Παπασταύρου για καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: «Απολύτως ανακριβή» τα περί αλλαγής όδευσης – Τι ισχύει για το GSI
Κατηγορηματική διάψευση των δημοσιευμάτων περί αλλαγής της διαδρομής του Great Sea Interconnector (GSI), της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου που προβλέπεται να επεκταθεί προς το Ισραήλ, έκανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, βάζοντας στο επίκεντρο τη συζήτηση για τον σχεδιασμό ενός έργου με ιδιαίτερη ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία.
Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό–Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο υπουργός κλήθηκε να σχολιάσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες εξεταζόταν τροποποίηση της όδευσης του υποθαλάσσιου καλωδίου λόγω της τουρκικής ανακήρυξης θαλάσσιου πάρκου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: «Τα δημοσιεύματα περί αλλαγής της όδευσης του GSI είναι απολύτως ανακριβή».
Η δήλωση έρχεται σε συνέχεια της τοποθέτησης του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος είχε επίσης αναφέρει ότι δεν γνωρίζει κανέναν επανασχεδιασμό της διασύνδεσης.
Το τουρκικό θαλάσσιο πάρκο και τα σενάρια αλλαγής της διαδρομής
Η συζήτηση για πιθανή αλλαγή της όδευσης προέκυψε έπειτα από δημοσιεύματα που συνέδεαν τον σχεδιασμό του καλωδίου με το θαλάσσιο πάρκο Φετιγιέ–Κας, το οποίο ανακοίνωσε η Τουρκία τον Αύγουστο.
Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, η Αθήνα και η γαλλική πλευρά φέρονταν να εξετάζουν μια περιορισμένη προσαρμογή της διαδρομής, προκειμένου να αποφευχθούν περιοχές στις οποίες η Άγκυρα προβάλλει αξιώσεις δικαιοδοσίας.
Οι αναφορές αυτές απέκτησαν ιδιαίτερη σημασία επειδή το GSI αποτελεί υποθαλάσσιο ενεργειακό έργο που συνδέεται με τις ευρύτερες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, ο Σταύρος Παπασταύρου απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο αλλαγής της όδευσης όπως αυτό παρουσιάστηκε στα δημοσιεύματα.
Είχε προηγηθεί, στις 28 Σεπτεμβρίου, η δήλωση του Παύλου Μαρινάκη ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση που διαθέτει, το έργο θα προχωρήσει βάσει του αρχικού σχεδιασμού.
Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί νέα, εγκεκριμένη χάραξη του καλωδίου. Η υπουργική διάψευση αφορά ακριβώς τις πληροφορίες περί απόφασης ή σχεδιασμού αλλαγής της διαδρομής.
Ένα έργο που ξεπερνά τα ενεργειακά όρια
Το Great Sea Interconnector σχεδιάζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Κρήτη με την Κύπρο και, σε επόμενο στάδιο, με το Ισραήλ.
Η υλοποίησή του έχει σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και την περιφερειακή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η πορεία του έργου έχει βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, καθώς η Τουρκία προβάλλει αξιώσεις δικαιοδοσίας σε θαλάσσιες περιοχές όπου σχεδιάζονται ή πραγματοποιούνται ερευνητικές δραστηριότητες.
Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τον εγκεκριμένο σχεδιασμό της.
Η σημερινή δήλωση Παπασταύρου προστίθεται σε προηγούμενες κυβερνητικές τοποθετήσεις, χωρίς ωστόσο να αποτελεί ανακοίνωση νέας ημερομηνίας έναρξης των εκκρεμών θαλάσσιων ερευνών.
Chevron: Σεισμικές έρευνες πριν από το τέλος του 2026
Πέρα από το ζήτημα του GSI, ο υπουργός αναφέρθηκε και στην πορεία των ερευνών για υδρογονάνθρακες στις ελληνικές θαλάσσιες περιοχές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τις επαφές του στη Νέα Υόρκη με εκπροσώπους της Chevron και της ExxonMobil επιβεβαιώθηκε ότι οι εταιρείες διατηρούν τα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί.
Ο προγραμματισμός προβλέπει έναρξη σεισμικών ερευνών από τη Chevron πριν από το τέλος του 2026, αρχικά στο Ιόνιο και στη συνέχεια στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Πρόκειται για ερευνητική δραστηριότητα που αποσκοπεί στη συλλογή γεωλογικών δεδομένων και όχι για έναρξη εμπορικής παραγωγής φυσικού αερίου.
Στις αρχές του 2027 η ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο
Ο Σταύρος Παπασταύρου επιβεβαίωσε επίσης τον προγραμματισμό για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο, με συμμετοχή των Energean, HELLENiQ ENERGY και ExxonMobil.
Στόχος είναι να πραγματοποιηθεί κατά τους πρώτους μήνες του 2027.
Η κοινοπραξία εκτιμά την πιθανότητα επιτυχίας της έρευνας στο 15%–16%, ενώ έχει προχωρήσει σε αρχική εκτίμηση δυνητικής ποσότητας φυσικού αερίου της τάξης των 270 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων.
Τα 270 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα δεν αποτελούν επιβεβαιωμένο κοίτασμα. Η πραγματική παρουσία υδρογονανθράκων και η δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης τους θα διαπιστωθούν μόνο μέσα από την ερευνητική γεώτρηση και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο σημαντικών δημοσίων εσόδων, εφόσον επιβεβαιωθεί εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα, κάνοντας λόγο για δυνητικό όφελος που θα μπορούσε να φτάσει τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε βάθος χρόνου.
Και στην περίπτωση αυτή, πρόκειται για υπό όρους εκτίμηση και όχι για εξασφαλισμένα έσοδα του ελληνικού Δημοσίου.
«Συγκρατημένη αισιοδοξία» για τους υδρογονάνθρακες
Ο Σταύρος Παπασταύρου υποστήριξε ότι η πιθανή ανακάλυψη εμπορικά εκμεταλλεύσιμου φυσικού αερίου θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την ελληνική οικονομία και την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης.
Έσπευσε, ωστόσο, να τονίσει την ανάγκη να αποφεύγονται οι πρόωροι πανηγυρισμοί.
Όπως εξήγησε, η αξιοποίηση υδρογονανθράκων προϋποθέτει την τήρηση απαιτητικών χρονοδιαγραμμάτων, την ολοκλήρωση των ερευνητικών διαδικασιών και την επιβεβαίωση της οικονομικής βιωσιμότητας οποιουδήποτε ευρήματος.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η διερεύνηση του ελληνικού υποθαλάσσιου πλούτου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μακροπρόθεσμη υπόθεση, με σταθερότητα στον σχεδιασμό.
Προς το παρόν, δύο είναι τα συγκεκριμένα μηνύματα της συνέντευξης: η κυβέρνηση διαψεύδει αλλαγή της όδευσης του GSI, ενώ οι έρευνες υδρογονανθράκων εξακολουθούν να προγραμματίζονται για το τέλος του 2026 και τις αρχές του 2027, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί ακόμη εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα.