Η επιτροπή άμυνας και ασφάλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Τρίτη 24 Μαρτίου 2026 τροπολογία για την εξαίρεση της Τουρκίας από τις πτυχές του ερευνητικού προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη 2028-2034» που σχετίζονται με την άμυνα. Το μέτρο, που προτάθηκε από τον Κύπριο ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη, στοχεύει να διασφαλίσει ότι η ευαίσθητη έρευνα στον τομέα της άμυνας περιορίζεται σε χώρες που ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο.
Στόχος της τροπολογίας είναι να διασφαλιστεί ότι σε ευαίσθητους αμυντικούς τομείς θα συμμετέχουν μόνο κράτη που ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα της ΕΕ, σέβονται το διεθνές δίκαιο και διατηρούν σχέσεις καλής γειτονίας με τα κράτη-μέλη.
Ο εισηγητής δήλωσε ρητά ότι το κείμενο αποκλείει την Τουρκία, τονίζοντας ότι χώρες που θεωρούνται εχθρικές προς την ΕΕ δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση σε μελλοντικά ευρωπαϊκά αμυντικά πλαίσια.
Η τροπολογία κατατέθηκε από τον Κύπριο ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη και εγκρίθηκε με μεγάλη διαφορά, με 29 ψήφους υπέρ, πέντε κατά και μία αποχή. Η ψηφοφορία σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την επίσημη εξαίρεση της Τουρκίας από την αμυντική συνεργασία της ΕΕ.
Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» είναι το μεγαλύτερο πλαίσιο χρηματοδότησης έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ και η επερχόμενη φάση 2028-2034 είναι αξιοσημείωτη επειδή, για πρώτη φορά, θα συμπεριλάβει την άμυνα ως επιλέξιμη προτεραιότητα.
Ο Μαυρίδης υποστήριξε ότι η συμμετοχή σε αυτούς τους ευαίσθητους αμυντικούς τομείς πρέπει να περιορίζεται σε χώρες που ευθυγραμμίζονται με τις αξίες της ΕΕ, το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Ο Μαυρίδης ήταν άμεσος σχετικά με τον στόχο της τροπολογίας του, λέγοντας ρητά ότι το αναθεωρημένο κείμενο αποκλείει την Τουρκία και ότι οι χώρες που θεωρούνται εχθρικές προς την ΕΕ ή τα κράτη μέλη της δεν έχουν θέση σε ένα μελλοντικό ευρωπαϊκό αμυντικό πλαίσιο.
Το διατύπωσε ως ζήτημα αρχής: κράτη που ενεργούν κατά των συμφερόντων της ΕΕ απλώς δεν μπορούν να επιτραπούν εντός μιας ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης.
Η Τουρκία είναι σύμμαχος του ΝΑΤΟ, αλλά βρίσκεται σε διαμάχη με τα μέλη της ΕΕ εδώ και χρόνια λόγω της Κύπρου, των διαφορών στο Αιγαίο, των δραστηριοτήτων γεώτρησης στην Ανατολική Μεσόγειο και της μη εκπλήρωσης των όρων για την ένταξή της στην ΕΕ.
Η ψηφοφορία στην επιτροπή προωθεί τώρα την πρόταση στην ευρύτερη νομοθετική διαδικασία για το επόμενο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».
Η νίκη αυτή θα είναι η αρχή του τέλους της εισβολής των Τούρκων από την πίσω πόρτα στο πρόγραμμα για την άμυνα της Ευρώπης, και σίγουρα αποτελεί μια νίκη με τεράστια σημασία για το επόμενο διάστημα.