Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Περισσότερο δημοσιονομικό χώρο από τις Βρυξέλλες ζητούν Ελλάδα και Ιταλία, καθώς η άνοδος των τιμών των καυσίμων και οι αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις επιβαρύνουν τους κρατικούς προϋπολογισμούς των δύο περισσότερο χρεωμένων οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενόψει και των εκλογικών αναμετρήσεων του επόμενου έτους.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απέστειλαν ξεχωριστές επιστολές στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυτή την εβδομάδα, ζητώντας μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ.
Η άνοδος στις τιμές του ντίζελ και της βενζίνης, την οποία οι FT συνδέουν με τον πόλεμο στο Ιράν, έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος των εθνικών μέτρων στήριξης για τα καύσιμα, ασκώντας νέες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες είχαν ήδη προσαρμοστεί τον Ιούνιο, ώστε να επιτρέπεται προσωρινά στα κράτη-μέλη να δαπανούν έως 0,6% του ΑΕΠ μέχρι το 2028 για ενεργειακές επενδύσεις που περιορίζουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται σε ευρύτερη εξαίρεση για δαπάνες έως 1,5% του ΑΕΠ για άμυνα και ενέργεια, την οποία χρησιμοποιούν τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιταλία χωρίς οι συγκεκριμένες δαπάνες να οδηγούν στην ενεργοποίηση δημοσιονομικών κυρώσεων.
Τα αιτήματα Αθήνας και Ρώμης
Τα νέα αιτήματα Αθήνας και Ρώμης, ωστόσο, πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα.
Σύμφωνα με τους FT, η Αθήνα ζητεί να δοθεί η δυνατότητα εξαίρεσης «προσωρινών μέτρων» από τον δείκτη καθαρών δαπανών που χρησιμοποιείται για την εφαρμογή των νέων δημοσιονομικών κανόνων.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αναφορά αυτή παραπέμπει ουσιαστικά σε επιδοτήσεις ή άλλα μέτρα στήριξης για τα καύσιμα, καθώς η ενεργειακή κρίση αυξάνει το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στην επιστολή του προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητεί περισσότερο «δημοσιονομικό χώρο», προτείνοντας να επιτραπεί στα κράτη-μέλη να αξιοποιούν τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που δημιουργεί η άνοδος των τιμών για τη χρηματοδότηση προσωρινών μέτρων στήριξης.
Στόχος είναι τα πρόσθετα αυτά έσοδα να μπορούν να επιστρέφουν στην οικονομία για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, χωρίς οι σχετικές δαπάνες να επιβαρύνουν τα όρια που θέτουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός εμφανίζεται επίσης επικριτικός απέναντι στις συστάσεις της Κομισιόν για περιορισμό της ενεργειακής ζήτησης, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια προσέγγιση «μη πολιτικά αποδεκτή».
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια και το κόστος ζωής έχουν αναδειχθεί σε κεντρικό ζήτημα για την ελληνική κυβέρνηση, με τη χώρα να οδεύει προς εθνικές εκλογές την άνοιξη.
Παράλληλα, η Ρώμη ζητεί από τις Βρυξέλλες να λαμβάνουν υπόψη τον πληθωρισμό όταν εξετάζουν κατά πόσο ο ιταλικός προϋπολογισμός συμμορφώνεται με τα ευρωπαϊκά όρια δαπανών.
Η Τζόρτζια Μελόνι απέστειλε την Πέμπτη επιστολή στη φον ντερ Λάιεν, ζητώντας το θέμα να συζητηθεί στη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.
Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η χώρα της θα πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιήσει τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από τον πληθωρισμό για να περιορίσει τις επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς να παραβιάζει τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Μέρος των επιπλέον εσόδων, σύμφωνα με την επιστολή, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να περιοριστεί «προσωρινά και στοχευμένα» η αύξηση του ενεργειακού κόστους.
Στα 29 δισ. ευρώ ο πρόσθετος χώρος της Ιταλίας
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ιταλία παρουσίασε τις νέες δημοσιονομικές της προβλέψεις.
Ο υπουργός Οικονομικών Τζανκάρλο Τζορτζέτι εκτιμά ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας θα υποχωρήσει φέτος κάτω από το 3% του ΑΕΠ, ενώ η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 0,6%.
Το έλλειμμα, ωστόσο, προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,4% το 2027, καθώς η Ιταλία σκοπεύει να ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα διαφυγής και να ζητήσει πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο ίσο με 0,6% του ΑΕΠ για ενεργειακές και αμυντικές δαπάνες.
Το πρόσθετο περιθώριο αντιστοιχεί συνολικά σε περίπου 29 δισ. ευρώ για το 2027 και το 2028, εφόσον εγκριθεί από το ιταλικό κοινοβούλιο.
Το ιταλικό έλλειμμα αναμένεται στη συνέχεια να περιοριστεί στο 3,2% το 2028 και στο 2,3% το 2029, ενώ η ανάπτυξη προβλέπεται να παραμείνει κάτω από το 1% ετησίως μεταξύ 2027 και 2029.
Η Ιταλία πάνω από την Ελλάδα στο χρέος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εξέλιξη του δημόσιου χρέους. Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις, το ιταλικό χρέος αναμένεται να κορυφωθεί στο 138,5% του ΑΕΠ το 2027, οπότε η Ιταλία προβλέπεται να ξεπεράσει την Ελλάδα και να γίνει η περισσότερο χρεωμένη χώρα της ΕΕ ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Στη συνέχεια αναμένεται να ακολουθήσει σταδιακή αποκλιμάκωση.
Η κυβέρνηση Μελόνι έχει ήδη δαπανήσει περίπου 2,8 δισ. ευρώ φέτος για μειώσεις των ειδικών φόρων στα καύσιμα, ενώ η κρατικά ελεγχόμενη Eni ανακοίνωσε προσωρινό πλαφόν στις τιμές των καυσίμων στα πρατήριά της για τουλάχιστον έναν μήνα.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, σύμφωνα με τους FT, προειδοποιούν κατ’ ιδίαν ότι η παραχώρηση ακόμη μεγαλύτερης ευελιξίας στους δημοσιονομικούς κανόνες θα μπορούσε να προκαλέσει αρνητική αντίδραση στις αγορές. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο για Ελλάδα και Ιταλία λόγω του υψηλού δημόσιου χρέους τους και της ανάγκης να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών, την ώρα που το ενεργειακό σοκ δημιουργεί νέες ανάγκες κρατικής στήριξης σημειώνουν οι FT.
Πηγή: newmoney.gr
