Σαφές μήνυμα προς όλους για την κατάσταση, που επικρατεί στα σχολεία έστειλε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη σε συνέντευξή της στο ERTnews Radio, τονίζοντας ότι «τα σχολεία δεν είναι ζούγκλα. Οφείλουμε όμως να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη στο τρίγωνο παιδιά, εκπαιδευτικοί, γονείς».
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η υπουργός, η πλειοψηφία των σχολικών μονάδων λειτουργεί ομαλά, με τη συνεργασία εκπαιδευτικών, μαθητών και γονέων να αποτελεί τον κανόνα ενώ παράλληλα τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας, της εμπιστοσύνης και της συνεργασίας μεταξύ όλων των μελών της σχολικής κοινότητας.
Αναφερόμενη στην απώλεια της εκπαιδευτικού, Σοφίας Χρηστίδου στη Θεσσαλονίκη, αφού εξέφρασε τη βαθιά της θλίψη, επανέλαβε ότι έχει ήδη διαταχθεί Ένορκη Διοικητική Εξέταση, διευκρινίζοντας ότι η διαδικασία αυτή δεν έχει σκοπό τη συγκάλυψη, αλλά την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης. Όπως υπογράμμισε, «όπου διαπιστωθούν αμέλειες ή παραλείψεις, θα υπάρξουν συνέπειες», επισημαίνοντας ωστόσο ότι η ουσία βρίσκεται στην πρόληψη και στη διαμόρφωση υγιών σχέσεων εντός της σχολικής κοινότητας.
Η υπουργός αναφερόμενη στην ασφάλεια και στην εμπιστοσύνη, σημείωσε ότι το σχολείο πρέπει να αποτελεί έναν χώρο στον οποίο μαθητές και εκπαιδευτικοί αισθάνονται προστατευμένοι. Τόνισε, επίσης, ότι η ύπαρξη σαφών κανόνων και ορίων είναι καθοριστική, επισημαίνοντας ότι «το πλαίσιο και η πειθαρχία λειτουργούν ως παράγοντες ασφάλειας για τα παιδιά», ενώ η απουσία τους μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση και εντάσεις.
Ο θεσμός του Νομικού Συμπαραστάτη
Τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού νομικής υποστήριξης για τους εκπαιδευτικούς προανήγγειλε η Σοφία Ζαχαράκη, εισάγοντας τον θεσμό του «Νομικού Συμπαραστάτη» στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης. Η παρέμβαση αυτή αναμένεται να καλύψει ένα διαρκές κενό αναφορικά με την πρακτική νομική προστασία των εκπαιδευτικών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
«Εμείς κοιτάμε πράγματι το ζήτημα της νομικής υποστήριξης και σε επίπεδο Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, γιατί καταλαβαίνετε ότι υπάρχουν πολλές περιπτώσεις και πολλά ζητήματα, στα οποία μπορεί κάποιος να βρεθεί με μια νομική εκκρεμότητα. Κάποια από αυτά έχουν και ιδιωτικό χαρακτήρα», είπε χαρακτηριστικά η υπουργός Παιδείας, για να προσθέσει: «Ωστόσο, ως προς τη γενικότερη ασφάλεια και καθοδήγηση, εμείς θέλουμε να βοηθήσουμε όσο γίνεται τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης με έναν τρόπο εφικτό και υλοποιήσιμο».
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού, που στοχεύει στην ενδυνάμωση της καθημερινής λειτουργίας των σχολείων και στην προστασία των εκπαιδευτικών από σύνθετες καταστάσεις, που συχνά λαμβάνουν και νομικές διαστάσεις. Η αυξανόμενη έκθεση των εκπαιδευτικών σε τέτοιου είδους ζητήματα καθιστά αναγκαία τη δημιουργία δομών άμεσης υποστήριξης.
Παράλληλα, από την πλευρά του υπουργείου επισημαίνεται ότι υπάρχει πλήρης επίγνωση των δυσκολιών που αντιμετωπίζονται εντός της σχολικής πραγματικότητας, καθώς η πολιτική ηγεσία διαθέτει εμπειρία από τον χώρο της εκπαίδευσης. Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκεται η εφαρμογή ενός λειτουργικού μοντέλου νομικής κάλυψης, που μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα, αρχικά μέσω των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, με δεδομένες τις οργανωτικές απαιτήσεις μιας καθολικής εφαρμογής στην Ελλάδα.
Το ζήτημα έχει ήδη τεθεί σε υπηρεσιακούς παράγοντες και εκπαιδευτικούς, ενώ συζητήθηκε και με την ΟΛΜΕ, στο πλαίσιο θεσμικού διαλόγου.
Η υπουργός μίλησε ακόμη για δυσλειτουργίες, που καταγράφονται στη διοικητική διαχείριση υποθέσεων, κυρίως στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου συχνά παρατηρούνται καθυστερήσεις λόγω αδυναμιών στη διοικητική αλυσίδα. «Το ζητούμενο δεν είναι να διαιωνίζονται τα προβλήματα, αλλά να εντοπίζεται το σημείο όπου παρουσιάζεται εμπλοκή και να επιλύεται άμεσα», τόνισε η κ. Ζαχαράκη.
Σχετικά με την πρόληψη
Η Σοφία Ζαχαράκη, επεσήμανε τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης αλλαγών στη συμπεριφορά των μαθητών, υπογραμμίζοντας ότι η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην αποτροπή φαινομένων βίας και αποκλεισμού. Όπως σημείωσε, «ο έγκαιρος εντοπισμός αλλαγών στη συμπεριφορά των μαθητών μπορεί να λειτουργήσει καθοριστικά, όχι τιμωρητικά αλλά υποστηρικτικά».
