Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μια ζωή στα χωράφια, δεκαετίες ασφαλιστικών εισφορών και, στα βαθιά γεράματα, ένας λογαριασμός που μπορεί να φτάνει τις 20.000 ευρώ. Αυτή είναι η κατάσταση που καταγγέλλεται ότι αντιμετωπίζουν ηλικιωμένες αγρότισσες, οι οποίες καλούνται από τον ΕΦΚΑ να επιστρέψουν ποσά που είχαν εισπράξει ως σύνταξη.
Η υπόθεση αφορά κυρίως γυναίκες ηλικίας 85 έως 95 ετών, ασφαλισμένες στον πρώην ΟΓΑ, οι οποίες λάμβαναν τη δική τους βασική σύνταξη και, μετά τον θάνατο του συζύγου τους, σύνταξη χηρείας.
Σύμφωνα με κοινοβουλευτική παρέμβαση του βουλευτή Δράμας Θεόφιλου Ξανθόπουλου και πέντε ακόμη βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, ο ασφαλιστικός φορέας εκδίδει αποφάσεις αναζήτησης χρημάτων ύψους από 10.000 έως 20.000 ευρώ, επικαλούμενος αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο το ύψος των απαιτήσεων, αλλά και το γεγονός ότι οι συνταξιούχοι καταγγέλλουν πως εισέπρατταν τα ποσά από τον ίδιο τον ασφαλιστικό φορέα, χωρίς να έχουν ενημερωθεί εγκαίρως για το πρόβλημα.
Πρώτα τους κατέβαλλαν τη σύνταξη, χρόνια αργότερα ζητούν επιστροφή
Όπως περιγράφεται στην κοινοβουλευτική ερώτηση, αγρότισσες που είχαν καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές για χρόνια λάμβαναν βασική σύνταξη του πρώην ΟΓΑ και μικρό ανταποδοτικό ποσό.
Όταν έχασαν τους συζύγους τους, άρχισαν να εισπράττουν επιπλέον σύνταξη λόγω θανάτου, η οποία τους απονεμήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Σύμφωνα με την καταγγελία, οι συγκεκριμένες γυναίκες δεν είχαν ενημερωθεί ότι η ταυτόχρονη καταβολή των παροχών θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα ούτε είχαν κληθεί να επιλέξουν μεταξύ τους, όπου αυτό προβλεπόταν από το εφαρμοστέο καθεστώς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Συντάξεις πριν από την παρέλαση, 400άρι τον Νοέμβριο
Από το 2024, όμως, άρχισαν να αποστέλλονται αποφάσεις διακοπής της βασικής σύνταξης και επιστροφής χρημάτων.
Η απαίτηση δεν αφορά κάποιο καινούργιο πρόστιμο. Πρόκειται για αναζήτηση ποσών που ο ΕΦΚΑ φέρεται να θεωρεί ότι καταβλήθηκαν χωρίς νόμιμη αιτία.
Η ρύθμιση του 2026 και οι χήρες του ΟΓΑ που έμειναν εκτός
Τον Ιούλιο ψηφίστηκε ο νόμος 5322/2026, με τον οποίο καταργήθηκε η περικοπή συγκεκριμένων κύριων συντάξεων χηρείας από το 70% στο 35%, μετά την πάροδο τριετίας από τον θάνατο του ασφαλισμένου.
Η διάταξη αποτέλεσε προσπάθεια αντιμετώπισης των διαφορών που είχαν δημιουργηθεί στην εφαρμογή του ασφαλιστικού νόμου 4387/2016.
Ωστόσο, σύμφωνα με την κοινοβουλευτική καταγγελία, η ευνοϊκή αντιμετώπιση δεν καλύπτει τη βασική σύνταξη του πρώην ΟΓΑ. Οι αρμόδιες υπηρεσίες φέρονται να έχουν ενημερώσει ότι η συγκεκριμένη παροχή υπάγεται σε διαφορετικό νομικό καθεστώς.
Αυτό σημαίνει ότι μια κατηγορία ηλικιωμένων συνταξιούχων δεν προστατεύεται από τη νέα ρύθμιση με τον τρόπο που προστατεύονται άλλοι δικαιούχοι κύριων συντάξεων χηρείας.
Η εξαίρεση δεν αφορά αυτομάτως κάθε αγρότη που λαμβάνει σύνταξη χηρείας. Η νομιμότητα και το ύψος οποιασδήποτε απαίτησης εξαρτώνται από την ασφαλιστική διαδρομή και την ατομική συνταξιοδοτική απόφαση.
