Υπό την σκιά πιθανού στρατιωτικού χτυπήματος των ΗΠΑ κατά του Ιράν τις επόμενες ημέρες, θα συναντηθούν αύριο στην Τουρκία ο Πρωθυπουργός μας Μητσοτάκης και ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν.
Το γεγονός αυτό αντιλαμβανόμαστε πως λειτουργεί επιβραδυντικά στην κλιμάκωση της επιθετικής τουρκικής ρητορικής και αξιώσεων κατά της χώρας μας, αφού τυχόν επίθεση του Τράμπ κατά του Ιράν θα έχει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην περιοχή, με την Τουρκία να μοιράζεται χερσαία σύνορα με το Ιράν.
Κοινώς η παρούσα χρονική στιγμή δεν ενδείκνυται για κλιμάκωση των σχέσεων Τουρκίας-Ελλάδας, οπότε αναμένουμε ήρεμους τόνους κατά την διάρκεια της συζήτησης των δύο ηγετών και εστίασή τους σε θέματα χαμηλής πολιτικής, όπου υπάρχουν περιθώρια συνεργασίας των δύο χωρών.
Αναθέρμανση των σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας
Τουρκικό ΜΜΕ λίγες ώρες πριν την συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν, σε σχετικό άρθρο του δίνει το στίγμα του τι θα συζητηθεί, αναφέροντας:
"Η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Τουρκία σηματοδοτεί πιθανή αναθέρμανση των σχέσεων.
Οι συνομιλίες κατά τη διάρκεια της επίσκεψης αναμένεται να αξιολογήσουν συνολικά τους δεσμούς μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας και να συζητήσουν τρόπους για την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των γειτόνων του Αιγαίου.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πρόκειται να μεταβεί στην Τουρκία την Τετάρτη για την 6η συνεδρίαση του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου, μια επίσκεψη που οι αξιωματούχοι περιγράφουν ως σημαντικό βήμα για τη διατήρηση της δυναμικής στις διμερείς σχέσεις.
Ο Μητσοτάκης θα επισκεφθεί την Άγκυρα κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με τη Διεύθυνση Επικοινωνίας της Τουρκίας.
Η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί από κοινού από τους δύο ηγέτες και θα παραστούν αρμόδιοι υπουργοί και από τις δύο πλευρές.
Το συμβούλιο αναμένεται να εξετάσει λεπτομερώς τις διμερείς σχέσεις και να διερευνήσει τρόπους εμβάθυνσης της συνεργασίας.
Οι συζητήσεις πρόκειται επίσης να ασχοληθούν με τις περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις, αντανακλώντας το ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο των τουρκο-ελληνικών σχέσεων.
Θα υπογραφούν συμφωνίες σε θέματα "χαμηλής πολιτικής"
Τα τελευταία χρόνια, οι δύο γείτονες έχουν εργαστεί για τη σταθεροποίηση των δεσμών και την επέκταση της συνεργασίας, ιδίως στο εμπόριο και τον τουρισμό.
Και οι δύο πλευρές έχουν θέσει ως στόχο την αύξηση του όγκου του διμερούς εμπορίου στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το πλαίσιο «θετικής ατζέντας» που ξεκίνησε μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας στοχεύει στην προώθηση της συνεργασίας σε τομείς όπως η υγεία, το περιβάλλον, ο πολιτισμός, ο τουρισμός και το εμπόριο.
Οι αξιωματούχοι αναμένουν ότι η διαδικασία θα αποκτήσει περαιτέρω ώθηση μέσω αμοιβαίων επισκέψεων και πρόσθετων συμφωνιών συνεργασίας.
Δυναμική περιφερειακής ασφάλειας
Οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας έχουν ιστορικά σημαδευτεί από περιόδους έντασης καθώς και από προσπάθειες ομαλοποίησης.
Οι μακροχρόνιες διαφορές στο Αιγαίο Πέλαγος παραμένουν κεντρικές στην διμερή ατζέντα. Αυτές περιλαμβάνουν διαφωνίες σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας, την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, τον εναέριο χώρο και το καθεστώς στρατιωτικοποίησης ορισμένων νησιών του ανατολικού Αιγαίου.
Η Τουρκία έχει ζητήσει επανειλημμένα διάλογο με βάση το διεθνές δίκαιο, δίνοντας έμφαση στην προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η τριμερής αμυντική συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου
Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει επίσης επεκτείνει την αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων κοινών ασκήσεων και προμήθειας προηγμένων στρατιωτικών συστημάτων.
Ένα τριμερές πλαίσιο που περιλαμβάνει την Ελλάδα, την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση και το Ισραήλ έχει γίνει πιο θεσμοθετημένο, με αξιωματούχους άμυνας να υπογράφουν ένα κοινό σχέδιο δράσης τον Δεκέμβριο με στόχο την ενίσχυση του συντονισμού και την επέκταση των αεροπορικών και ναυτικών ασκήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο τα επόμενα χρόνια.
Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν εκφράσει στο παρελθόν επιφυλάξεις σχετικά με περιφερειακές πρωτοβουλίες που, όπως λένε, αποκλείουν την Τουρκία από τις αναδυόμενες ρυθμίσεις ασφάλειας και ενέργειας.
Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για διάλογο χωρίς αποκλεισμούς και συνεργατικούς μηχανισμούς ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο για την πρόληψη περαιτέρω εντάσεων και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης σταθερότητας στην περιοχή.
Κυπριακό-ενέργεια-διπλωματία
Οι διαφορές εξακολουθούν να υπάρχουν και για την Κύπρο, όπου η Άγκυρα υποστηρίζει μια λύση δύο κρατών και την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου. Οι ανταγωνιστικές διεκδικήσεις που συνδέονται με την εξερεύνηση ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν κατά καιρούς εντείνει περαιτέρω τις σχέσεις.
Παρ' όλα αυτά, η διπλωματική εμπλοκή έχει ενταθεί από το 2023.
Η 5η συνεδρίαση του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στο τέλος του ίδιου έτους σηματοδότησε την πρώτη τέτοια συνάντηση εδώ και επτά χρόνια και χαρακτηρίστηκε και από τις δύο πλευρές ως ένα βήμα προς ένα πιο εποικοδομητικό κλίμα.
Καθ' όλη τη διάρκεια του 2024, οι επαφές συνεχίστηκαν σε πολλαπλά επίπεδα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στον στρατιωτικό τομέα και διερευνητικών συνομιλιών παράλληλα με τη διαδικασία της «θετικής ατζέντας».
Και οι δύο κυβερνήσεις έχουν δεσμευτεί να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και να διαχειρίζονται τις διαφορές μέσω διαρκούς διαλόγου.
