Με το μεγαλύτερο μη επανδρωμένο αερόχημα που έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, τον «ΑΡΧΥΤΑ», δίνει το «παρών» στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία. Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη της εγχώριας τεχνογνωσίας στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Το βασικό στοιχείο του εγχειρήματος είναι ότι ο σχεδιασμός έχει πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα, επιτρέποντας στην ΕΑΒ να αποκτήσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τη δυνατότητα να εξελίξει μελλοντικά πιο προηγμένες πλατφόρμες, αξιοποιώντας όλα τα στάδια της τεχνογνωσίας που απέκτησε.
Δεν πρόκειται για μια απλή συναρμολόγηση εισαγόμενων εξαρτημάτων, ούτε για την αξιοποίηση μιας εισαγόμενης ατράκτου πάνω στην οποία θα «κουμπώσουν» επιπλέον συστήματα. Είναι μια εξολοκλήρου ελληνική πλατφόρμα, πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί η επόμενη γενιά ελληνικών μη επανδρωμένων αεροχημάτων, με την προοπτική και για ένα μελλοντικό «ΑΡΧΥΤΑΣ ΙΙ» με δυνατότητες πολλαπλών αποστολών, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της κρούσης.
Κρίσιμες δοκιμές και τεχνικές προκλήσεις
Το πρόγραμμα εισέρχεται πλέον στην πιο απαιτητική τεχνικά φάση του. Βάσει του υφιστάμενου σχεδιασμού, τον Δεκέμβριο του 2026 προγραμματίζονται οι δοκιμές κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), ενώ για την άνοιξη του 2027 τοποθετείται η έναρξη των ιδιαίτερα κρίσιμων δοκιμών μετάβασης από κάθετη σε οριζόντια πτήση.
Οι ημερομηνίες αυτές όμως αποτυπώνουν τους τεχνικούς στόχους και όχι δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα. Από τις δοκιμές σε Iron Bird (Πλατφόρμα Επίγειων Δοκιμών) περνάμε πλέον στο στάδιο δοκιμών στο ίδιο το πρωτότυπο σκάφος, μια φάση που είναι από τις δυσκολότερες σε κάθε αεροπορικό πρόγραμμα. Με την ασφάλεια των πτήσεων και την αξιοπιστία της πλατφόρμας να παραμένουν οι απόλυτες προτεραιότητες, ακόμα κι αν απαιτηθούν αναπροσαρμογές στα επιμέρους υποσυστήματα, τα χρονοδιαγράμματα μπορούν να αλλάξουν.
Επιχειρησιακά πλεονεκτήματα και ναυτική προοπτική
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» κατατάσσεται στην κατηγορία Class II UAS. Κατασκευασμένο σε μεγάλο μέρος του από ανθρακόνημα, έχει Μέγιστο Βάρος Απογείωσης τα 180 κιλά, δυνατότητα μεταφοράς ωφέλιμου φορτίου έως 30 κιλά και αυτονομία εννέα ωρών. Στην τρέχουσα διαμόρφωσή του προορίζεται για αποστολές συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR) φέροντας συστήματα της ισραηλινής Elbit Systems. Φέρει τέσσερεις ηλεκτρικούς κινητήρες για την κάθετη απογείωση – προσγείωση (VTOL) και έναν δίχρονο κινητήρα εσωτερικής καύσης στο ουραίο τμήμα του για την οριζόντια πτήση.
Το κυριότερο επιχειρησιακό του πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, γεγονός που επιτρέπει την αξιοποίησή του σε απομακρυσμένες περιοχές και μικρά νησιά χωρίς την ανάγκη ύπαρξης διαδρόμου προσγείωσης.
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται μακροπρόθεσμα και η προσαρμογή του για ναυτικές επιχειρήσεις. Με τις κατάλληλες τεχνολογικές παρεμβάσεις, μια μελλοντική έκδοση θα μπορούσε να επιχειρεί από πολεμικά πλοία επιφανείας, διευρύνοντας την τακτική εικόνα του στόλου.
Υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι την ολοκλήρωση των πτητικών δοκιμών, το πέρασμα στη βιομηχανική παραγωγή και την επιχειρησιακή ένταξη του συστήματος στις Ένοπλες Δυνάμεις, όμως, παρά τα προβλήματα υποχρηματοδότησης του προγράμματος, η ΕΑΒ επιβεβαιώνει τη δυνατότητα της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας να παράγει αυτόνομες τεχνολογικές λύσεις για τις σύγχρονες ανάγκες του Στρατού.