Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια από τη Σοβιετική Ένωση, χρηματοδοτικές αποφάσεις της Βουλγαρίας, παραχώρηση οχήματος και επιχειρήσεις μεταφοράς κομματικών στελεχών μέσα από τα ελληνικά σύνορα. Αρχειακά έγγραφα φωτίζουν το οικονομικό και οργανωτικό παρασκήνιο της υποστήριξης που παρείχε το ανατολικό μπλοκ στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Τα στοιχεία παρουσιάζει ο δημοσιογράφος Μάριος Πούλλαδος, σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα στο Sigma Live.
Η έρευνα αξιοποιεί αποφάσεις της σοβιετικής κομματικής ηγεσίας, αρχεία του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος και αποχαρακτηρισμένο υπόμνημα αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο είναι η αναφορά της CIA για περισσότερα από δύο εκατομμύρια δολάρια που φέρεται να είχαν διατεθεί στην προεκλογική εκστρατεία του ΚΚΕ το 1974. Η συγκεκριμένη πληροφορία, ωστόσο, δεν συνοδεύεται από ανεξάρτητη επιβεβαίωση της καταβολής.
Απόφαση της Μόσχας για 100.000 δολάρια εν μέσω δικτατορίας
Στις 8 Ιανουαρίου 1969, το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης ενέκρινε οικονομική υποστήριξη σε κόμματα του εξωτερικού.
Η απόφαση με αριθμό Pb 111/162, η οποία περιλαμβάνεται στο ψηφιοποιημένο αρχείο Μπουκόφσκι, καταγράφει το ΚΚΕ μεταξύ των δικαιούχων, με προβλεπόμενο ποσό 100.000 δολαρίων.
Η έγκριση πραγματοποιήθηκε ενώ στην Ελλάδα κυβερνούσε η στρατιωτική δικτατορία και το ΚΚΕ λειτουργούσε παράνομα.
Τα χρήματα εντάσσονταν στον μηχανισμό διεθνούς οικονομικής υποστήριξης που είχε αναπτύξει η σοβιετική κομματική ηγεσία.
Το έγγραφο αποδεικνύει την έγκριση του ποσού. Δεν αποτελεί από μόνο του τραπεζικό παραστατικό που επιβεβαιώνει την ημερομηνία και τον τρόπο καταβολής.
Η Βουλγαρία ενέκρινε δολάρια, λέβα και ένα τζιπ
Η συνεργασία του ΚΚΕ με το ανατολικό μπλοκ δεν περιοριζόταν στη Μόσχα.
Στις 3 Φεβρουαρίου 1970, η Γραμματεία της Κεντρικής Επιτροπής του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος ενέκρινε βοήθεια ύψους 35.000 λέβα και 15.000 αμερικανικών δολαρίων.
Στην ίδια απόφαση προβλεπόταν η παραχώρηση ενός τζιπ για τις ανάγκες του ελληνικού κόμματος.
Η βουλγαρική υποστήριξη περιλάμβανε ακόμη τη διευκόλυνση μετακινήσεων Ελλήνων πολιτικών προσφύγων προς την Ελλάδα. Η αρχειακή περιγραφή συνοδεύεται από υπηρεσιακό σημείωμα για τις σχεδιαζόμενες δραστηριότητες και τη χρηματοδότησή τους.
Δύο χρόνια αργότερα, τον Απρίλιο του 1972, νέα απόφαση αναφερόταν στη διοργάνωση ραδιοφωνικών εκπομπών από βουλγαρικό έδαφος και σε επιχειρήσεις μεταφοράς στελεχών.
Ξεχωρίζει η αναφορά σε εκπρόσωπο του ΚΚΕ με το όνομα «Καράς», για τον οποίο προβλεπόταν κατοικία και μισθός.
Οι λεπτομέρειες αυτές δείχνουν ότι η στήριξη δεν περιοριζόταν σε χρηματικές πιστώσεις, αλλά περιλάμβανε λειτουργικά έξοδα και οργανωτικές διευκολύνσεις.
Επιχείρηση «Αστέρι»: Μυστικές μετακινήσεις πριν από την πτώση της Χούντας
Στις 9 Μαΐου 1974, περίπου δυόμισι μήνες πριν από την πτώση της δικτατορίας, η βουλγαρική κομματική ηγεσία ενέκρινε νέα ενίσχυση.
