδώ και χρόνια αποτελούν αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας: τον εναέριο χώρο, την Έρευνα και Διάσωση και τις αρμοδιότητες μέσα στο Αιγαίο.
Από τη Λήμνο μέχρι τα Δωδεκάνησα
Το γεωγραφικό εύρος της τουρκικής NOTAM είναι αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη προσοχή.
Οι περιοχές και οι αεροπορικές διαδρομές που περιλαμβάνονται στην τουρκική οδηγία αφορούν, μεταξύ άλλων, σημεία γύρω από:
- Λήμνο
- Λέσβο
- Χίο
- Ικαρία
- Ανατολικές Κυκλάδες
- Δωδεκάνησα
Στις επίμαχες περιοχές περιλαμβάνονται επίσης σημεία δυτικά της Καλύμνου και της Λέρου, ενώ η δυτικότερη από τις περιοχές που αναφέρονται σε ελληνικά δημοσιεύματα φτάνει κοντά στην Εύβοια.
Με άλλα λόγια, η τουρκική κίνηση δεν αφορά ένα μικρό και απομονωμένο τμήμα του Αιγαίου. Το αποτύπωμά της εκτείνεται σε έναν μεγάλο άξονα από τον βορρά προς τον νότο.
Και αυτό είναι ακριβώς που κάνει την εξέλιξη να αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα.
Το μέτωπο της Έρευνας και Διάσωσης
Πίσω από τη νέα NOTAM βρίσκεται και μία από τις διαχρονικές ελληνοτουρκικές διαφωνίες: το ποιος έχει την αρμοδιότητα συντονισμού επιχειρήσεων Έρευνας και Διάσωσης (SAR) στο Αιγαίο.
Η Τουρκία αμφισβητεί εδώ και χρόνια τον τρόπο με τον οποίο έχει διαμορφωθεί το καθεστώς αρμοδιοτήτων στην περιοχή και προβάλλει τη δική της ερμηνεία.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, απορρίπτει τις τουρκικές θέσεις και υποστηρίζει ότι οι σχετικές αρμοδιότητες έχουν καθοριστεί στο πλαίσιο του διεθνούς συστήματος αεροναυτικής ασφάλειας και των συμφωνιών του ICAO. Αντίστοιχες αντιπαραθέσεις έχουν καταγραφεί και σε προηγούμενες τουρκικές NOTAM, με την Αθήνα να δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει τις τουρκικές αξιώσεις.
Έτσι, πίσω από μια φαινομενικά τεχνική αεροναυτική οδηγία βρίσκεται ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα: ποιος έχει τον επιχειρησιακό λόγο και ποιος καθορίζει τους κανόνες πάνω από το Αιγαίο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η ΕΕ ετοιμάζεται για το χειρότερο! Οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν υποχρεωτικό “κόφτη” στο ρεύμα
Και η χρονική συγκυρία προκαλεί ερωτήματα
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης.
Η Τουρκία επιλέγει να εκδώσει τη συγκεκριμένη NOTAM σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εξακολουθούν να κινούνται σε μια εύθραυστη ισορροπία. Ο πολιτικός διάλογος Αθήνας και Άγκυρας συνεχίζεται, όμως τα βασικά ζητήματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές δεν έχουν εξαφανιστεί.
Και ξαφνικά, μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Άγκυρα προχωρά σε μια κίνηση μεγάλης γεωγραφικής εμβέλειας, με διάρκεια μεγαλύτερη του ενός μήνα και με περιοχές που εκτείνονται από το βόρειο Αιγαίο μέχρι τα Δωδεκάνησα.
Είναι απλώς μια προγραμματισμένη στρατιωτική δραστηριότητα ή υπάρχει και ένα ευρύτερο μήνυμα πίσω από τη χρονική επιλογή;
Δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το τουρκικό κίνητρο μόνο από τη NOTAM. Ωστόσο, η χρονική στιγμή και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο χαράσσονται οι περιοχές έχουν αναπόφευκτα και πολιτική διάσταση.
Η Άγκυρα γνωρίζει ότι κάθε τέτοια κίνηση στο Αιγαίο δεν αντιμετωπίζεται από την Αθήνα ως μια απλή τεχνική διαδικασία. Γνωρίζει επίσης ότι ζητήματα όπως ο εναέριος χώρος, το FIR, η Έρευνα και Διάσωση και οι επιχειρησιακές αρμοδιότητες αποτελούν εδώ και δεκαετίες πεδίο αντιπαράθεσης.
Γι' αυτό και η συγκεκριμένη NOTAM μπορεί να διαβαστεί όχι μόνο ως ανακοίνωση δραστηριοτήτων, αλλά και ως επανάληψη των τουρκικών θέσεων επί του πεδίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Έχει ξεκινήσει η εποχή των έσχατων καιρών; Τα γεγονότα που παρουσιάζονται ως σημάδια των τελευταίων ημερών
Η Αθήνα απαντά – και δεν αφήνει κενό
Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση.
Με την έκδοση αντι-NOTAM, η Αθήνα κατέγραψε επίσημα ότι δεν αποδέχεται τις τουρκικές προβλέψεις για τις συγκεκριμένες περιοχές και διατηρεί τη δική της θέση ως προς τις αρμοδιότητες και το καθεστώς του εναέριου χώρου.
Η κίνηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς σε τέτοιες περιπτώσεις το ζητούμενο δεν είναι μόνο η άμεση επιχειρησιακή διαχείριση, αλλά και η καταγραφή των θέσεων των δύο πλευρών ώστε να μην δημιουργούνται τετελεσμένα μέσω επαναλαμβανόμενων μονομερών ενεργειών.
Και αυτό ακριβώς φαίνεται να είναι το βασικό μήνυμα της Αθήνας: η τουρκική NOTAM δεν αποτελεί αποδεκτό τετελεσμένο.
Το Αιγαίο ξαναμπαίνει σε «τεντωμένο σκοινί»
Η νέα αντιπαράθεση έρχεται να υπενθυμίσει ότι, παρά τα κανάλια επικοινωνίας που παραμένουν ανοιχτά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, το επιχειρησιακό πεδίο στο Αιγαίο εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ευαίσθητο.
Μια NOTAM μπορεί να εμφανίζεται ως τεχνικό αεροναυτικό έγγραφο, όμως όταν αφορά περιοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο μακροχρόνιων ελληνοτουρκικών διαφορών, αποκτά αναπόφευκτα και διπλωματικό βάρος.
Από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 27 Οκτωβρίου, οι τουρκικές δραστηριότητες που περιγράφονται στην οδηγία θα απλώνονται σε ένα μεγάλο τμήμα του Αιγαίου.
Και η Αθήνα έχει ήδη στείλει τη δική της απάντηση.
Το ερώτημα πλέον είναι αν πρόκειται για ένα μεμονωμένο επεισόδιο στο πλαίσιο προγραμματισμένων δραστηριοτήτων ή για ακόμη μία ένδειξη ότι, πίσω από τον πολιτικό διάλογο, το Αιγαίο παραμένει το πεδίο όπου οι δύο χώρες συνεχίζουν να δοκιμάζουν τα όρια των θέσεών τους.