Παράλληλα, παρουσίασε τις ενέργειες του Υπουργείου για την ενίσχυση της σχολικής καθημερινότητας, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, την αύξηση του αριθμού Ψυχολόγων και Κοινωνικών Λειτουργών στα σχολεία, την ενίσχυση των ομάδων υποστήριξης, καθώς και την υλοποίηση επιμορφωτικών δράσεων για εκπαιδευτικούς και γονείς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ανάγκη περαιτέρω ενδυνάμωσης της ψυχικής ανθεκτικότητας των εκπαιδευτικών, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες απαιτήσεις του έργου τους.
Στο πεδίο της οικογένειας, η υπουργός τόνισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ σχολείου και οικογένειας, επισημαίνοντας ότι η κοινή στάση και η συνέπεια στους κανόνες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών. Όπως ανέφερε, η έλλειψη εναρμόνισης μεταξύ σχολικού και οικογενειακού περιβάλλοντος μπορεί να οδηγήσει σε αντιφατικά μηνύματα και δυσλειτουργίες και συμπλήρωσε ότι «ξεκινάμε σεμινάρια δια-ζώσης και διαδικτυακά με γονείς έτσι ώστε να ενδυναμώσουμε και τις κοινότητες γονέων». Τέλος, έκανε λόγο για συνέργειες με φορείς όπως το Ίδρυμα Νιάρχος, με στόχο την υλοποίηση προγραμμάτων, που θα απευθύνονται σε μαθητές και γονείς.
Διαχρονικό το πρόβλημα με τα κενά στα σχολεία
Αναφερόμενη στη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος, σημείωσε ότι καταβάλλεται συνεχής προσπάθεια για την κάλυψη των κενών σε προσωπικό και τη βελτίωση του προγραμματισμού, ενώ υπογράμμισε ότι η πλήρης εξάλειψη των κενών σε ένα δυναμικό σύστημα όπως η εκπαίδευση αποτελεί διαρκή πρόκληση.
Ειδικότερα, η Σοφία Ζαχαράκη παραδέχθηκε ότι πρόκειται για ένα χρόνιο πρόβλημα, με αφορμή σχετική καταγγελία γονέα στον Πειραιά για απουσία καθηγητή Γερμανικών από την αρχή της χρονιάς. Η υπουργός διευκρίνισε ότι τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι μεμονωμένες, αλλά συνδέονται με ένα σύνολο παραγόντων που επηρεάζουν συνολικά το εκπαιδευτικό σύστημα. Μεταξύ αυτών, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ανάγκη διατήρησης ολιγομελών τμημάτων, ιδιαίτερα σε περιοχές με μειωμένο μαθητικό πληθυσμό, γεγονός που αυξάνει τις ανάγκες σε προσωπικό. Επιπλέον, απρόβλεπτες μεταβολές κατά τη διάρκεια της χρονιάς, όπως άδειες ή μετακινήσεις εκπαιδευτικών, επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση. «Είναι πρακτικά αδύνατο να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν κενά μέσα στη χρονιά», σημείωσε χαρακτηριστικά η κ. Ζαχαράκη, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε αντίθετη διαβεβαίωση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Στους επιβαρυντικούς παράγοντες, αναφορικά με το ζήτημα των κενών στα σχολεία, συγκαταλέγονται και οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι, που οδηγούν σε ιεράρχηση αναγκών και αφήνουν ορισμένα γνωστικά αντικείμενα, όπως οι ξένες γλώσσες, χωρίς επαρκή κάλυψη. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το υπουργείο σχεδιάζει αλλαγές στον διοικητικό σχεδιασμό, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία για καλύτερη πρόβλεψη των αναγκών. Παράλληλα, στόχος είναι η επίσπευση των διαδικασιών πρόσληψης αναπληρωτών, στοχεύοντας στην ολοκλήρωσή τους στο τέλος Αυγούστου και τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου, έτσι ώστε να τοποθετούνται εγκαίρως πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Παρά τις παρεμβάσεις, η υπουργός ξεκαθάρισε ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως, καθώς πρόκειται για ένα σύνθετο και διαχρονικό ζήτημα που χαρακτηρίζει τη δημόσια εκπαίδευση.
Έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της παράλληλης στήριξης, διευκρινίζοντας ότι καταβάλλεται προσπάθεια διατήρησης και ενίσχυσης των σχετικών δομών, με αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων και συμπλήρωσε ότι, «ψάχνουμε τη χρυσή ισορροπία μεταξύ και των δημοσιονομικών δυνατοτήτων και της καλύτερης κάλυψης των αναγκών των παιδιών». Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, τον Ιούλιο του 2025 ιδρύθηκαν 3.448 νέα Τμήματα Ένταξης (Τ.Ε.) σε δημόσια σχολεία Α΄θμιας και Β΄θμιας Εκπαίδευσης σε όλη τη χώρα, γεγονός που συνιστά τον μεγαλύτερο αριθμό ίδρυσης Τ.Ε.
Τέλος, αναφερόμενη στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, σημείωσε ότι το Υπουργείο είναι πλήρως προετοιμασμένο για την ομαλή διεξαγωγή τους, καλώντας τους μαθητές να έχουν ψυχραιμία και αυτοπεποίθηση.
Η Υπουργός επανέλαβε ότι βασική προτεραιότητα του Υπουργείου Παιδείας είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου, ασφαλούς και συμπεριληπτικού σχολείου, που θα στηρίζει ουσιαστικά τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τις οικογένειες.
