Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση των κρατήσεων για περίπου 450.000 συνταξιούχους, εξετάζει το οικονομικό επιτελείο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της εισφοράς, ώστε αυτή να επιβάλλεται στο ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ και όχι στο σύνολο της σύνταξης, σύμφωνα με δημοσίευμα του Ελεύθερου Τύπου.
Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις συνδέονται και με τη δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου και αναμένεται να κρίνει τον τρόπο εφαρμογής της ΕΑΣ.
Νέα κλίμακα με τέσσερα επίπεδα
Σήμερα η ΕΑΣ επιβάλλεται όταν η κύρια σύνταξη ξεπερνά τα 1.468 ευρώ και υπολογίζεται στο σύνολο του ποσού. Το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει διαφορετική λογική: το ποσό έως τα 1.468 ευρώ θα εξαιρείται και η εισφορά θα υπολογίζεται μόνο στο υπερβάλλον τμήμα.
Ένα από τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι προβλέπει τέσσερις κλίμακες:
Για σύνταξη από 1.468 έως 1.800 ευρώ, εισφορά 12% ή εναλλακτικά 10%. Για σύνταξη από 1.468 έως 2.300 ευρώ, εισφορά 15% ή 13%. Για σύνταξη από 1.468 έως 2.700 ευρώ, εισφορά 19% ή 17%. Για σύνταξη από 1.468 έως 3.500 ευρώ και άνω, εισφορά 21% ή 20%.
Παρότι τα ποσοστά είναι υψηλότερα από ορισμένα σημερινά, η διαφορά είναι ότι θα εφαρμόζονται μόνο στο ποσό πάνω από το όριο των 1.468 ευρώ.
Με βάση τα παραδείγματα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο, η αλλαγή θα μπορούσε να αυξήσει αισθητά το καθαρό ποσό που λαμβάνουν συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων.
Για παράδειγμα, σε μικτή κύρια σύνταξη 1.575 ευρώ, η μηνιαία κράτηση ΕΑΣ από 47,25 ευρώ θα περιοριζόταν στα 12,84 ευρώ. Η σύνταξη μετά την κράτηση θα αυξανόταν κατά 34,41 ευρώ τον μήνα, δηλαδή κατά 412,92 ευρώ ετησίως.
Συνολικά, σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, η αλλαγή θα μπορούσε να αφορά περίπου 450.000 συνταξιούχους που καταβάλλουν σήμερα ΕΑΣ στην κύρια σύνταξή τους.
Τι θα γίνει με τις επικουρικές
Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις και στις επικουρικές συντάξεις.
Ένα από τα σενάρια προβλέπει ακόμη και κατάργηση της ΕΑΣ που επιβάλλεται σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση θα επωφελούνταν περίπου 280.000 συνταξιούχοι, με μέση αύξηση περίπου 15 ευρώ τον μήνα.
Εναλλακτικά εξετάζεται η μείωση ή ακόμη και η κατάργηση της εισφοράς ασθενείας 6% που επιβάλλεται στις επικουρικές. Μια τέτοια αλλαγή θα αφορούσε περίπου 1,2 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Καθοριστική θεωρείται η δίκη της 7ης Οκτωβρίου. Το ζήτημα που τίθεται είναι εάν ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ, με κράτηση στο σύνολο της σύνταξης από τα 1.468 ευρώ και πάνω, είναι συμβατός με τις συνταγματικές αρχές.
Σε περίπτωση δικαστικής εξέλιξης υπέρ των συνταξιούχων, το υπουργείο Εργασίας θα κληθεί να αποφασίσει εάν θα προχωρήσει σε συνολική αλλαγή του συστήματος.
Αναδρομικά ΕΑΣ έως 8.556 ευρώ
Ήδη υπάρχει ξεχωριστή εκκρεμότητα για αναδρομικά από την ΕΑΣ που αφορά συνταξιούχους του Δημοσίου.
Η απόφαση 244/2017 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου είχε κρίνει αντισυνταγματικές τις κρατήσεις ΕΑΣ στις συντάξεις του Δημοσίου για την περίοδο από Φεβρουάριο 2017 έως Δεκέμβριο 2018.
Για όσους έχουν προσφύγει δικαστικά, τα ποσά των επιστροφών μπορούν να φτάσουν έως και τα 8.556 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της αρχικής σύνταξης και τις κρατήσεις.
Για συνταξιούχους που είχαν προσφύγει πριν από τον Φεβρουάριο του 2017, το δημοσίευμα αναφέρει ότι μπορούν να προκύψουν αναδρομικά πενταετίας, με τις σχετικές διεκδικήσεις να φτάνουν έως και τις 35.000 ευρώ.
Από το 2019 και μετά, πάντως, η ΕΑΣ κρίθηκε συνταγματική, καθώς οι εισφορές κατευθύνονται στον ΑΚΑΓΕ, το αποθεματικό του ασφαλιστικού συστήματος.
Ξεχωριστό ζήτημα αποτελούν οι διεκδικήσεις για τα Δώρα στις κύριες συντάξεις.
Το ενδεχόμενο επιστροφής ποσού 800 ευρώ στους συνταξιούχους του Δημοσίου συνδέεται με την πλήρη απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, η οποία επιβεβαίωσε την κρίση για τις αντισυνταγματικές περικοπές της περιόδου Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η επιστροφή θα αφορά όλους τους συνταξιούχους του Δημοσίου ή μόνο όσους έχουν ήδη καταθέσει προσφυγές.
Ιδιαίτερο καθεστώς ισχύει ήδη για τους εργαζόμενους συνταξιούχους.
Η σχετική διάταξη προβλέπει ότι όταν η προσαύξηση της σύνταξης λόγω της απασχόλησης οδηγεί τον συνταξιούχο σε υψηλότερη κλίμακα ΕΑΣ, δεν επιβαρύνεται με την πρόσθετη κράτηση που προκύπτει από την αλλαγή κλίμακας.
Έτσι, συνταξιούχος με σύνταξη 1.770 ευρώ που λαμβάνει επιπλέον 90 ευρώ λόγω εργασίας και φτάνει τα 1.860 ευρώ, δεν μετακινείται από την κράτηση 3% στην κράτηση 6%. Το μηνιαίο όφελος από τη συγκεκριμένη προστασία υπολογίζεται σε 58,50 ευρώ.
Η ρύθμιση αφορά περίπου 40.000 εργαζόμενους συνταξιούχους, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα του Ελεύθερου Τύπου.
Ωστόσο, υπάρχει μία βασική προϋπόθεση: η απαλλαγή ισχύει όταν η προσαύξηση προκαλεί αλλαγή κλίμακας ΕΑΣ. Εάν ο συνταξιούχος παραμένει στην ίδια κλίμακα μετά την αύξηση της σύνταξής του, η εισφορά εξακολουθεί να υπολογίζεται στο συνολικό ποσό.
Στο φόντο των πιθανών παρεμβάσεων βρίσκεται και ο «κουμπαράς» του ασφαλιστικού, δηλαδή το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ).
Τα αποθεματικά του αγγίζουν σήμερα περίπου τα 23 δισ. ευρώ. Το κεφάλαιο δημιουργήθηκε το 2008 με στόχο να λειτουργήσει ως ασφαλιστική δικλείδα για τη χρηματοδότηση των μελλοντικών συντάξεων, ιδιαίτερα απέναντι στις πιέσεις που προκαλεί η δημογραφική γήρανση.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κρίσιμη περίοδος θεωρείται η δεκαετία 2030-2040, όταν οι ανάγκες για συνταξιοδοτικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά.
