Σημαντικά πιο επιφυλακτικό από το ελληνικό οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, ιδιαίτερα για το 2027. Οι νέες προβλέψεις του Ταμείου δείχνουν χαμηλότερη ανάπτυξη, πολύ υψηλότερο πληθωρισμό και βαθύτερη επίδραση από το ενεργειακό κόστος σε σχέση με όσα περιλαμβάνονται στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού.
Η απόσταση ανάμεσα στις δύο προβλέψεις δεν είναι μεγάλη για το 2026, αλλά ανοίγει αισθητά για την επόμενη χρονιά. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,8% τόσο φέτος όσο και το 2027, ενώ το οικονομικό επιτελείο προβλέπει ρυθμό 2% το 2026 και επιτάχυνση στο 2,3% το 2027.
Μισή μονάδα διαφορά στην ανάπτυξη
Για τη φετινή χρονιά, η διαφορά μεταξύ των δύο εκτιμήσεων περιορίζεται στις δύο δέκατες της ποσοστιαίας μονάδας. Το 2027 όμως η απόκλιση φτάνει τη μισή μονάδα, με το ΔΝΤ να μην συμμερίζεται την αισιοδοξία της Αθήνας για επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Η βασική αιτία βρίσκεται στο διεθνές ενεργειακό περιβάλλον και κυρίως στις τιμές του πετρελαίου. Το Ταμείο θεωρεί ότι η ενέργεια θα παραμείνει ακριβότερη για μεγαλύτερο διάστημα, πιέζοντας την κατανάλωση, το εμπορικό ισοζύγιο και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Το ΔΝΤ βλέπει πολύ ακριβότερο πετρέλαιο
Στις παραδοχές του, το ΔΝΤ υπολογίζει μέση τιμή πετρελαίου 95,7 δολάρια το βαρέλι για το 2026 και 87,4 δολάρια για το 2027. Οι εκτιμήσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί από το οικονομικό επιτελείο είναι χαμηλότερες, στα 91,2 δολάρια φέτος και 78,2 δολάρια το 2027.
Η διαφορά γίνεται ιδιαίτερα σημαντική στην επόμενη χρονιά. Αν το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, η ελληνική οικονομία θα εξακολουθήσει να πληρώνει ακριβότερη ενέργεια, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και μεταφορών και διατηρώντας μεγαλύτερη πίεση στις τιμές καταναλωτή.
Στο 3,6% ο πληθωρισμός και το 2027
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση στις προβλέψεις για τον πληθωρισμό. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι ο μέσος πληθωρισμός θα φτάσει το 4,2% το 2026 και θα υποχωρήσει στο 3,6% το 2027.
Το ελληνικό προσχέδιο προϋπολογισμού είναι αισθητά πιο αισιόδοξο, καθώς προβλέπει πληθωρισμό 3,6% φέτος και 2,4% το 2027. Πρόκειται για διαφορά μεγαλύτερη της μίας ποσοστιαίας μονάδας για την επόμενη χρονιά, γεγονός που μεταφράζεται σε πολύ διαφορετική εικόνα για την πορεία των τιμών και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Οι αριθμοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτινάχθηκε τον Σεπτέμβριο στο 5,1%, από 3,7% τον Αύγουστο, με την ενέργεια να αποτελεί βασικό μοχλό της ανόδου.
Ανοιχτός ο δρόμος για νέα αναθεώρηση
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού είχε καταρτιστεί πριν από τη δημοσιοποίηση των τελευταίων υψηλότερων στοιχείων για τον πληθωρισμό. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει περιθώριο αναθεώρησης έως την κατάθεση του τελικού σχεδίου του προϋπολογισμού στη Βουλή στα τέλη Νοεμβρίου.
Αν οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και ο πληθωρισμός αποδειχθεί πιο επίμονος από τις αρχικές εκτιμήσεις, οι ελληνικές προβλέψεις για το 2027 θα χρειαστεί πιθανότατα να προσαρμοστούν. Το μέγεθος της προσαρμογής θα εξαρτηθεί κυρίως από την πορεία του πετρελαίου, των καυσίμων και του ηλεκτρικού ρεύματος.
Βαθαίνει και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών
Το υψηλότερο ενεργειακό κόστος δεν επηρεάζει μόνο τον πληθωρισμό. Η Ελλάδα εξακολουθεί να εισάγει σημαντικές ποσότητες ορυκτών καυσίμων, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε μεγάλη αύξηση στις διεθνείς τιμές περνά και στο εξωτερικό ισοζύγιο της χώρας.
Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών θα αυξηθεί από 5,7% του ΑΕΠ το 2025 σε 6,6% το 2026, πριν υποχωρήσει στο 5,9% το 2027. Η εξέλιξη αποτυπώνει το πρόσθετο κόστος που δημιουργούν οι ακριβότερες ενεργειακές εισαγωγές.
Μία καλύτερη πρόβλεψη: Η ανεργία
Υπάρχει πάντως ένας τομέας όπου το Ταμείο εμφανίζεται πιο αισιόδοξο από την ελληνική κυβέρνηση. Πρόκειται για την ανεργία, την οποία το ΔΝΤ εκτιμά ότι θα υποχωρήσει στο 7,6% το 2027, έναντι πρόβλεψης 7,9% από την ελληνική πλευρά.
Παρά τη θετική αυτή εκτίμηση, η συνολική εικόνα του Ταμείου παραμένει πιο συγκρατημένη. Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όμως το υψηλό ενεργειακό κόστος περιορίζει το περιθώριο για ισχυρότερους ρυθμούς και διατηρεί τις τιμές σε επίπεδα πολύ πάνω από τον στόχο του 2%.
Το διεθνές περιβάλλον παραμένει βαρύ
Το ΔΝΤ προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 3,1% το 2026 και 3,4% το 2027, επισημαίνοντας όμως ότι οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι. Η ενέργεια, τα τρόφιμα, οι γεωπολιτικές εντάσεις, τα υψηλά δημόσια χρέη και το ενδεχόμενο νέων αναταράξεων στις αγορές μπορούν να μεταβάλουν γρήγορα την εικόνα.
Για την Ευρωζώνη, το Ταμείο βλέπει ανάπτυξη μόλις 1,1% φέτος και 1,2% το 2027. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς μεγέθυνσης, αλλά πλέον το ερώτημα μετατοπίζεται από το αν θα υπάρξει ανάπτυξη στο πόση από αυτήν θα χαθεί από την ακρίβεια και το ενεργειακό κόστος.