Σύμφωνα με το εορτολόγιο σήμερα 2 Φεβρουαρίου γιορτάζουν:
Υπαπαντή
Μαρουλία, Μαρούλα, Ρούλα
Ποιος γιορτάζει αύριο:
Σταμάτης, Σταμάτιος, Στάμος, Σταμούλης, Σταμέλος, Σταμέλης, Σταμελάς, Σταματία, Μάτα, Ματούλα, Ματίνα, Σταματίνα, Σταμάτα, Σταμέλα, Σταμούλα, Σταματή, Μάτω, Σταματέλλα
Συμεών, Συμεώνης, Σύμος, Συμεωνή, Συμεωνία, Συμεώνα, Σύμη
Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των εξής Αγίων:
Υπαπαντή του Σωτήρος, Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου της Μαρουλιανής
Η Υπαπαντή του Σωτήρος
Η Υπαπαντή του Σωτήρος είναι μια από τις μεγάλες Δεσποτικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τιμάται στις 2 Φεβρουαρίου. Αφορά την παρουσίαση του βρέφους Ιησού στον Ναό των Ιεροσολύμων, 40 ημέρες μετά τη γέννησή Του, από την Παναγία και τον Ιωσήφ, σύμφωνα με την ιουδαϊκή παράδοση.
Το γεγονός της Υπαπαντής
Την Υπαπαντή του Σωτήρος Χριστού τιμά σήμερα, όπως κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία μας. Το γεγονός αυτό εξιστορεί ο Ευαγγελιστής Λουκάς στο κεφάλαιο Β’, στ. 22-35. Συνέβη σαράντα μέρες μετά τη γέννηση του Ιησού.
Η εξιστόρηση της Υπαπαντής προέρχεται από το Ευαγγέλιο του Λουκά (Β’ 22-35). Σύμφωνα με τον Μωσαϊκό Νόμο, κάθε πρωτότοκο αγόρι έπρεπε να αφιερώνεται στον Θεό και η μητέρα του να προσφέρει καθαρτήριο θυσία, η οποία, για τους φτωχούς, αποτελούνταν από ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δύο μικρά περιστέρια.
Η Υπαπαντή είναι Δεσποτική και Θεομητορική εορτή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που εορτάζεται η "προσφορά" του Ιησού στο Ναό από την μητέρα Του Μαρία και τον θετό Του πατέρα Ιωσήφ, σαράντα ημέρες μετά τη γέννησή Του.
Ήταν μια παράδοση για τα πρωτότοκα αγόρια που την τήρησαν οι κηδεμόνες του Ιησού ως πιστοί Εβραίοι. Κατ' αναλογίαν σήμερα είναι ο "σαραντισμός" που τελούν οι μητέρες με το παιδί στον χριστιανικό ναό.
Στο ναό του Σολομώντα όπου έγινε η τελετή, συνάντησαν δύο πρόσωπα με προφητικό χάρισμα, τον γέροντα Συμεών και την γερόντισσα Άννα (όχι τη μητέρα της Μαρίας). Και οι δύο αναγνώρισαν στο πρόσωπο του βρέφους τον Μεσσία και προφήτευσαν σχετικά με το λυτρωτικό έργο του προσαγομένου βρέφους. Το περιστατικό αναφέρεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο (β΄22-40).
Η εορτή της Υπαπαντής ανήκει στις εορτές του δωδεκαόρτου, δηλαδή τις σημαντικότερες 12 εορτές της Εκκλησίας. Ο εορτασμός της (καταβασίες) ξεκινάει στις 15 Ιανουαρίου, μετά την απόδοση των Φώτων (τέλος της περιόδου των Φώτων 14 Ιανουαρίου), κορυφώνεται την κυριώνυμο ημέρα, 2 Φεβρουαρίου, και ολοκληρώνεται στις 9 Φεβρουαρίου με την απόδοση της εορτής.
Στον Ναό, το βρέφος Ιησούς υποδέχεται ο πρεσβύτης Συμεών, ένας άνθρωπος που είχε λάβει από το Άγιο Πνεύμα την υπόσχεση ότι δεν θα πέθαινε πριν δει τον Μεσσία. Παίρνοντας τον Ιησού στα χέρια του, εκφωνεί την προφητική προσευχή:
«Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα, κατά το ρήμα σου εν ειρήνη» (Λουκ. 2:29)
Εκεί βρισκόταν και η προφήτισσα Άννα, η οποία επίσης αναγνώρισε στο βρέφος τον Λυτρωτή του κόσμου.
Αυτό το γεγονός αποτελεί απόδειξη ότι ο Ιησούς δεν ήρθε να καταργήσει τον Μωσαϊκό Νόμο, αλλά να τον συμπληρώσει και να τον τελειοποιήσει, σε αντίθεση με όσα ισχυρίζονταν οι Φαρισαίοι και οι Γραμματείς.
Ο εορτασμός της Υπαπαντής
- Βυζαντινή περίοδος: Στην Κωνσταντινούπολη, η Υπαπαντή εορταζόταν λαμπρά, με τους βασιλείς να παρευρίσκονται στην ολονυκτία στον Ναό των Βλαχερνών.
- Στην Ελλάδα: Η γιορτή συνδέεται ιδιαίτερα με την Καλαμάτα, όπου η Παναγία Υπαπαντή είναι η πολιούχος της πόλης.
- Γιορτή της Μητέρας: Σε πολλές ορθόδοξες παραδόσεις, η Υπαπαντή θεωρείται και γιορτή της μητέρας, λόγω του ρόλου της Παναγίας ως υποδειγματικής μητέρας.
Η Υπαπαντή σηματοδοτεί την πρώτη δημόσια εμφάνιση του Ιησού και προαναγγέλλει την αποστολή Του ως Σωτήρας του κόσμου.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α'.
Χαῖρε Κεχαριτωμένη Θεοτόκε Παρθένε, ἐκ σοῦ γὰρ ἀνέτειλεν ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, Χριστὸς ὁ Θεὸς ἠμῶν, φωτίζων τοὺς ἐν σκότει. Εὐφραίνου καὶ σὺ Πρεσβῦτα δίκαιε, δεξάμενος ἐν ἀγκάλαις τὸν ἐλευθερωτὴν τῶν ψυχῶν ἠμῶν, χαριζόμενον ἠμὶν καὶ τὴν Ἀνάστασιν.