Η απόφαση προέβλεπε 50.000 λέβα και 10.000 δολάρια, καθώς και διευκολύνσεις για τη μεταφορά ειδικών ομάδων Ελλήνων πολιτικών προσφύγων.
Στον αρχειακό φάκελο καταγράφεται η κωδική ονομασία «Αστέρι», η οποία συνδεόταν με επιχειρήσεις μεταφοράς κομματικών στελεχών μέσω των συνόρων.
Η ίδια περιγραφή αναφέρεται σε ονομαστικό κατάλογο συμμετεχόντων από τις δύο πλευρές και σε σχέδια ραδιοεπικοινωνίας.
Η χρονική τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη σημασία: οι αποφάσεις αυτές ελήφθησαν πριν από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, όταν το ΚΚΕ εξακολουθούσε να βρίσκεται εκτός νομιμότητας.
Η CIA κατέγραφε περισσότερα από δύο εκατομμύρια για τις εκλογές του 1974
Το μεγαλύτερο ποσό της έρευνας εμφανίζεται σε αμερικανικό υπόμνημα με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 1974, δώδεκα ημέρες πριν από τις πρώτες βουλευτικές εκλογές της Μεταπολίτευσης.
Το έγγραφο, με τίτλο The Greek Elections, έχει αποχαρακτηριστεί και περιλαμβάνεται στην επίσημη ιστορική συλλογή του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Στην παράγραφο 16, οι αναλυτές της CIA αναφέρονται στο φιλοσοβιετικό ΚΚΕ, το οποίο συμμετείχε στον εκλογικό συνασπισμό της Ενωμένης Αριστεράς.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που κατέγραφαν οι αμερικανικές υπηρεσίες, η Σοβιετική Ένωση φερόταν να είχε διαθέσει περισσότερα από δύο εκατομμύρια δολάρια στο κόμμα για την προεκλογική του εκστρατεία.
Εδώ βρίσκεται και το σημαντικό όριο της τεκμηρίωσης: το αμερικανικό υπόμνημα μεταφέρει πληροφορία των υπηρεσιών και όχι επιβεβαιωμένη καταγραφή χρηματικής μεταφοράς.
Δεν είναι επομένως δημοσιογραφικά ορθό να προστεθούν τα δύο εκατομμύρια στα ποσά των σοβιετικών αποφάσεων σαν να αποτελούν επαληθευμένη πρόσθετη καταβολή. Ενα ακόμη απόρρητο έγγραφο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΣΕ
Άλλα 700.000 δολάρια στον σχεδιασμό του 1981
Η σοβιετική υποστήριξη καταγράφεται και στα τέλη του 1980.
Σε απόφαση της 29ης Δεκεμβρίου, με αριθμό Pb 230/34, το Πολιτικό Γραφείο του ΚΚΣΕ ενέκρινε οικονομική βοήθεια προς ξένα κομμουνιστικά κόμματα για το επόμενο έτος.
Στον κατάλογο εμφανίζεται το ΚΚΕ με ποσό 700.000 δολαρίων.
Μαζί με τα 100.000 δολάρια του 1969, οι δύο αυτές συγκεκριμένες σοβιετικές αποφάσεις αποτυπώνουν εγκρίσεις συνολικού ύψους 800.000 δολαρίων.
Αντίστοιχα, οι βουλγαρικές αποφάσεις του 1970 και του 1974 περιλαμβάνουν 25.000 δολάρια και 85.000 λέβα, χωρίς να συνυπολογίζονται οι υπόλοιπες μορφές υποστήριξης.
Τα έγγραφα δεν αποτελούν πλήρη οικονομικό απολογισμό της περιόδου. Φωτίζουν όμως έναν μηχανισμό στον οποίο κρατικοκομματικά κέντρα του ανατολικού μπλοκ ενέκριναν χρήματα, εξοπλισμό και διευκολύνσεις για το ελληνικό κόμμα.
Η αποκάλυψη αφορά συγκεκριμένα ιστορικά τεκμήρια. Δεν αποδεικνύει αντίστοιχη χρηματοδοτική σχέση στη σημερινή εποχή, ούτε υποκαθιστά την ανάγκη εξέτασης πρόσθετων αρχείων ή οποιασδήποτε τοποθέτησης του ίδιου του ΚΚΕ για τα δημοσιευμένα στοιχεία.
