η σχέση μεταξύ των δύο χωρών χαρακτηρίζεται συχνά από περιόδους έντασης που «σιγοβράζουν», επηρεαζόμενες από ιστορικά, γεωπολιτικά και ενεργειακά ζητήματα.
Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ παραμένει η βασική διαφορά. Η Τουρκία αμφισβητεί ελληνικούς χάρτες, χαρακτηρίζοντάς τους «φανταστικούς» και «άκυρους».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αποκάλυψη-Μετά τη Χαμάς το καθεστώς Ερντογάν παρέχει στέγη-προστασία σε δίκτυο κατασκοπείας των Quds των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης (IRGC)
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει δημιουργήσει νέες εστίες έντασης. Η Ελλάδα αναπτύσσει αμυντικά συστήματα κατά drones και πυραύλων, κίνηση που η Άγκυρα αντιμετωπίζει με καχυποψία.
Η Τουρκία συνεχίζει να θέτει ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης νησιών και διεκδικήσεων στη Δυτική Θράκη, σε συνεχή βάση με διαλείματα, ενδεικτικό των μόνιμων προθέσεων της.
Τώρα η γνωστή φιλοκυβερνητική εφημερίδα Σαμπάχ αναφέρει : "¨οι σχέσεις μεταξύ των ιστορικών αντιπάλων Τουρκίας και Ελλάδας σπάνια κινούνται σε ευθεία γραμμή.
Περίοδοι προσεκτικής προσέγγισης συχνά ακολουθούνται από ανανεωμένες τριβές, ενώ τις τελευταίες εβδομάδες αυτό το γνωστό μοτίβο έχει επανεμφανιστεί καλύπτοντας τα πάντα, από την ναυτική θέση στο Αιγαίο μέχρι τις διαφωνίες για την πατρότητα του Πατσά.
Το πιο σοβαρό ρήγμα παραμένει το Αιγαίο Πέλαγος, όπου η γεωγραφία και η ιστορία συγκρούονται σε ένα πυκνό συνονθύλευμα νησιών, διεκδικήσεων εναέριου χώρου και ανεπίλυτων νομικών ερμηνειών.
Η Άγκυρα έχει εντείνει την κριτική της για την στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας σε νησιά των οποίων το καθεστώς διέπεται από τη Συνθήκη της Λωζάνης και τη Συνθήκη των Παρισίων.
Τούρκοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι πρόσφατες αναπτύξεις και αναβαθμίσεις υποδομών σε ορισμένα νησιά του ανατολικού Αιγαίου παραβιάζουν διατάξεις που απαιτούν το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς τους, προειδοποιώντας για αυτό που περιγράφουν ως προσπάθειες δημιουργίας μη αναστρέψιμων «γεγονότων επί του εδάφους».
Η ρητορική έχει αυξηθεί. Οι δηλώσεις των Υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας της Τουρκίας τους τελευταίους μήνες έχουν παρουσιάσει το ζήτημα όχι απλώς ως μια νομική διαμάχη, αλλά ως ένα θέμα με άμεσες επιπτώσεις στην περιφερειακή σταθερότητα και τη συνοχή της συμμαχίας εντός του ΝΑΤΟ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η γαλλική πρόταση με τα ελληνικά Mirage 2000-5 και η αλήθεια για την ικανότητα της Ουκρανίας για επιχειρησιακή αξιοποίηση τους
Η Αθήνα, από την πλευρά της, έχει δείξει μικρή διάθεση να υποχωρήσει. Έλληνες αξιωματούχοι έχουν δικαιολογήσει επανειλημμένα τη στάση τους ως αμυντική, επισημαίνοντας αυτό που βλέπουν ως ένα ευρύτερο περιβάλλον ασφαλείας που διαμορφώνεται από ανταγωνιστικές θαλάσσιες διεκδικήσεις και ανεπίλυτες εντάσεις τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συνδέσει δημόσια αυτές τις διαμάχες με ευρύτερα ζητήματα κυριαρχίας και δικαιωμάτων στους πόρους, ενισχύοντας την άποψη της Ελλάδας ότι οι ενέργειές της είναι τόσο νόμιμες όσο και απαραίτητες.
Η διαφωνία δεν περιορίζεται στη ρητορική. Συνοδεύεται από έναν σταθερό ρυθμό σηματοδότησης, ναυτικών κινήσεων, αεροπορικών περιπολιών και ανταγωνιστικών ειδοποιήσεων πλοήγησης, που, αν και βαθμονομημένες, υπογραμμίζουν πόσο γρήγορα ένας λανθασμένος υπολογισμός θα μπορούσε να γίνει κίνδυνος.
Επικαλύπτοντας τις εδαφικές διαμάχες είναι μια δεύτερη, εξίσου επίμονη πηγή έντασης: η μετανάστευση.
