Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Σε κάθε καλοκαιρινή παρέα υπάρχει πάντα ένα «θύμα»: το άτομο που γυρίζει στο σπίτι γεμάτο τσιμπήματα, την ώρα που οι υπόλοιποι δεν έχαψαν ούτε ένα τσίμπημα. Αν πίστευες μέχρι σήμερα ότι φταίει το «γλυκό σου αίμα», η επιστήμη έρχεται να ανατρέψει τα πάντα, αποκαλύπτοντας έναν πολύ πιο περίπλοκο —και επικίνδυνο— μηχανισμό.
Μια πρωτοποριακή μελέτη του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Φλόριντα (FIU), που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό iScience, φέρνει στο φως μια εντυπωσιακή αλήθεια: δεν υπάρχει μία καθολική μυρωδιά που προσελκύει τα κουνούπια, γιατί το κάθε είδος αναζητά το δικό του... «μενού»!
Ο «χάρτης» των φονικών εισβολέων
Τα θηλυκά κουνούπια δεν είναι απλώς μια ενόχληση· αποτελούν τους πιο θανατηφόρους θηρευτές του πλανήτη, ευθυνόμενα για περισσότερους από 1.000.000 θανάτους ετησίως. Ενώ τα αρσενικά τρέφονται αβλαβώς με νέκταρ, τα θηλυκά χρειάζονται τις πρωτεΐνες του αίματος για να γεννήσουν τα αυγά τους.
Οι ερευνητές υπέβαλαν 119 εθελοντές σε εξονυχιστικά τεστ, φέρνοντάς τους αντιμέτωπους με τα τρία πιο επικίνδυνα είδη κουνουπιών στον κόσμο:
Aedes aegypti (Κουνούπι του κίτρινου πυρετού): Φορέας του Δάγκειου πυρετού, του Ζίκα και του Κίτρινου πυρετού.
Aedes albopictus (Ασιατικό κουνούπι-τίγρης): Επιθετικός εισβολέας, εξαιρετικά διαδεδομένος και στην Ελλάδα, που μεταδίδει επικίνδυνους ιούς.
Culex quinquefasciatus (Κοινό κουνούπι του νότου): Ο κύριος φορέας του φονικού ιού του Δυτικού Νείλου.
Το χημικό προφίλ: Πώς διαλέγουν το «θύμα» τους
Είναι γνωστό ότι τα κουνούπια εντοπίζουν τους ανθρώπους από το διοξείδιο του άνθρακα της αναπνοής, τη θερμότητα και την υγρασία. Ωστόσο, η ανθρώπινη μυρωδιά αποτελείται από περισσότερες από 1.000 πτητικές οργανικές ενώσεις, συνθέτοντας ένα μοναδικό χημικό «αποτύπωμα» για τον καθένα μας.
Η μελέτη αποδείχθηκε σημείο καμπής, καθώς αποκάλυψε ότι τα διαφορετικά είδη κουνουπιών «ψηφίζουν» εντελώς διαφορετικά αρώματα:
Προτίμηση στο φύλο: Το Ae. aegypti ήταν το μοναδικό είδος που έδειξε μια σαφή, στατιστική προτίμηση προς τους άνδρες συμμετέχοντες.
Η παγίδα των αρωμάτων: Τόσο το Ae. aegypti όσο και το Culex αποδείχθηκαν φανατικοί «πολέμιοι» των τεχνητών αρωμάτων! Επιτέθηκαν με μεγαλύτερη μανία σε δέρματα που δεν είχαν ίχνη από κυκλικές αλκοόλες ή μονοτερπένια (ενώσεις που βρίσκονται συχνά σε κολόνιες και αιθέρια έλαια).
Φυτικά ίχνη: Το κουνούπι-τίγρης (Ae. albopictus) έδειξε ιδιαίτερη αδυναμία στις κετόνες και στις φυτικές οργανικές ενώσεις που εκκρίνει φυσικά το δέρμα.
Το μικροβίωμα του δέρματος: Ο απόλυτος «ρυθμιστής»
«Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι τα εκατομμύρια βακτήρια που ζουν στο δέρμα μας καθορίζουν την προσωπική μας οσμητική υπογραφή», δηλώνει ο επικεφαλής της έρευνας, νευρογενετιστής Matthew DeGennaro.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι συγκεκριμένες οικογένειες βακτηρίων στο δέρμα λειτουργούν ως ισχυρός «μαγνήτης» για το κουνούπι Culex, ενώ άλλες βακτηριακές συνθέσεις δρουν ως φυσικό απωθητικό.
Η κλιματική αλλαγή και το αύριο της προστασίας
Με την άνοδο της θερμοκρασίας, η περίοδος δράσης των κουνουπιών επιμηκύνεται δραματικά. Τα τσιμπήματα δεν αποτελούν πλέον μόνο καλοκαιρινό φαινόμενο, ενώ οι ασθένειες που μεταδίδουν επεκτείνονται σε νέες περιοχές με ταχύτατους ρυθμούς.
Η αποκωδικοποίηση αυτών των χημικών μυστικών ανοίγει τον δρόμο για μια νέα γενιά εξειδικευμένων απωθητικών. Αντί για γενικά σπρέι, οι επιστήμονες εργάζονται πλέον πάνω σε στοχευμένα προϊόντα που θα «τυφλώνουν» τα αισθητήρια όργανα του κάθε είδος κουνουπιού ξεχωριστά, προσφέροντας απόλυτη προστασία από τις ασθένειες του μέλλοντος.
