Είναι αλήθεια ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τράμπ έχει προκαλέσει τρομερές αναταράξεις στο Διεθνές σύστημα, οι οποίες δρομολογούν πρωτόγνωρες επιπτώσεις αντιδράσεις- επακόλουθα, πρωτίστως στη Δύση αλλά και στον υπόλοιπο πλανήτη.
Είναι βέβαιο ότι μετά το τέλος της θητείας του Τράμπ ο κόσμος θα είναι εντελώς διαφορετικός, με παραδοσιακές-πολυετείς συμμαχίες και φιλίες, όπως αυτή μεταξύ ΗΠΑ-ΕΕ θα πάψουν να ισχύουν.
Οι ΗΠΑ "πουλάνε" τους Κούρδους SDF της Συρίας στον Ερντογάν
Το "πούλημα" συμμάχων από πλευράς ΗΠΑ στην Μ.Ανατολή ξεκίνησε με τους Κούρδους SDF της Συρίας, με τον Πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα και Ειδικό Απεσταλμένο για τη Συρία, Τομ Μπαράκ, να δηλώνει ότι η χώρα του δεν χρειάζεται πλέον τις SDF ως «κύρια χερσαία δύναμη» στον αγώνα κατά του ISIS στη Συρία και ότι ο αρχικός σκοπός τους έχει «λήξει».
Σε ένα μακροσκελές μήνυμα που δημοσιεύτηκε στον λογαριασμό του X (*) μετά τη συνάντησή του στις 20 Ιανουαρίου με τον Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην Άγκυρα, ο Μπαράκ αναφέρει:
Το πλήρες κείμενο της ανάρτησης του Barrack στο X:
Η μεγαλύτερη ευκαιρία για τους Κούρδους στη Συρία αυτή τη στιγμή βρίσκεται στη μετάβαση μετά τον Άσαντ υπό τη νέα κυβέρνηση με επικεφαλής τον Πρόεδρο Ahmed al-Sharaa. Αυτή η στιγμή προσφέρει μια πορεία προς την πλήρη ενσωμάτωση σε ένα ενιαίο συριακό κράτος με δικαιώματα ιθαγένειας, πολιτιστική προστασία και πολιτική συμμετοχή - κάτι που για πολύ καιρό είχε στερηθεί υπό το καθεστώς του Bashar al-Assad, όπου πολλοί Κούρδοι αντιμετώπιζαν ανιθαγένεια, γλωσσικούς περιορισμούς και συστημικές διακρίσεις.
Ιστορικά, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη βορειοανατολική Συρία δικαιολογούνταν κυρίως ως μια συνεργασία κατά του ISIS.
Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), με επικεφαλής τους Κούρδους, αποδείχθηκαν ο πιο αποτελεσματικός επίγειος εταίρος στην ήττα του εδαφικού χαλιφάτου του ISIS έως το 2019, κρατώντας χιλιάδες μαχητές του ISIS και μέλη των οικογενειών τους σε φυλακές και στρατόπεδα όπως το al-Hol και το al-Shaddadi.
Εκείνη την εποχή, δεν υπήρχε λειτουργικό κεντρικό συριακό κράτος για να συνεργαστούν - το καθεστώς Άσαντ ήταν αποδυναμωμένο, αμφισβητούμενο και δεν ήταν βιώσιμος εταίρος κατά του ISIS λόγω των συμμαχιών του με το Ιράν και τη Ρωσία.
Σήμερα, η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά.
Η Συρία έχει πλέον μια αναγνωρισμένη κεντρική κυβέρνηση που έχει ενταχθεί στον Παγκόσμιο Συνασπισμό για την ήττα του ISIS σηματοδοτώντας μια στροφή προς τα δυτικά και συνεργασία με τις ΗΠΑ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Αυτό μετατοπίζει τη λογική της συνεργασίας ΗΠΑ-SDF, αφού ο αρχικός σκοπός των SDF ως της κύριας δύναμης κατά του ISIS επί τόπου έχει σε μεγάλο βαθμό εκπνεύσει, καθώς η Δαμασκός είναι πλέον πρόθυμη και σε θέση να αναλάβει ευθύνες ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου των εγκαταστάσεων κράτησης και των στρατοπέδων του ISIS.
Οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι οι ΗΠΑ διευκολύνουν ενεργά αυτή τη μετάβαση, αντί να παρατείνουν έναν ξεχωριστό ρόλο των SDF:
Έχουμε συνεργαστεί εκτενώς με τη συριακή κυβέρνηση και την ηγεσία των SDF για να εξασφαλίσουμε μια συμφωνία ενσωμάτωσης, η οποία υπογράφηκε στις 18 Ιανουαρίου, και να ορίσουμε μια σαφή πορεία για έγκαιρη και ειρηνική εφαρμογή.
Η συμφωνία ενσωματώνει τους μαχητές των SDF στον εθνικό στρατό (ως άτομα, κάτι που παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα), παραδίδει βασικές υποδομές (πετρελαιοπηγές, φράγματα, συνοριακά περάσματα) και παραχωρεί τον έλεγχο των φυλακών και των στρατοπέδων του ISIS στη Δαμασκό.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα συμφέρον για μακροπρόθεσμη στρατιωτική παρουσία.
Δίνει προτεραιότητα στην ήττα των υπολειμμάτων του ISIS, στην υποστήριξη της συμφιλίωσης και στην προώθηση της εθνικής ενότητας χωρίς να υποστηρίζει τον αυτονομισμό ή τον ομοσπονδιακό προσανατολισμό.
Αυτό δημιουργεί ένα μοναδικό παράθυρο για τους Κούρδους, αφού η ενσωμάτωση στο νέο συριακό κράτος προσφέρει πλήρη δικαιώματα ιθαγένειας (συμπεριλαμβανομένων και όσων προηγουμένως ήταν απάτριδες), αναγνώριση ως αναπόσπαστο μέρος της Συρίας, συνταγματική προστασία για την κουρδική γλώσσα και τον πολιτισμό (π.χ. διδασκαλία στα κουρδικά, εορτασμός του Ναουρούζ ως εθνική εορτή) και συμμετοχή στη διακυβέρνηση - πολύ πέρα από την ημι-αυτονομία που διατηρούσαν οι SDF εν μέσω του χάους του εμφυλίου πολέμου.
Ενώ οι κίνδυνοι παραμένουν (π.χ. εύθραυστες εκεχειρίες, περιστασιακές συγκρούσεις, ανησυχίες για τους σκληροπυρηνικούς ή η επιθυμία ορισμένων παραγόντων να ανατρέψουν τα παλαιότερα παράπονα), οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για διασφαλίσεις των κουρδικών δικαιωμάτων και συνεργασία κατά του ISIS.
Η εναλλακτική λύση - ο παρατεταμένος διαχωρισμός - θα μπορούσε να προκαλέσει αστάθεια ή αναζωπύρωση του ISIS.
Αυτή η ενσωμάτωση, υποστηριζόμενη από την αμερικανική διπλωματία, αντιπροσωπεύει την ισχυρότερη μέχρι στιγμής ευκαιρία για τους Κούρδους να εξασφαλίσουν διαρκή δικαιώματα και ασφάλεια εντός ενός αναγνωρισμένου συριακού έθνους-κράτους.
Στη Συρία, οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται στα εξής: 1) διασφάλιση της ασφάλειας των φυλακών που κρατούν κρατούμενους του ISIS, οι οποίοι επί του παρόντος φυλάσσονται από τις SDF· και 2) διευκόλυνση των συνομιλιών μεταξύ των SDF και της συριακής κυβέρνησης, ώστε να καταστεί δυνατή η ειρηνική ενσωμάτωση των SDF και η πολιτική ένταξη του κουρδικού πληθυσμού της Συρίας σε μια ιστορική πλήρη συριακή υπηκοότητα.
