Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Δεκαπέντε χρόνια μετά την εξέγερση του 2011, η Λιβύη παραμένει πολιτικά διχασμένη μεταξύ της αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (GNU) στην Τρίπολη και της κυβέρνησης με έδρα την ανατολική Λιβύη, η οποία υποστηρίζεται από τον Χαλίφα Χαφτάρ και τον Εθνικό Στρατό της Λιβύης (LNA).
Καθώς οι διεθνείς προσπάθειες για την επίλυση αυτού του παρατεταμένου αδιεξόδου συνεχίζονται, η πρόσφατη συνάντηση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με τον Σαντάμ Χαφτάρ, αναπληρωτή διοικητή του LNA, καταδεικνύει την εξελισσόμενη εμπλοκή της Τουρκίας με τα αντίπαλα κέντρα εξουσίας της Λιβύης.
Η εξέλιξη των τουρκολιβυκών σχέσεων
Η Άγκυρα, έχοντας υποστηρίξει εδώ και καιρό την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην Τρίπολη, έχει σταδιακά επεκτείνει την πολιτική, την ασφάλεια και την τεχνική της εμπλοκή με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της ανατολικής Λιβύης.
Αυτή η προσέγγιση αντικατοπτρίζει μια ολοκληρωμένη στρατηγική της Τουρκίας, με έναν από τους σκοπούς της να είναι η συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών της Λιβύης στην επιδίωξη της πολιτικής συμφιλίωσης και της θεσμικής επανένωσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
"Φρένο" του Κογκρέσου στα όπλα προς την Τουρκία αν δεν σημειωθεί πρόοδος στα ανθρώπινα δικαιώματα
Μετά την επίθεση του Χαλίφα Χαφτάρ κατά της Τρίπολης στις 4 Απριλίου 2019, η Τουρκία έγινε ο κύριος εξωτερικός υποστηρικτής της διεθνώς αναγνωρισμένης Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA).
Η τουρκική υποστήριξη επεκτάθηκε πέρα από την άμυνα της πρωτεύουσας, συμπεριλαμβάνοντας αμυντική συνεργασία, στρατιωτική εκπαίδευση και πρωτοβουλίες ανάπτυξης ικανοτήτων που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση των θεσμών ασφαλείας της Λιβύης και στη διευκόλυνση της τελικής ενοποίησης των ενόπλων δυνάμεων της χώρας.
Σταματώντας την προέλαση του Χαφτάρ και αλλάζοντας την στρατιωτική ισορροπία, η παρέμβαση της Τουρκίας συνέβαλε στον τερματισμό της μεγάλης κλίμακας σύγκρουσης και επέτρεψε την κατάπαυση του πυρός που διατηρείται σε μεγάλο βαθμό από το 2020.
Η "στροφή" Ερντογάν προς τον Χαφτάρ
Από την κατάπαυση του πυρός του 2020, η εμπλοκή της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη έχει επεκταθεί από την αρχική ανθρωπιστική βοήθεια και τις προσπάθειες ανοικοδόμησης σε στενότερη πολιτική, οικονομική και αμυντική συνεργασία.
Ο Σαντάμ Χαφτάρ έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε αυτήν την προσέγγιση μέσω πολλαπλών επισκέψεων στην Τουρκία και συναντήσεων με ανώτερους Τούρκους αξιωματούχους.
Η προσέγγιση της Άγκυρας στην ανατολική Λιβύη δεν έχει μειώσει τη μακροχρόνια συνεργασία της με την Τρίπολη.
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιβεβαίωσε τη δέσμευσή του για συνεργασία με τον Λίβυο Πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα, ενώ Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν ταυτόχρονα εμβαθύνει τη συνεργασία με τους ανατολικούς ηγέτες, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης επίσκεψης του αρχηγού των μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν στη Βεγγάζη και της συνάντησης του Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με τον Σαντάμ Χαφτάρ.
Ο διπλός ρόλος της Τουρκίας
Διατηρώντας τον διάλογο και με τις δύο πλευρές, η Τουρκία τοποθετείται ως ένας από τους λίγους εξωτερικούς παράγοντες που είναι ικανοί να υποστηρίξουν την πολιτική συμφιλίωση και την επανένωση των θεσμών της Λιβύης.
Σήμερα, η προσέγγιση της Τουρκίας προς τα ανατολικά συμπληρώνει αντί να ανταγωνίζεται τους δεσμούς της με την Τρίπολη. Αυτή η προσέγγιση αποτελεί μέρος μιας συνεπούς προσπάθειας να διατηρηθούν ανοιχτοί οι δίαυλοι με όλους τους παράγοντες που είναι ικανοί να διαμορφώσουν το πολιτικό μέλλον της χώρας.
