Η Τουρκία επιταχύνει την ανάπτυξη του μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερη στρατιωτική ανεξαρτησία εν μέσω ολοένα και πιο ανοιχτών εντάσεων με το Ισραήλ και ισραηλινών επιθέσεων που στοχεύουν σε πιθανή τουρκική στρατιωτική επέκταση στη Συρία, αναφέρει Διεθνές ΜΜΕ, επισημαίνοντας:
Η Τουρκία "τρέχει" το ΚΑΑΝ
Το τουρκικής κατασκευής μαχητικό έχει ως στόχο να παράσχει τελικά στην Άγκυρα μια κυρίαρχη εναλλακτική λύση στο αμερικανικής κατασκευής F-35, ένα πρόγραμμα από το οποίο η Τουρκία αποκλείστηκε μετά την απόκτηση του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400.
Η Τουρκία ήταν εταίρος στο πρόγραμμα F-35 και σχεδίαζε να λειτουργήσει το stealth μαχητικό πριν η Ουάσιγκτον απομακρύνει την Άγκυρα και αργότερα επιβάλει κυρώσεις για την αγορά των S-400.
Η αποτυχία άφησε την Τουρκία χωρίς λειτουργικό μαχητικό πέμπτης γενιάς, ενώ το Ισραήλ λειτουργεί το F-35I Adir, δίνοντάς του σημαντικό πλεονέκτημα στην stealth αεροπορική ισχύ.
Το KAAN, που αναπτύχθηκε από την Turkish Aerospace Industries (TUSAS), έχει ως στόχο να μειώσει αυτό το χάσμα, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση της Άγκυρας από ξένους προμηθευτές για προηγμένες στρατιωτικές δυνατότητες.
Το πρώτο πρωτότυπο του αεροσκάφους πέταξε τον Φεβρουάριο του 2024, ενώ ένα νεότερο πρωτότυπο ξεκίνησε δοκιμές τροχοδρόμησης τον Ιούλιο, καθώς η Τουρκία προχωρά προς μια πιο προηγμένη φάση δοκιμών.
Τούρκοι αξιωματούχοι λένε ότι το αεροσκάφος σχεδιάστηκε εγχώρια από την αρχή, στο πλαίσιο μιας δεκαετούς προσπάθειας για τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης βιομηχανίας μαχητικών αεροσκαφών.
Το KAAN αναπτύσσεται με τεχνολογία stealth, εσωτερική μεταφορά όπλων, προηγμένο ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο και σύντηξη αισθητήρων.
Αυτές οι τεχνολογίες αποσκοπούν στο να κάνουν το αεροσκάφος πιο δύσκολο στην ανίχνευση και να επιτρέψουν στους πιλότους να συνδυάζουν πληροφορίες από πολλαπλούς αισθητήρες σε μια ενιαία εικόνα πεδίου μάχης.
Το πρόβλημα του κινητήρα
Ωστόσο, μία από τις μεγαλύτερες εναπομένουσες προκλήσεις του προγράμματος είναι ο κινητήρας.
Τα πρωτότυπα και τα αρχικά αεροσκάφη παραγωγής του KAAN βασίζονται σε κινητήρες F110 της General Electric που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ.
Η Τουρκία αναπτύσσει τον TF35000, έναν εγχώριο κινητήρα κλάσης ώσης 35.000 λιβρών που προορίζεται τελικά να τροφοδοτήσει τον KAAN, αλλά η Turkish Aerospace έχει δηλώσει ότι η ενσωμάτωση έχει ως στόχο περίπου το 2032.
Η ανάπτυξη ενός προηγμένου κινητήρα μαχητικών είναι ιδιαίτερα δύσκολη επειδή απαιτεί τεχνολογίες όπως ανθεκτικά στη θερμότητα κράματα, ψύξη τουρμπίνας, κατασκευή ακριβείας και εξελιγμένα ψηφιακά χειριστήρια.
