Σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση δοκιμάζει τις αντοχές του κρατικού μηχανισμού και των υποδομών σε παγκόσμιο επίπεδο, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να θωρακίσει τη χώρα αλλάζοντας ριζικά τη φιλοσοφία διαχείρισης των φυσικών καταστροφών. Ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κεφαλογιάννης, σκιαγράφησε τους άξονες της νέας στρατηγικής, καθιστώντας σαφές ότι το βάρος μετατοπίζεται πλέον αποφασιστικά από την εκ των υστέρων αντίδραση στην έγκαιρη πρόληψη.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς ο κρατικός μηχανισμός «τρέχει» να προλάβει τις προθεσμίες για την αντιπλημμυρική θωράκιση, ενώ παράλληλα προετοιμάζεται για την επερχόμενη και πάντα απαιτητική αντιπυρική περίοδο του 2026.
Το Δόγμα «Προλαμβάνειν αντί Θεραπεύειν»
Ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι η εμπειρία των προηγούμενων ετών (με τις καταστροφικές πυρκαγιές και τις πλημμύρες τύπου Daniel) κατέδειξε ότι όσο ισχυρός κι αν είναι ο μηχανισμός καταστολής, δεν αρκεί απέναντι στα ακραία φαινόμενα. Η λύση βρίσκεται στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου πριν αυτός εκδηλωθεί.
Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο ενεργοποιεί ένα πλέγμα δράσεων:
Καθαρισμοί Δασών (Anti-Nero): Συνεχίζεται και επεκτείνεται το πρόγραμμα καθαρισμού δασικών οικοσυστημάτων, διάνοιξης αντιπυρικών ζωνών και συντήρησης δασικών δρόμων. Στόχος είναι να μειωθεί η καύσιμη ύλη που μετατρέπει τις πυρκαγιές σε ανεξέλεγκτα μέτωπα.
Αντιπλημμυρικά Έργα: Δίνεται έμφαση στον καθαρισμό ρεμάτων και φρεατίων σε συνεργασία με τις Περιφέρειες, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα πλημμυρών σε αστικές και ημιαστικές περιοχές κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων.
Εκπαίδευση και Ασκήσεις: Προγραμματίζονται διακλαδικές ασκήσεις ετοιμότητας με τη συμμετοχή της Πυροσβεστικής, της Αστυνομίας, των Ενόπλων Δυνάμεων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε να δοκιμαστούν τα αντανακλαστικά και η συνεργασία των φορέων σε ρεαλιστικές συνθήκες.
Το Πρόγραμμα «Αιγίς» και ο Εκσυγχρονισμός
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό παίζει η υλοποίηση του προγράμματος «Αιγίς», ενός γιγαντιαίου εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι οι διαδικασίες τρέχουν με ταχείς ρυθμούς, προκειμένου η χώρα να αποκτήσει σύγχρονα μέσα.
Ο νέος εξοπλισμός περιλαμβάνει:
Εναέρια Μέσα: Προμήθεια νέων αμφίβιων αεροσκαφών και ελικοπτέρων για αεροπυρόσβεση και διάσωση.
Drones και Αισθητήρες: Χρήση της τεχνολογίας για την επιτήρηση των δασών σε 24ωρη βάση. Τα drones θα μπορούν να εντοπίζουν εστίες φωτιάς στα πρώτα λεπτά της εκδήλωσής τους, δίνοντας το στίγμα στις επίγειες δυνάμεις για άμεση επέμβαση.
Μετεωρολογικοί Σταθμοί: Πύκνωση του δικτύου σταθμών και ραντάρ για την ακριβέστερη πρόβλεψη ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η Συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση
Ένα από τα «αγκάθια» του παρελθόντος ήταν η σύγχυση αρμοδιοτήτων και η καθυστέρηση στην κινητοποίηση των Δήμων και των Περιφερειών. Ο κ. Κεφαλογιάννης κατέστησε σαφές ότι πλέον υπάρχει ένα αυστηρό πλαίσιο συνεργασίας αλλά και ελέγχου.
Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) καλούνται να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην πρόληψη, αναλαμβάνοντας τον καθαρισμό οικοπέδων και κοινόχρηστων χώρων. Μάλιστα, το Υπουργείο φαίνεται αποφασισμένο να ασκήσει πίεση για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, καθώς η ολιγωρία σε επίπεδο καθαρισμών μπορεί να αποβεί μοιραία. Παράλληλα, ενισχύεται ο θεσμός των εθελοντών πυροσβεστών, οι οποίοι εντάσσονται πιο οργανικά στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Η Κλιματική Πραγματικότητα
Κλείνοντας, ο Κώστας Κεφαλογιάννης υπενθύμισε ότι η μάχη με την κλιματική κρίση είναι διαρκής και άνιση. «Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις», σημείωσε, τονίζοντας ωστόσο ότι η οργανωμένη πολιτεία οφείλει να κάνει το παν για να προστατεύσει την ανθρώπινη ζωή και την περιουσία.
Το μήνυμα προς τους πολίτες είναι επίσης σαφές: Η Πολιτική Προστασία είναι υπόθεση όλων. Η συμμόρφωση με τις οδηγίες του 112, η ατομική ευθύνη στον καθαρισμό ιδιοκτησιών και η αποφυγή επικίνδυνων ενεργειών αποτελούν τους κρίσιμους κρίκους στην αλυσίδα της ασφάλειας. Η επόμενη περίοδος θα είναι το πεδίο δοκιμασίας αυτού του νέου δόγματος, με την κυβέρνηση να στοιχηματίζει στην ετοιμότητα για να μετριάσει τις επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών.
