Ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε με την προσδοκία μιας κεραυνοβόλου κατάρρευσης του καθεστώτος μετά την εξουδετέρωση του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου, εξελίσσεται σε έναν εφιάλτη στρατηγικής φθοράς.
Παρά τα συντριπτικά πλήγματα στις υποδομές και το πυρηνικό της πρόγραμμα, η Τεχεράνη επιδεικνύει μια απρόσμενη για τους "εχθρούς" αντοχή που διαψεύδει τους δυτικούς σχεδιασμούς. Σήμερα, η σύγκρουση μετατοπίζεται από τα πεδία των μαχών στο πιο κρίσιμο γεωπολιτικό «σημείο πνιγμού» του πλανήτη: τα Στενά του Ορμούζ.
Το Ορμούζ ως το απόλυτο διαπραγματευτικό χαρτί
Η Τεχεράνη, αντιλαμβανόμενη ότι η παγκόσμια οικονομία κρέμεται από μια κλωστή, χρησιμοποιεί το Ορμούζ όχι απλώς ως στρατιωτικό φραγμό, αλλά ως το ισχυρότερο διπλωματικό της όπλο. Στην αντιπρόταση που απέστειλε στην Ουάσιγκτον, το Ιράν έθεσε έναν όρο, την πλήρη αναγνώριση της κυριαρχίας του στα Στενά.
Αυτή η κίνηση στοχεύει απευθείας στις «αρτηρίες» της παγκόσμιας αγοράς, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινείται το 25% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παγκοσμίως, μαζί με κρίσιμες ποσότητες λιπασμάτων. Ο έλεγχος της ροής επιτρέπει στην Τεχεράνη να επιλέγει ποιους θα «στραγγαλίσει» οικονομικά και ποιους θα αφήσει να διέλθουν, προκαλώντας παροξυσμό στα διεθνή χρηματιστήρια και πιέζοντας τις ΗΠΑ για μια ηρωική, αλλά συμβιβαστική διέξοδο.
Το ρίσκο του Τραμπ και το φάντασμα μιας χερσαίας επέμβασης
Από την άλλη πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να εγκλωβίζεται σε μια υπεραπλουστευμένη προσέγγιση. Η πεποίθηση ότι μια περιορισμένη καταδρομική επιχείρηση στο νησί Kharg θα γείρει την πλάστιγγα, εμπεριέχει τεράστιο ρίσκο. Αν η Ουάσιγκτον αποτολμήσει χερσαία επέμβαση στο αχανές ιρανικό έδαφος, θα βρεθεί αντιμέτωπη με ερωτήματα που δεν έχουν εύκολες απαντήσεις: Πώς θα διατηρηθεί η κατάληψη κρίσιμων εδαφών και με τι κόστος σε ανθρώπινες ζωές;
Είναι σαφές ότι η υποτίμηση της ιρανικής εθνικής συνοχής υπήρξε δομικό λάθος. Οι βομβαρδισμοί ξένων δυνάμεων σπάνια οδηγούν σε λαϊκές εξεγέρσεις κατά των τοπικών καθεστώτων· συνήθως επιφέρουν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα, συσπειρώνοντας τον πληθυσμό απέναντι στον «εισβολέα».
Η 9η Απριλίου διαφαίνεται ως η ημερομηνία-ορόσημο όπου όλα θα κριθούν. Το σημερινό σενάριο "lose-lose", όπου όλοι χάνουν, μπορεί να μετατραπεί σε "win-win" μόνο μέσω ενός διπλωματικού άλματος που θα επιτρέψει σε όλες τις πλευρές να διασώσουν το κύρος τους.
Ωστόσο, το καθεστώς στο Ορμούζ δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο. Είτε παραμείνει υπό ιρανική κυριαρχία, είτε τεθεί υπό μια ιδιόμορφη διεθνή επιτήρηση, η σκιά πάνω από το πέρασμα θα είναι μόνιμη.