ΣΥΡΙΖΑ: Κατέθεσε πρόταση νόμου για το ιδιωτικό χρέος – "Επιστρέφει ο νόμος Κατσέλη"

Πρόταση νόμου για τη συνολική αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους κατέθεσε στη Βουλή ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, βάζοντας στο επίκεντρο την επαναφορά του νόμου Κατσέλη, την προστασία της πρώτης κατοικίας, την κατάργηση του ισχύοντος πτωχευτικού νόμου και τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού ρύθμισης των οφειλών πολιτών και επιχειρήσεων.

Η πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, αυτοματοποιημένη εξωδικαστική ρύθμιση, δυνατότητα αποπληρωμής έως 25 χρόνια με χαμηλό επιτόκιο και αυτόματη, χωρίς κόστος, προσφυγή σε δικαστική προστασία όταν αποτυγχάνει η εξωδικαστική διαδικασία.

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί παράλληλα ο νέος ρόλος που προτείνεται να αποκτήσει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία θα μπορεί να αγοράζει «κόκκινα» δάνεια από funds και να τα επαναρυθμίζει προς όφελος πολιτών και επιχειρήσεων.

Όπως υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα δάνειο που αγοράστηκε από fund στο 10% ή στο 20% της αξίας του δεν μπορεί στη συνέχεια να απαιτείται από τον δανειολήπτη στο 100%.

«Μέρος αυτής της διαφοράς πρέπει να επιστρέφει στον οφειλέτη με πραγματικό «κούρεμα»», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Τι προβλέπει η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για το ιδιωτικό χρέος

Σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η πρόταση νόμου προβλέπει:

• Κατάργηση του Πτωχευτικού Νόμου 4738/2020.
• Επαναφορά του νόμου Κατσέλη και της προστασίας της πρώτης κατοικίας.
• Θέσπιση αυτοματοποιημένης πρότασης ρύθμισης, στην οποία οι πιστωτές θα πρέπει να απαντούν εντός 15 ημερών.
• Ρύθμιση των οφειλών με βάση το πραγματικό εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.
• Δυνατότητα αποπληρωμής έως 25 χρόνια, με χαμηλό επιτόκιο.
• Αυτόματη και χωρίς κόστος δικαστική προστασία, όταν αποτυγχάνει η εξωδικαστική διαδικασία.
• Δυνατότητα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας να αγοράζει «κόκκινα» δάνεια από funds και να τα επαναρυθμίζει υπέρ πολιτών και επιχειρήσεων.

Επιστρέφει ο νόμος Κατσέλη και η προστασία της πρώτης κατοικίας

Ένας από τους βασικούς άξονες της πρότασης είναι η επαναφορά του ατομικού πτωχευτικού πλαισίου που έγινε γνωστό ως «νόμος Κατσέλη», μαζί με την προστασία της πρώτης κατοικίας για νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Παράλληλα, προβλέπεται ισχυρό εξωδικαστικό σκέλος, ώστε ένα μεγάλο μέρος των υποθέσεων να μπορεί να επιλύεται χωρίς πολυετείς και δαπανηρές δικαστικές διαδικασίες.

Ποια εισοδήματα καλύπτονται

Η προστασία της πρώτης κατοικίας προβλέπεται για:

• Ετήσιο εισόδημα έως 15.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
• Έως 23.500 ευρώ για νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη.
• Προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος, έως τρία εξαρτώμενα μέλη.

Το ανώτατο εισοδηματικό όριο μπορεί έτσι να φθάσει τις 38.500 ευρώ.

Τα όρια για την αξία της πρώτης κατοικίας

Ως προς την αντικειμενική αξία του ακινήτου, προβλέπονται:

• Έως 220.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
• Προσαύξηση κατά 40.000 ευρώ για νοικοκυριό με δύο ενήλικες.
• Επιπλέον 20.000 ευρώ ανά παιδί, έως τρία παιδιά.

Με βάση τα συγκεκριμένα κριτήρια, η προστατευόμενη αντικειμενική αξία μπορεί να φθάσει έως τις 320.000 ευρώ.

Ρύθμιση έως 25 χρόνια και «κούρεμα» οφειλής

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη ρύθμιση των δανείων που έχουν ως εξασφάλιση την κατοικία του οφειλέτη.

