Στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ειδικά για την Ελλάδα, σημειώνεται ότι ο ρυθμός υλοποίησης του ΕΣΠΑ 2021 -2027 είναι πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ.
Τονίζεται όμως, ότι πρέπει να διατηρηθεί αυτή η δυναμική και το επόμενο διάστημα και να δοθεί έμφαση και στις δράσεις του προγράμματος οι οποίες παρουσιάζουν καθυστερήσεις. Οι τρεις πιο σημαντικές δράσεις που υποστηρίζει χρηματοδοτικά το τρέχον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αφορούν:
1. Την καινοτομία, το επιχειρηματικό περιβάλλον και την παραγωγικότητα: περίπου 4 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί για έρευνα και καινοτομία, την ανταγωνιστικότητα των ΜΜΕ και τις περιφέρειες που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση από δραστηριότητες έντασης άνθρακα. Μέσω της δράσεις, περίπου 34.000 επιχειρήσεις έχουν ήδη δει τα έργα τους να εγκρίνονται.
2. Την απαλλαγή από τον άνθρακα, την επίτευξη προσιτής τιμής ενέργειας και τη βιωσιμότητα: συνολικά 5,6 δισ. έχουν διατεθεί για έργα καθαρής μετάβασης, ενώ πάνω από 1,3 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί σε έργα πόσιμου νερού και επεξεργασίας λυμάτων, τα οποία αναμένεται να βελτιώσουν τις εγκαταστάσεις για 500.000 άτομα. Άλλα 1,3 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί για την υποστήριξη παρεμβάσεων ενεργειακής απόδοσης.
3. Την ανάπτυξη δεξιοτήτων, ποιοτικών θέσεων εργασίας και την κοινωνική δικαιοσύνη: έχουν διατεθεί 1,6 δισ. ευρώ για τη βελτίωση της συνάφειας των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας, 1,7 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της πρόσβασης στην απασχόληση και 360 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της υλικής στέρησης. Η ανάπτυξη υπηρεσιών κοινωνικής, πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας φροντίδας έχει ενισχυθεί περαιτέρω. Υποστηρίζονται επίσης οι εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις της Ελλάδας, με έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί για να ωφελήσουν 423.000 μαθητές.
Ενδιάμεση αναθεώρηση
Στην ενδιάμεση αναθεώρηση, η οποία ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2025, είχαμε ανακατανομή πόρων ύψους 1,9 δισ. ευρώ με βάση τις τέσσερις νέες προτεραιότητες που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: την εξασφάλιση προσιτής στέγης, τη διαχείριση των υδάτων, την άμυνα και την καινοτομία.
Με βάση την αναθεώρηση που εγκρίθηκε, το ένα τρίτο των ανακατανομών (634 εκατ. ευρώ) υποστηρίζει την άμυνα (ιδίως τη στρατιωτική κινητικότητα κατά μήκος των κύριων διαδρόμων της ΕΕ).
Η ενδιάμεση αξιολόγηση ενίσχυσε επίσης την ανταγωνιστικότητα (μέσω της υποστήριξης κρίσιμων τεχνολογιών), την καλύτερη διαχείριση των υδάτων (μέσω της ψηφιοποίησης), τις βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση και την αυξημένη ενεργειακή συνδεσιμότητα για την εξασφάλιση καθαρού εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια και πρόσθετες επενδύσεις σε πιο προσιτές κατοικίες.
Μαζί με την προώθηση δεξιοτήτων στην ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών της Πλατφόρμας Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP), οι πόροι θα στοχεύσουν επίσης σε πολιτικές όπως η προσαρμογή των εργαζομένων στην αλλαγή και η ανάπτυξη εξειδικευμένων δεξιοτήτων για την αμυντική βιομηχανία, η κυβερνοασφάλεια και η πολιτική ετοιμότητα.
Εκτός από τη χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής, η Ελλάδα θα διαθέσει έως και 3,6 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα την περίοδο 2026-2032 για να βοηθήσει στον μετριασμό του κοινωνικού αντίκτυπου του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS2), υποστηρίζοντας ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.
Τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη των θαλάσσιων μεταφορών, των λιμενικών υποδομών και της συνδεσιμότητας των νησιών, συμπεριλαμβανομένης της πράσινης μετάβασης στη ναυτιλία.