Δεκάδες στη Δράμα, εκατοντάδες στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
Ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος υποστηρίζει ότι μόνο στη Δράμα υπάρχουν δεκάδες περιπτώσεις, ενώ στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης οι επηρεαζόμενοι συνταξιούχοι ανέρχονται σε εκατοντάδες.
Ο βουλευτής κάνει λόγο για ένα ευρύτερο πρόβλημα που ενδέχεται να αφορά χιλιάδες δικαιούχους σε όλη τη χώρα.
Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν εκτιμήσεις της κοινοβουλευτικής παρέμβασης. Δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια πλήρης πανελλαδική καταγραφή από τον ΕΦΚΑ με τον ακριβή αριθμό αποφάσεων επιστροφής και το συνολικό ποσό που αναζητείται.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ερώτηση, έχουν υποβληθεί εκατοντάδες ενστάσεις στις αρμόδιες Τοπικές Διοικητικές Επιτροπές, οι οποίες αναμένουν εξέταση.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη κοινωνική βαρύτητα, καθώς πρόκειται σε πολλές περιπτώσεις για ανθρώπους προχωρημένης ηλικίας, που εξαρτώνται από μικρές μηνιαίες παροχές για τη διαβίωση και την περίθαλψή τους.
Και άλλοι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας εκτός της προστασίας
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση δεν περιορίζεται στις αγρότισσες του ΟΓΑ.
Οι έξι βουλευτές επισημαίνουν ότι από το πεδίο εφαρμογής της νέας ρύθμισης μένουν εκτός και κατηγορίες δικαιούχων επικουρικών συντάξεων λόγω θανάτου, καθώς και περιπτώσεις όπου ο ασφαλισμένος είχε αποβιώσει πριν από τις 13 Μαΐου 2016.
Ειδικά για τις επικουρικές συντάξεις, αναφέρονται περίπου 120.000 δικαιούχοι που δεν εντάσσονται στη συγκεκριμένη ευνοϊκή ρύθμιση.
Πρόκειται για διαφορετικές κατηγορίες από τις αγρότισσες στις οποίες ζητούνται επιστροφές ποσών. Δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί οι δικαιούχοι αντιμετωπίζουν αναδρομικές οφειλές.
Ένα επιπλέον ζήτημα αφορά όσους είχαν υποστεί περικοπές στο παρελθόν: η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση δεν προβλέπει γενική επιστροφή όλων των ποσών που είχαν παρακρατηθεί.
Τι πρέπει να ελεγχθεί όταν φτάσει απόφαση επιστροφής χρημάτων
Η παραλαβή μιας απόφασης του ΕΦΚΑ με απαίτηση επιστροφής χρημάτων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή ειδοποίηση πληρωμής.
Ο συνταξιούχος ή ο νόμιμος εκπρόσωπος του χρειάζεται να εξετάσει την αιτιολογία της απόφασης, τη χρονική περίοδο που αφορά, τον τρόπο υπολογισμού της οφειλής και τις διαδικασίες αμφισβήτησής της.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι προθεσμίες για διοικητική προσφυγή ή ένσταση, καθώς και η δυνατότητα δικαστικής προστασίας, ανάλογα με την περίπτωση.
Οι προϋποθέσεις αυτές δεν είναι ίδιες για όλες τις αποφάσεις και απαιτούν έλεγχο του συγκεκριμένου εγγράφου από ειδικό στο ασφαλιστικό δίκαιο.
Προς το παρόν, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: πώς θα αντιμετωπιστούν οι απαιτήσεις για χρήματα που ο ίδιος ο ασφαλιστικός φορέας κατέβαλλε επί σειρά ετών και σήμερα ζητά να επιστραφούν από ανθρώπους που βρίσκονται ακόμη και στην ένατη δεκαετία της ζωής τους;
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητά λύση για όσους αποκλείστηκαν από τη ρύθμιση του 2026. Το επόμενο ουσιαστικό βήμα είναι να αποσαφηνιστεί από το Υπουργείο Εργασίας και τον ΕΦΚΑ αν και με ποιον τρόπο θα αντιμετωπιστούν οι ήδη εκδοθείσες αποφάσεις και οι εκκρεμείς ενστάσεις.
