Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Οι αποθήκες μπορεί να έχουν καύσιμα. Τα πρατήρια μπορεί να εξακολουθούν να τροφοδοτούνται. Το πραγματικό πρόβλημα, όμως, θα αρχίσει εάν εκατομμύρια Ευρωπαίοι δεν έχουν πλέον τα χρήματα για να τα αγοράσουν.
Αυτό είναι, με λίγα λόγια, το καμπανάκι που χτυπά ο Επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νταν Γιόργκενσεν ενόψει του χειμώνα, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με τις υψηλότερες και πιο επώδυνες ενεργειακές τιμές από την κρίση του 2022.
Ο Δανός Επίτροπος περιέγραψε στους Financial Times ένα δύσκολο σενάριο: όχι απαραίτητα ελλείψεις καυσίμων, αλλά τόσο υψηλές τιμές ώστε για πολλά νοικοκυριά η ενεργειακή επάρκεια να έχει ελάχιστη πρακτική σημασία.
«Για τους ανθρώπους που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τα καύσιμα, δεν έχει πραγματικά σημασία αν το καύσιμο υπάρχει ή όχι, εάν δεν μπορούν να το αγοράσουν».
«Να κρυώνουν ή να πεινούν»
Ο Γιόργκενσεν χρησιμοποίησε ακόμη σκληρότερη γλώσσα για την κοινωνική πλευρά της ενεργειακής κρίσης, λέγοντας ότι εκατομμύρια πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με μία επιλογή που χαρακτήρισε απαράδεκτη.
«Έχουμε εκατομμύρια πολίτες οι οποίοι, ουσιαστικά, στο τέλος του μήνα θα πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στο να κρυώνουν ή να πεινούν, επειδή δεν μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς».
Η προειδοποίηση δεν έρχεται σε κενό αέρος. Η ενεργειακή φτώχεια εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με δεκάδες εκατομμύρια πολίτες να δυσκολεύονται να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους ή να πληρώσουν εγκαίρως τους λογαριασμούς τους.
Και ο φετινός χειμώνας απειλεί να προσθέσει ακόμη μεγαλύτερη πίεση.
Ο Γιόργκενσεν εκτίμησε ότι «αυτός ο χειμώνας μπορεί να είναι πολύ, πολύ άσχημος και μπορεί να είναι ο χειρότερος που έχουμε περάσει από το 2022», με βασικό κίνδυνο τις τιμές και όχι, τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα, την ίδια την ασφάλεια εφοδιασμού.
Το ντίζελ γίνεται ο μεγάλος πονοκέφαλος
Στις Βρυξέλλες, πάντως, τα βλέμματα έχουν στραφεί ήδη στην Ουάσιγκτον.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε επαφές με τις ΗΠΑ με στόχο να παραμείνει όσο το δυνατόν πιο ελεύθερη η ροή ενεργειακών προϊόντων και κυρίως του ντίζελ προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά ντίζελ βρίσκεται ήδη υπό τεράστια πίεση. Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι περιορισμένες εξαγωγές από ορισμένες σημαντικές χώρες παραγωγής και τα προβλήματα στα διυλιστήρια έχουν στενέψει σημαντικά την προσφορά.
Για την Ευρώπη, οποιαδήποτε πρόσθετη διαταραχή στις αμερικανικές εξαγωγές θα μπορούσε να μεταφραστεί σε νέα επιβάρυνση στις τιμές, όχι μόνο στα πρατήρια αλλά και σε μεταφορές, προϊόντα και τελικά στο κόστος ζωής.
Οι Βρυξέλλες ανοίγουν παράθυρο για έκτακτα μέτρα
Μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο, η Κομισιόν αφήνει πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο μεγαλύτερης ευελιξίας σε κανόνες και μέτρα που επηρεάζουν το ενεργειακό κόστος.
Ο Γιόργκενσεν παραδέχθηκε ότι μπορεί να απαιτηθούν προσωρινές προσαρμογές ή αναβολές συγκεκριμένων ρυθμίσεων, χωρίς, όπως υποστήριξε, να εγκαταλειφθούν οι μακροπρόθεσμοι ενεργειακοί στόχοι της Ένωσης.
Παράλληλα καλεί τα κράτη-μέλη να εξετάσουν χαμηλότερη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το κόστος των φόρων και των επιβαρύνσεων εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος του τελικού λογαριασμού για τα νοικοκυριά.
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος όσο πλησιάζει η περίοδος θέρμανσης και οι κυβερνήσεις καλούνται να αποφασίσουν εάν θα επαναφέρουν ή θα διευρύνουν μέτρα στήριξης.
Καύσιμα υπάρχουν – το ερώτημα είναι η τιμή
Μέχρι στιγμής, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν μιλούν για άμεσο κίνδυνο να ξεμείνει η Ευρώπη από πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.
Αυτό όμως δεν κάνει το πρόβλημα λιγότερο σοβαρό.
Η μεγάλη απειλή για τον χειμώνα του 2026-2027 είναι το κόστος: πόσο θα κοστίζει η θέρμανση, πόσο θα κοστίζει το ντίζελ και πόσο από αυτή την επιβάρυνση θα περάσει τελικά στα τρόφιμα, στις μεταφορές και στους λογαριασμούς.
Για εκατομμύρια ευρωπαϊκά νοικοκυριά, η απάντηση δεν θα κριθεί στις αίθουσες των Βρυξελλών αλλά στον λογαριασμό που θα φτάσει στην πόρτα μας μόλις αρχίσουν τα πρώτα κρύα.