Σύμφωνα με την πρόταση, η εξασφαλισμένη οφειλή θα μπορεί να περιορίζεται έως το 80% της αντικειμενικής αξίας της κατοικίας, ενώ το ποσό που θα προκύπτει θα αποπληρώνεται σε βάθος έως 25 ετών.

Το δικαστήριο θα μπορεί, όπου απαιτείται, να προβλέπει ακόμη μεγαλύτερη περίοδο αποπληρωμής, όπως ίσχυε στο πλαίσιο του νόμου 3869/2010.

Στις περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης δεν διαθέτει επαρκή περιουσιακά στοιχεία και η οφειλή δεν έχει εξασφάλιση, η αποπληρωμή θα υπολογίζεται με βάση τη διαφορά ανάμεσα στο πραγματικό εισόδημα και στις Εύλογες Δαπάνες Διαβίωσης.

Αυτόματα στα δικαστήρια εάν αποτύχει ο εξωδικαστικός

Η διαδικασία θα ξεκινά μέσω εξωδικαστικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας και η πρόταση ρύθμισης θα παράγεται αυτοματοποιημένα.

Σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία, λόγω, για παράδειγμα, τεκμηριωμένης καταγγελίας περί δολιότητας ή διαφωνίας για την επιλεξιμότητα του οφειλέτη, η υπόθεση θα οδηγείται αυτόματα στη δικαστική διαδικασία και χωρίς έξοδα για τον πολίτη.

Πρόκειται για ένα από τα κεντρικά σημεία της πρότασης, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι ο οφειλέτης δεν θα πρέπει να μένει απροστάτευτος όταν η εξωδικαστική διαδικασία δεν καταλήγει σε συμφωνία.

Παράλληλα, προτείνεται η επαναφορά του νόμου Κατσέλη και για φυσικά πρόσωπα με πτωχευτική ιδιότητα, καθώς και του Πτωχευτικού Νόμου 3588/2007 για τα νομικά πρόσωπα.

Αναπτυξιακή Τράπεζα απέναντι σε funds και servicers

Η μεγάλη αλλαγή, σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ, αφορά τον ρόλο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Με βάση την πρόταση νόμου, η Τράπεζα θα μπορεί να αγοράζει πακέτα «κόκκινων» δανείων από τη δευτερογενή αγορά και από εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων.

Τα δάνεια θα μπορούν στη συνέχεια να ρυθμίζονται εκ νέου, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την ονομαστική οφειλή αλλά και την πραγματική τιμή στην οποία αγοράστηκαν από τα funds.

Στόχος είναι μέρος της τεράστιας διαφοράς μεταξύ της αξίας αγοράς ενός δανείου από ένα fund και της απαίτησης που προβάλλεται απέναντι στον δανειολήπτη να μετατρέπεται σε πραγματικό «κούρεμα» της οφειλής.

Ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει η επαναρύθμιση να εξασφαλίζει διαγραφή σημαντικού μέρους του δανείου σε σχέση με την τιμή κτήσης του, αφήνοντας παράλληλα ένα εύλογο περιθώριο απόδοσης.

Το υπόλοιπο θα ρυθμίζεται μακροπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα, τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.

Πρόβλεψη και για προσιτή κατοικία

Η πρόταση συνδέει τη διαχείριση ορισμένων «κόκκινων» στεγαστικών δανείων και με μια ευρύτερη στεγαστική πολιτική προσιτού ενοικίου.

Δάνεια με οικιστικές εξασφαλίσεις τα οποία θα παραμένουν ανεπίδεκτα είσπραξης ακόμη και μετά τις ευνοϊκότερες ρυθμίσεις θα μπορούν να πωλούνται, με αγοραίους όρους, σε φορέα εκτός Γενικής Κυβέρνησης, στον οποίο την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου θα διαθέτει ο ΕΦΚΑ.

Σύμφωνα με την πρόταση, ο φορέας αυτός θα μπορεί να αποτελέσει το πρώτο στάδιο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για ανοικοδόμηση κατοικιών και προσφορά προσιτού ενοικίου.

Στα 102 δισ. ευρώ υπολογίζει ο ΣΥΡΙΖΑ τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα

Η εισηγητική έκθεση συνοδεύεται από εκτενή στοιχεία για την έκταση του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ΣΥΡΙΖΑ, στα τέλη του 2025 τα δάνεια που βρίσκονταν υπό διαχείριση servicers για λογαριασμό funds ανέρχονταν σε 81,5 δισ. ευρώ.

