Η εργασία εξακολουθεί να μην αποτελεί ασφαλή «ασπίδα» απέναντι στη φτώχεια για χιλιάδες εργαζόμενους στην Ελλάδα. Παρότι η εικόνα έχει βελτιωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια, σχεδόν ένας στους δέκα απασχολούμενους εξακολουθεί να ζει με εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας, ποσοστό που παραμένει υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα στοιχεία προκύπτουν από τη νέα έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ και αποτυπώνουν τη συνεχιζόμενη πρόκληση των λεγόμενων «εργαζόμενων φτωχών», δηλαδή ανθρώπων που, παρότι έχουν εργασία, το εισόδημά τους δεν επαρκεί για να τους προστατεύσει από τον κίνδυνο φτώχειας.
Σύμφωνα με την έκθεση, το 2025 το ποσοστό των εργαζομένων ηλικίας 18 έως 64 ετών που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας διαμορφώθηκε στην Ελλάδα στο 9,7%, όταν ο μέσος όρος στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται στο 8,3%.
Η διαφορά σε σχέση με την Ευρώπη έχει περιοριστεί σημαντικά σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Το 2009 ο αντίστοιχος δείκτης στην Ελλάδα βρισκόταν στο 13,7%, ενώ το 2019 είχε υποχωρήσει στο 10,1%. Η αποκλιμάκωση συνεχίστηκε και το 2025, χωρίς όμως η χώρα να καταφέρει να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Πού βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη
Η συγκριτική εικόνα δείχνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα φτώχειας στην εργασία, χωρίς όμως να συγκαταλέγεται στις πλέον επιβαρυμένες χώρες της Ευρώπης.
Το ποσοστό είναι χαμηλότερο από εκείνο της Ισπανίας (11,2%), της Βουλγαρίας (11,8%), της Ρουμανίας (10,7%), της Εσθονίας (10,5%) και της Ιταλίας (10,2%).
Αντίθετα, παραμένει υψηλότερο από την Πορτογαλία (8,6%), την Πολωνία (8,5%), τη Σλοβενία (5,5%) και ιδιαίτερα την Τσεχία, όπου μόλις το 4,1% των εργαζομένων βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας.
Σε επίπεδο ευρύτερων γεωγραφικών ομάδων, η Ελλάδα εμφανίζει χειρότερη εικόνα από τον μέσο όρο της ΕΕ αλλά και από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπου ο αντίστοιχος δείκτης διαμορφώνεται στο 7,7%.
Ωστόσο, παρουσιάζει ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις από τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, όπου ο δείκτης φτάνει το 10,5%, καθώς και από τις βαλκανικές χώρες, στις οποίες διαμορφώνεται στο 10,2%.
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έκθεσης είναι ότι ακόμη και η πλήρης απασχόληση δεν εξασφαλίζει απαραίτητα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης.
Το ποσοστό των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ανέρχεται στην Ελλάδα στο 9,1%. Αν και εμφανίζεται μειωμένο σε σχέση με το 13% του 2009, εξακολουθεί να υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με την έκθεση, αναδεικνύει ότι η ύπαρξη μιας σταθερής θέσης εργασίας δεν αρκεί από μόνη της για να προστατεύσει αποτελεσματικά τα νοικοκυριά, καθώς οι αμοιβές σε αρκετές περιπτώσεις παραμένουν χαμηλές σε σχέση με το κόστος ζωής.
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση για όσους εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης. Στην Ελλάδα το 21,4% των εργαζομένων με μειωμένο ωράριο βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από το 13,5% που καταγράφεται κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρότι το ποσοστό εμφανίζεται χαμηλότερο από το 26,9% που είχε καταγραφεί το 2009, παραμένει σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με το 2019, όταν είχε διαμορφωθεί στο 20,9%.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει την αυξημένη οικονομική ευαλωτότητα των εργαζομένων σε ευέλικτες μορφές απασχόλησης, οι οποίοι εργάζονται λιγότερες ώρες και λαμβάνουν χαμηλότερες αποδοχές.
Η Ελλάδα εμφανίζει σημαντικά υψηλότερο ποσοστό από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπου ο αντίστοιχος δείκτης βρίσκεται στο 13%, αλλά και από τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, όπου διαμορφώνεται στο 17,4%.
Παραμένει, ωστόσο, αρκετά χαμηλότερα από τις βαλκανικές χώρες, στις οποίες ο κίνδυνος φτώχειας για τους μερικώς απασχολούμενους εκτοξεύεται στο 44,8%, κυρίως λόγω των πολύ υψηλών ποσοστών που καταγράφονται στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι, παρά τη σταδιακή βελτίωση των τελευταίων ετών, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια διαρθρωτική αδυναμία της αγοράς εργασίας: για σημαντικό αριθμό πολιτών, η εργασία δεν αρκεί ακόμη για να εξασφαλίσει αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης και οικονομική ασφάλεια.