Τέλος στην ένταση των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας για τους Κούρδους SDF
Η δήλωση του Μπαράκ σηματοδοτεί το τέλος μιας τεταμένης περιόδου στις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ που ξεκίνησε όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε ένα συγκεκριμένο στάδιο του συριακού εμφυλίου πολέμου που ξεκίνησε το 2011, επέλεξαν το συριακό παρακλάδι του PKK αντί για τον σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, Τουρκία, ως εταίρο τους στον αγώνα κατά του ISIS, ξεκινώντας με τις μάχες του Κομπάνι το 2014.
Η Άγκυρα είχε πρόσφατα κατηγορήσει τις SDF ότι είχαν χρησιμοποιηθεί από το Ισραήλ για να αποσταθεροποιήσει την περιοχή.
Αυτή η δυναμική έγινε ιδιαίτερα ορατή μετά την υπογραφή συμφωνίας των SDF με τη Δαμασκό στις 10 Μαρτίου 2025, και αφού το Ισραήλ -υποστηρίζοντας την εξέγερση των Δρούζων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού- δεσμεύτηκε επίσης να υποστηρίξει τις SDF, σύμφωνα με τουρκικές πηγές.
Τράμπ:"Είχα μια πολύ καλή συνομιλία με τον Ερντογάν"
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τέλος ότι είχε μια «πολύ καλή» τηλεφωνική συνομιλία την Τρίτη με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς οι δύο ηγέτες συζήτησαν θέματα περιφερειακής ασφάλειας και συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
Μιλώντας στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ επιβεβαίωσε την τηλεφωνική επικοινωνία, αλλά δεν παρείχε εκτενείς λεπτομέρειες, περιγράφοντας τον Ερντογάν ως έναν ισχυρό ηγέτη και μακροχρόνιο ομόλογό του με τον οποίο διατηρεί άμεση γραμμή επικοινωνίας.
Τούρκοι αξιωματούχοι δήλωσαν αργότερα ότι η τηλεφωνική επικοινωνία επικεντρώθηκε στις εξελίξεις στη Συρία, τη σύγκρουση στη Λωρίδα της Γάζας και την ευρύτερη περιφερειακή σταθερότητα.
Καμία από τις δύο πλευρές δεν ανέφερε ότι η τηλεφωνική επικοινωνία οδήγησε σε συγκεκριμένες συμφωνίες, αλλά αξιωματούχοι χαρακτήρισαν τη συζήτηση ως εποικοδομητική και συνεχιζόμενη.
Ο Τραμπ και ο Ερντογάν διατηρούν μια αξιοσημείωτα προσωπική διπλωματική σχέση που χρονολογείται από την πρώτη θητεία του Τραμπ, συχνά παρακάμπτοντας τα παραδοσιακά διπλωματικά κανάλια υπέρ της άμεσης επικοινωνίας μεταξύ ηγετών.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επαινέσει στο παρελθόν τον Ερντογάν ως «ισχυρό» και «σεβαστό» ηγέτη, ακόμη και εν μέσω διαφωνιών μεταξύ των δύο χωρών.
Πως επηρεάζεται η Ελλάδα;
Οι παραπάνω εξελίξεις είναι αρνητικές για την Ελλάδα τόσο σε πολιτικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.
Ο Ερντογάν μετά το "ξεπούλημα" των Κούρδων της Συρίας SDF από τον Τράμπ, εκτιμούμε ότι θα προσέλθει άκρως απαιτητικός και επιθετικός για το Αιγαίο-ΝΑ Μεσόγειο, στις επικείμενες συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό μας Μητσοτάκη στην Άγκυρα, απαιτώντας δεσμεύσεις για δρομολόγηση εξελίξεων....
Σε στρατιωτικό επίπεδο εμπειροπόλεμοι Σχηματισμοί του τουρκικού στρατού και ιδίως των Ειδικών Δυνάμεων που ενεργούσαν στην ΖΕ της 2ης Στρατιάς ,θα αποδεσμευθούν από το Θέατρο επιχειρήσεων της Συρίας, δίνοντας την δυνατότητα στην Στρατιωτική ιεραρχία των "γειτόνων" να τους προσανατολίσουν σε Αιγαίο και Ανατολική Θράκη.