Από αυτά, το 89,2%, δηλαδή περίπου 72,7 δισ. ευρώ, αφορούσε μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

Τα δάνεια που διαχειρίζονταν servicers για λογαριασμό τραπεζών ανέρχονταν σε 9,9 δισ. ευρώ, από τα οποία περίπου 4,11 δισ. ευρώ ήταν μη εξυπηρετούμενα.

Παράλληλα, στα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα βρίσκονταν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η πρόταση, επιπλέον μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα ύψους 1,6 δισ. ευρώ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ συνυπολογίζει επιπλέον 23,6 δισ. ευρώ μη λογιστικοποιημένων τόκων, τους οποίους χαρακτηρίζει «πανωτόκια», ανεβάζοντας τον συνολικό υπολογισμό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στα 102,02 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025.

Στα 239,9 δισ. ευρώ το ιδιωτικό χρέος

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που επικαλείται ο ΣΥΡΙΖΑ, το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα αυξήθηκε από 203,19 δισ. ευρώ το 2019 σε 239,9 δισ. ευρώ το 2025.

Πρόκειται για αύξηση κατά 36,7 δισ. ευρώ μέσα σε έξι χρόνια, ή περίπου 18%.

Στην εισηγητική έκθεση γίνεται επίσης αναφορά στις οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τα ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες, σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ, έχουν αυξηθεί κατά 27,2 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019, φθάνοντας τα 166,9 δισ. ευρώ.

«Το πρόβλημα της υπερχρέωσης είναι υπαρκτό, ογκώδες, αλλά αφορά πλέον κυρίως τα εξωτραπεζικά ιδρύματα», σημειώνεται στην εισηγητική έκθεση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ χαρακτηρίζει την υπερχρέωση «μείζονα ανάσχεση στην αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας» και «χαίνουσα πληγή για την κοινωνία».

ΣΥΡΙΖΑ: Τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά δυσκολεύονται να πληρώσουν

Το κόμμα επικαλείται επίσης στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση της ΕΕ ως προς το ποσοστό των νοικοκυριών που έχουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις σε τράπεζες, λογαριασμούς κοινής ωφελείας και ενοίκια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το 41,8% των νοικοκυριών δεν μπορεί να αποπληρώσει εγκαίρως αυτές τις υποχρεώσεις, έναντι 9,2% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι τα δεδομένα αυτά δεν αφήνουν περιθώριο εφησυχασμού και καθιστούν αναγκαία μια συνολική παρέμβαση για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους.

Δούρου: «Ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας»

Παρουσιάζοντας την πρόταση από το περιστύλιο της Βουλής, η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, χαρακτήρισε την εκτίναξη του ιδιωτικού χρέους «ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας και της πραγματικής οικονομίας».

«Είναι η θηλιά που μπαίνει σε τουλάχιστον τέσσερα από δέκα νοικοκυριά που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις και στις βασικές τους ανάγκες. Όχι γιατί δεν θέλουν, αλλά δεν μπορούν», δήλωσε.

Η Ρένα Δούρου κατηγόρησε παράλληλα την κυβέρνηση ότι, κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, δίνει προτεραιότητα στα «υπερκέρδη των servicers και των funds» και όχι στα νοικοκυριά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καλώντας τα προοδευτικά κόμματα να υπερψηφίσουν την πρόταση νόμου.

«Να αγοράζει τα κόκκινα δάνεια και να διεκδικεί το δίκαιο των πολιτών»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Ρένα Δούρου στον ρόλο που, σύμφωνα με την πρόταση, πρέπει να αποκτήσει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.

Όπως είπε, θα πρέπει να μπορεί «να αγοράζει από τον δευτερογενή τομέα τα κόκκινα, αιματοβαμμένα δάνεια και να διεκδικεί το όφελος και το δίκαιο των πολιτών που βρέθηκαν στα χέρια τους».

Η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ τόνισε ότι το κόμμα καταθέτει προτάσεις για την προστασία της πρώτης κατοικίας, την κατάργηση του σημερινού πτωχευτικού πλαισίου και την αντιμετώπιση των servicers και των funds.

Κλείνοντας την τοποθέτησή της, συνόψισε το πολιτικό στίγμα της πρότασης σε τρεις λέξεις:

«Απλά, καθαρά, αριστερά».