Μια πολυσχιδή πρόταση πολιτιστικής διπλωματίας, η οποία εδράζεται στην κοινή ιστορική κληρονομιά αιώνων, κατέθεσε η κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν προς την Αθήνα. Κατά τη διάρκεια της τριήμερης επίσημης επίσκεψής του στην Ελλάδα, ο υπουργός Πολιτισμού του Ουζμπεκιστάν, Ozodbek Nazarbekov, παρουσίασε στην Ελληνίδα ομόλογό του, Λίνα Μενδώνη, ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας, με αιχμή τη συμπαραγωγή μιας κινηματογραφικής ταινίας για τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της συζύγου του, Ρωξάνης.
Η ιστορική παρακαταθήκη της Σαμαρκάνδης
Η πρωτοβουλία της Τασκένδης αντλεί έμπνευση από τους ιστορικούς δεσμούς που συνδέουν τον ελληνισμό με την Κεντρική Ασία από την αρχαιότητα. Η κατάληψη της Σαμαρκάνδης (τότε Μαρακάνδα) από τον Μακεδόνα στρατηλάτη το 329 π.Χ. αποτέλεσε ορόσημο, μετατρέποντας την πρωτεύουσα της Σογδιανής σε κομβικό σημείο εμπορίου και πολιτισμού ανάμεσα στη Μεσόγειο και την Κίνα, θέτοντας τις βάσεις για τους μετέπειτα «Δρόμους του Μεταξιού».
Στην περιοχή αυτή, το 327 π.Χ., ο Αλέξανδρος παντρεύτηκε τη Ρωξάνη, επισφραγίζοντας μια συμμαχία που άφησε βαθύ αποτύπωμα στην τοπική ιστορική μνήμη. Σήμερα, τα αρχαιολογικά τεκμήρια αυτής της παρουσίας φυλάσσονται σε ειδική πτέρυγα του Μουσείου της Σαμαρκάνδης, αποτελώντας τη βάση για την προτεινόμενη από κοινού διοργάνωση μιας μεγάλης αρχαιολογικής έκθεσης.
Διεύρυνση συνεργασιών και Μνημόνιο 2026-2028
Στο πλαίσιο των διμερών συνομιλιών, οι δύο υπουργοί συμφώνησαν στη συστηματική ανταλλαγή τεχνογνωσίας για τη συντήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η σύμπραξη κορυφαίων μουσειακών ιδρυμάτων των δύο χωρών.
Από ελληνικής πλευράς θα ενεργοποιηθούν:
Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
Το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης (Μπενάκη).
Το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης Κέρκυρας.
Τα ιδρύματα αυτά θα συνεργαστούν με το Κρατικό Μουσείο Ιστορίας και το Μουσείο Εφαρμοσμένων Τεχνών του Ουζμπεκιστάν για τη διοργάνωση εικονικών εκθέσεων, ψηφιακών εφαρμογών, καθώς και αμοιβαίων Πολιτιστικών Εβδομάδων.
Η συνάντηση επισφραγίστηκε με την υπογραφή Προγράμματος Συνεργασίας στους τομείς του Πολιτισμού, της Επιστήμης και της Εκπαίδευσης για την περίοδο 2026-2028, το οποίο προβλέπει κοινές αρχαιολογικές έρευνες και ανταλλαγές ειδικών. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε η αμοιβαία στήριξη των δύο κρατών για τις υποψηφιότητές τους στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της UNESCO για την περίοδο 2027-2031.
