Ριζικές αλλαγές στο τοπίο των εργασιακών σχέσεων, των αμοιβών και των προσλήψεων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 17 Ιουνίου.
Ο πυρήνας του νομοσχεδίου (Ενσωμάτωση Οδηγίας Ε.Ε. 2023/970) στοχεύει στην εξάλειψη του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών, επιβάλλοντας στις επιχειρήσεις αυστηρούς κανόνες διαφάνειας που αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού στην αγορά εργασίας.
Οι υποψήφιοι εργαζόμενοι αποκτούν πλέον ισχυρά νομικά «όπλα» πριν καν περάσουν την πόρτα της επιχείρησης. Βάσει του νέου πλαισίου:
Ο εργοδότης υποχρεούται να ενημερώνει εκ των προτέρων για την ακριβή αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της προσφερόμενης θέσης.
Απαγορεύεται ρητά να ρωτάται ο υποψήφιος κατά τη συνέντευξη για το ύψος του μισθού που λάμβανε στην προηγούμενη εργασία του, βάζοντας τέλος σε μια πρακτική που αναπαρήγαγε τις μισθολογικές ανισότητες.
Δικαίωμα στη διαφάνεια και εσωτερικοί έλεγχοι
Το νομοσχέδιο «σπάει» το άβατο των μισθολογικών δεδομένων εντός των εταιρειών. Κάθε εργαζόμενος θα έχει πλέον το δικαίωμα να ζητά επίσημα στοιχεία για το πώς κατατάσσεται μισθολογικά, αλλά και να μαθαίνει τις μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών που εκτελούν ίδια ή ισάξια εργασία στην επιχείρηση. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί αδικαιολόγητη απόκλιση χωρίς αντικειμενικά κριτήρια (π.χ. πτυχία, προϋπηρεσία), ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει αποζημιώσεις ή αναδρομικά ποσά, ενώ το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στον εργοδότη.
Παράλληλα, θεσπίζεται υποχρεωτικός εσωτερικός έλεγχος. Οι επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζομένους (σε ετήσια βάση) και με πάνω από 100 εργαζομένους (ανά τριετία) υποχρεούνται να υποβάλλουν αναλυτικά στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα, τα bonus και τις παροχές. Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του πλαισίου αναλαμβάνει ο Συνήγορος του Πολίτη, σε συνεργασία με την Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία διατηρεί το δικαίωμα επιβολής αυστηρών προστίμων.
Βαρέα και ανθυγιεινά για το ΕΣΥ και το ΕΚΑΒ
Η πιο ηχηρή παρέμβαση, ωστόσο, αφορά το δημόσιο σύστημα Υγείας, επιλύοντας μια χρόνια στρέβλωση που ταλαιπωρούσε χιλιάδες εργαζομένους. Το νέο σχέδιο νόμου εντάσσει στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ) συγκεκριμένες κατηγορίες προσωπικού του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ (νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ασθενοφόρων, διασώστες).
Με τη διάταξη αυτή, οι εργαζόμενοι εξομοιώνονται με τους συναδέλφους τους στον ιδιωτικό τομέα (πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) και αποκτούν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος της ηλικίας τους. Προϋπόθεση αποτελεί η συμπλήρωση 15 ετών ασφάλισης, εκ των οποίων τα 12 έτη να έχουν διανυθεί στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Μάλιστα, δίνεται και το δικαίωμα αναγνώρισης ή εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ορίων.
Τέλος, το νομοσχέδιο θεσμοθετεί το Ψηφιακό Μητρώο Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ), ενισχύοντας τον ρόλο των συλλογικών ρυθμίσεων, ενώ δίνει τη δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής (τηλεδιάσκεψη) στη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών ενώπιον της Επιθεώρησης Εργασίας.