Μέχρι να πετύχει η Τουρκία, το KAAN θα μειώσει ορισμένες μορφές εξωτερικής εξάρτησης, διατηρώντας παράλληλα μια άλλη μέσω της εξάρτησής του από την αμερικανική πρόωση.
Η ισραηλινή επιθετικότητα αυξάνει τα διακυβεύματα
Αυτή η ευπάθεια έχει γίνει πιο σημαντική καθώς οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ έχουν επιδεινωθεί.
Η Συρία έχει αναδειχθεί σε σημαντικό πεδίο έντασης από την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 και την εμφάνιση μιας νέας κυβέρνησης στενά συνδεδεμένης με την Άγκυρα.
Τον Απρίλιο του 2025, το Ισραήλ έπληξε τις αεροπορικές βάσεις T4, Παλμύρα και Χάμα, αφού τουρκικές στρατιωτικές ομάδες είχαν επιθεωρήσει τις εγκαταστάσεις, καθώς η Άγκυρα σκεφτόταν να επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία στη Συρία.
Πηγές δήλωσαν στο Reuters εκείνη την εποχή ότι η επίθεση κατέστησε την T4 ουσιαστικά άχρηστη, με έναν περιφερειακό αξιωματούχο των μυστικών υπηρεσιών να περιγράφει τις επιθέσεις ως μήνυμα ότι το Ισραήλ δεν θα δεχόταν μια διευρυμένη τουρκική παρουσία.
Οι εντάσεις κλιμακώθηκαν περαιτέρω τον Αύγουστο, όταν το Ισραήλ βομβάρδισε την αεροπορική βάση Abu al-Duhur στη βορειοδυτική Συρία, αφού ισχυρίστηκε ότι τουρκικά στρατεύματα ετοιμάζονταν να αναπτυχθούν εκεί.
Τουρκία και Συρία αρνήθηκαν ότι είχαν σχεδιάσει οποιαδήποτε μόνιμη τουρκική ανάπτυξη
Ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Τομ Μπαράκ δήλωσε αργότερα ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν εξετάσει τον ισραηλινό ισχυρισμό και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Τουρκία δεν μετέφερε στρατιωτικά μέσα στη βάση.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου προειδοποίησε, ωστόσο, ότι το Ισραήλ δεν θα ανεχθεί μια διευρυμένη τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Συρία.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραήλ Κατζ, προειδοποίησε επίσης τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για αυτό που χαρακτήρισε «επικίνδυνες» στρατιωτικές κινήσεις στη Συρία και για το ενδεχόμενο να δοκιμαστεί η υπομονή του Ισραήλ να δράσει.
Το Ισραήλ έχει αντιταχθεί στην πρόσβαση της Τουρκίας στα F-35
Ο Νετανιάχου δήλωσε τον Ιούλιο ότι αντιτίθεται σε μια πιθανή πώληση του αεροσκάφους από τις ΗΠΑ στην Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε να αλλάξει την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει την προθυμία του να επανεξετάσει την πρόσβαση της Τουρκίας στα F-35, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν πολιτικά και νομικά εμπόδια.
Για την Άγκυρα, το αεροπορικό πλεονέκτημα πέμπτης γενιάς του Ισραήλ, οι επιθέσεις του σε συριακές στρατιωτικές υποδομές που συνδέονται με πιθανές τουρκικές αναπτύξεις και η αντίθεσή του στην απόκτηση F-35 από την Τουρκία προσθέτουν περαιτέρω στρατηγική σημασία στο KAAN.
Η επίδραση σε σχέση με Ισραήλ-Ελλάδα
Ένα "έτοιμο" KAAN εξοπλισμένο με τουρκικό κινητήρα, ραντάρ, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και όπλα θα έδινε στην Άγκυρα ένα βαθμό ανεξάρτητης αεροπορικής ισχύος υψηλής τεχνολογίας, που της λείπει αυτή τη στιγμή.
Η Τουρκία αναζητά επίσης ξένους εταίρους για το πρόγραμμα, με τη Σαουδική Αραβία να βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις για πιθανή συμμετοχή.