Συμπίπτει επίσης με μια άνευ προηγουμένου περίοδο περιφερειακού συντονισμού μεταξύ πρώην αντιπάλων, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για την Άγκυρα αλλά και το Κάιρο να χρησιμοποιήσουν την αντίστοιχη επιρροή τους για να ενθαρρύνουν τη συμφιλίωση.
Μια σταθερή Λιβύη θα ωφελούσε πρωτίστως τον λιβυκό λαό, ενώ παράλληλα θα εξυπηρετούσε τα μακροπρόθεσμα στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα Τουρκίας-Αιγύπτου που κάποτε υποστήριζαν ανταγωνιστικές παρατάξεις.
Το πάζλ έρχεται να συμπληρώσει η ολοένα αυαξανόμενη πολιτικοστρατιωτική συνεργασία Αιγύπτου-Τουρκίας.
Οικονομική- ενεργειακή συνεργασία
Η στρατηγική σημασία της Λιβύης εκτείνεται πέρα από το πολιτικό της πλαίσιο. Το πετρέλαιο παραμένει κεντρικό στοιχείο της οικονομίας της Λιβύης, καθώς η χώρα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική και αντλεί το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από τις εξαγωγές και τα κρατικά έσοδα από υδρογονάνθρακες.
Ωστόσο, η παρατεταμένη σύγκρουση και ο πολιτικός κατακερματισμός έχουν καταστρέψει σοβαρά τις υποδομές και έχουν μειώσει τις ξένες επενδύσεις, διαταράσσοντας την παραγωγή και εμποδίζοντας την ικανότητα της Λιβύης να αξιοποιήσει πλήρως τους ενεργειακούς της πόρους.
Πρωταρχικό στόχος του Ερντογάν η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Βουλή της Λιβύης
Καθώς η Λιβύη εργάζεται για την αναζωογόνηση του ενεργειακού της τομέα, η Τουρκία συμπληρώνει ολοένα και περισσότερο τη δέσμευση ασφαλείας της με εκτεταμένη οικονομική και ενεργειακή συνεργασία.
Μια βασική εξέλιξη τα τελευταία χρόνια ήταν η συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που υπογράφηκε με την Κυβέρνηση της Εθνικής Συμφωνίας (GNA) το 2019, η οποία επαναπροσδιόρισε τη γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου με τον καθορισμό θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Η συμφωνία αυτή προώθησε τα στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας και ταυτόχρονα ενίσχυσε τις θαλάσσιες αξιώσεις και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης επί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της, θέτοντας τις βάσεις για μελλοντική υπεράκτια ενεργειακή εξερεύνηση και ενισχυμένη διμερή συνεργασία.
Παρόλο που η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα την ανατολική Λιβύη, αρχικά απέρριψε τη συμφωνία, η πρόσφατη απόφασή της να επανεξετάσει και ενδεχομένως να επικυρώσει τη συμφωνία υποδηλώνει μια ευρύτερη βελτίωση στις σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και ανατολικής Λιβύης.
Για την Ελλάδα η επικύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από την Βουλή της Λιβύης θα σημαίνει νομιμοποίηση της " Γαλάζιας Πατρίδας" των Τούρκων, με καταστρεπτικά αποτελέσματα για ΝΑ Μεσόγειο και Αιγαίο.
Ο Ερντογάν βαδίζει σχεδίου για να το πετύχει βασιζόμενο σε 2 άξονες.
Ο πρώτος έχει να κάνει με με την πολιτοκιστρατιωτική προσέγγιση με την Αίγυπτο, μετατρέποντάς την από χώρα εχθρική προς την Τουρκία , σε σύμμαχο χώρα, κάτι που έχει επίδραση και στις εξελίξεις στη Λιβύη.
Ο δεύτερος είναι το άνοιγμα της Τουρκίας και προς τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές στη Λιβύη, σε ρόλο ενωτικό.
Συνεπώς η Τουρκία με την ανοχή- ίσως και στήριξη της Αιγύπτου-,επιδιώκει αρχικά την ψήφιση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από την βουλή της Λιβύης, ανοίγοντας τον δρόμο στη συνέχεια για οριοθέτηση της ΑΟΖ της με την Αίγυπτο, ανατολικότερα του 28ου μεσημβρινού που διέρχεται από την Ρόδο, περιλαμβάνοντας την θαλάσσια ζώνη μεταξύ Ρόδου-Καστελορίζου-Κύπρου.
Η Ελλάδα θα πρέπει κατά την άποψή μας να προβεί σε οριοθέτηση της ΑΟΖ της με την Κύπρο πριν να είναι πολύ αργά, προλαβαίνοντας τις παραπάνω άκρως επικίνδυνες πιθανές εξελίξεις.