Ο ρόλος της Ελλάδας ως πύλης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση την έχει τοποθετήσει στην πρώτη γραμμή των μεταναστευτικών ροών από τη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτήν, πολλές από τις οποίες διέρχονται από την Τουρκία. Οι ισχυρισμοί ότι οι ελληνικές αρχές έχουν πραγματοποιήσει τις λεγόμενες επαναπροωθήσεις, δηλαδή την βίαιη επιστροφή μεταναστών χωρίς να διεκπεραιώνουν τις αιτήσεις ασύλου, έχουν προκαλέσει τον έλεγχο των Βρυξελλών, πιο πρόσφατα μετά από ρεπορτάζ του BBC.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καλέσει την Αθήνα να διερευνήσει τους ισχυρισμούς, ενώ οι Έλληνες αξιωματούχοι έχουν απορρίψει τις κατηγορίες περί παρανομίας, τονίζοντας την ευθύνη της χώρας να ασφαλίσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Για την Άγκυρα, το ζήτημα έχει γίνει ένα ακόμη σημείο διαμάχης σε μια ήδη γεμάτη ατζέντα, τροφοδοτώντας μια ευρύτερη αφήγηση άνισης κατανομής βαρών και αμφισβητούμενης ευθύνης.
Παρόλα αυτά, η σχέση δεν ορίζεται αποκλειστικά από την αντιπαράθεση. Οι συνέπειες των καταστροφικών σεισμών στην Τουρκία το 2023 αναβίωσαν για λίγο μια οικεία μορφή «διπλωματίας καταστροφών», με την Ελλάδα μεταξύ των πρώτων που προσέφεραν βοήθεια. Η χειρονομία βοήθησε στη μείωση της θερμοκρασίας, έστω και προσωρινά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γιατί ο Μακρόν δήλωσε στην Αθήνα ότι σε κάθε τουρκική απειλή η Γαλλία θα είναι στο Αιγαίο;
Πιο πρόσφατα γεγονότα υποδηλώνουν πόσο εύθραυστη ήταν αυτή η ύφεση.
Στην Κωνσταντινούπολη, οι αρχές συνέλαβαν δύο Έλληνες υπηκόους αφού ύψωσαν την ελληνική και την βυζαντινή σημαία μέσα στο "Μεγάλο Τζαμί της Αγίας Σοφίας".
Το κτίριο, το οποίο έχει χρησιμεύσει ως καθεδρικός ναός και ως τζαμί κατά τη μακρά ιστορία του, παραμένει ένα ισχυρό σύμβολο και για τις δύο χώρες. Τούρκοι αξιωματούχοι αντιμετώπισαν την πράξη ως πρόκληση.
Στην Ελλάδα, τέτοιες χειρονομίες συχνά αντηχούν με ένα αίσθημα ιστορικής απώλειας που συνδέεται με την ορθόδοξη κληρονομιά.
Περιστατικά σαν κι αυτό τείνουν να λειτουργούν λιγότερο ως αιτίες έντασης και περισσότερο ως επιταχυντές, ενισχύοντας αφηγήσεις που ήδη υπάρχουν και από τις δύο πλευρές.
Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τις πιο περίεργες διαμάχες που έχουν ανακύψει παράλληλα με τις γεωπολιτικές.
Η Τουρκάλα τραγουδίστρια Işın Karaca δήλωσε πρόσφατα ότι της απαγορεύτηκε η είσοδος στην Ελλάδα παρά το γεγονός ότι κατείχε νόμιμη βίζα, αποδίδοντας την απόφαση σε προηγούμενες παρατηρήσεις σχετικά με την εθνική της ταυτότητα. Το επεισόδιο, ασήμαντο από διπλωματικής άποψης, ωστόσο κέρδισε έδαφος ως σύμβολο αντιληπτής εχθρότητας.
Έπειτα, υπάρχει το ζήτημα της κουζίνας. Για πολύ καιρό θέμα ήσυχης αντιπαλότητας, η προέλευση πιάτων όπως ο μπακλαβάς, το γιαούρτι και ο καφές έχουν γίνει και πάλι αμφισβητούμενο έδαφος. Η τελευταία προσθήκη είναι ο πατσάς, «işkembe» στα τουρκικά και «πατσάς» στα ελληνικά, μετά από ελληνικές αναφορές που συνδέουν το πιάτο με αρχαία κείμενα", καταλήγει το άρθρο.
Το σίγουρο σε όλα αυτά είναι ότι κάποιο λάκκο έχει η φάβα και οι Τούρκοι κάτι ετοιμάζουν κατά της χώρας μας, οι συμμαχίες και οι κινήσεις της οποίας τους έχουν εξοργίσει πάρα πολύ πλέον.