Το Ισραήλ από την πλευρά του διαθέτει ήδη έναν ώριμο και δοκιμασμένο σε μάχη στόλο F-35, ενώ το KAAN παραμένει σε ανάπτυξη.
Παράλληλα το Ισραήλ διαθέτει ήδη τον δικό του δοκιμασμένο σε πολεμικές επιχειρήσεις θόλο αεράμυνας "Iron dome", σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία τώρα τον δημιουργεί, έχοντας κυρίως ως βάση:
Το σύστημα HİSAR, το οποίο περιλαμβάνει τις παραλλαγές HİSAR-A (μικρής εμβέλειας, έως 15+ χλμ.) και HİSAR-O/RF (μεσαίας εμβέλειας, έως 45+ χλμ.),αντιμετωπίζει απειλές χαμηλού έως μεσαίου υψομέτρου όπως ελικόπτερα,
αεροσκάφη, πυραύλους κρουζ και UAV, ενώ το SİPER αντιπροσωπεύει το ανώτεροεπίπεδο της εγχώριας αρχιτεκτονικής αεράμυνας μεγάλης εμβέλειας (έως 150+ χλμ.) και μεγάλου υψομέτρου (έως 20+ χλμ.) της Τουρκίας.
Παρόλα αυτά και αυτό είναι εξόχως σοβαρό για την χώρα μας, εξακολουθεί να υπάρχει η πολύ σοβαρή παράμετρος των S-400 που μέχρι στιγμής παραμένουν στα χέρια της Τουρκίας, οι οποίοι θα πρέπει να προσμετρηθούν από εμάς σε περίπτωση στρατιωτικής σύρραξης, για παν ενδεχόμενο.
Θεωρούμε μάλιστα βέβαιο ότι το τουρκικό Γενικό Επιτελείο, έχει ήδη σχέδια για χώρους τάξεως αυτών και συμμετοχής τους σε ενδεχόμενες επιχειρήσεις σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο εδώ και χρόνια, αμέσως μετά την παραλλαβή τους από την Ρωσία.
Η δε Ελλάδα μολονότι δεν διαθέτει αεροσκάφη 5ης γενιάς , υπερτερεί χάρη στα RAFALE και F-16 VIPER ποιοτικά σε επανδρωμένα μαχητικά έναντι της Τουρκίας, ενώ θα παραλλάβει τα πρώτα F-35 το 2028 και τα τελευταία το 2030.
Η Τουρκία από την πλευρά της υπερτερεί έναντί μας αριθμητικά και ποιοτικά στον τομέα των drones , (εναέρια-θαλάσσια-χερσαία) ενώ επισημαίνουμε ότι το μη επανδρωμένο αεροσκάφος KIZILELMA κατέρριψε πρόσφατα με τον εγχώριας κατασκευής πύραυλο αέρος-αέρος Gökdoğan (BVR AAM)- ανάλογος του αμερικανικού ΑΙΜ-120 AMRAAM- εναέριο στόχο, γεγονός που πρέπει να προσμετρηθεί σε ενδεχόμενη αεροπορική μας αναμέτρηση.
Η Τουρκία μέχρι το τέλος 2026 θα έχει 10 περίπου KIZILELMA, ενώ θα έχει εκσυγχρονίσει 35 F-16 BLOCK30 με το εγχώριο πρόγραμμα «ÖZGÜR».
Αναφορικά με την Ελληνική αεράμυνα σήμερα, θα λέγαμε ότι αυτή στηρίζεται κατά βάση στις συστοιχίες Patriot , με τις ΗΠΑ ωστόσο να αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα αποθέματος στους εν λόγω πυραύλους, λόγω υπερκαταναλώσεων στους πολέμους σε Ιράν και Ουκρανία.
Τα παραπάνω εξηγούν γιατί κατά την άποψή μας οι Τούρκοι θα επιδιώξουν να μας σύρουν σε εμπόλεμη σύγκρουση το επόμενο χρονικό διάστημα .