Ένα νέο, σκοτεινό κύμα οικονομικής εξαθλίωσης σαρώνει τις ανεπτυγμένες κοινωνίες της Δύσης, καθώς η πολεμική ανάφλεξη στο Ιράν πυροδοτεί μια ανεξέλεγκτη ενεργειακή κρίση που «ροκανίζει» αμείλικτα το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Εκεί που τα νοικοκυριά προσπαθούσαν να μαζέψουν τα κομμάτια τους από το προηγούμενο πληθωριστικό σοκ του 2022, έρχονται τώρα αντιμέτωπα με μια νέα, δραματική πραγματικότητα, η ακρίβεια καλπάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα, αφήνοντας τις μισθολογικές αποδοχές απελπιστικά πίσω.
Όπως αποκαλύπτει σε ένα άκρως ανησυχητικό δημοσίευμα η εφημερίδα Financial Times, το μπλακ-άουτ στις μεταφορές και η εκτόξευση του κόστους της ενέργειας –ως άμεσο επακόλουθο του θρίλερ στα Στενά του Ορμούζ– σπρώχνουν τους πραγματικούς μισθούς σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία σε ελεύθερη πτώση, εξανεμίζοντας την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Το χάος των αριθμών: Στην εντατική οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί εργαζόμενοι
Στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, τα στοιχεία προκαλούν ίλιγγο. Ο πληθωρισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες σκαρφάλωσε στο εφιαλτικό 3,8%, την ίδια ώρα που οι μέσες ωριαίες αποδοχές των εργαζομένων σημείωσαν ισχνή άνοδο της τάξης του 3,6%. Αυτή η απόκλιση σημαίνει πρακτικά ότι οι πραγματικοί μισθοί βυθίστηκαν ξανά σε αρνητικό έδαφος, ένα οδυνηρό πισωγύρισμα που η αμερικανική αγορά είχε να ζήσει εδώ και μια διετία.
Το σκηνικό είναι εξίσου ζοφερό και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά το πρώτο τρίμηνο, οι πραγματικές αποδοχές των Βρετανών παρουσίασαν μια σχεδόν μηδενική αύξηση 0,1%, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι η πλήρης κατάρρευση των μισθών είναι πλέον θέμα χρόνου, καθώς η αγορά εργασίας λυγίζει υπό το βάρος της γενικευμένης ακρίβειας.
«Ο πόλεμος διαλύει βίαια τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Ακόμα κι αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν ως δια μαγείας αύριο το πρωί, το κακό έχει ήδη γίνει και οι τιμές θα συνεχίσουν να τραβούν την ανηφόρα», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου η επικεφαλής οικονομολόγος της KPMG US, Νταϊάν Σουόνκ.
Ευρωζώνη: Από το όνειρο της ανάκαμψης στον τρόμο της ύφεσης
Για τους εργαζομένους στην Ευρωζώνη, η νέα αυτή περιφερειακή σύγκρουση αποτελεί ένα θανάσιμο πλήγμα. Οι Ευρωπαίοι πολίτες, που μόλις είχαν αρχίσει να παίρνουν μια μικρή ανάσα, βλέπουν τώρα τις ελπίδες τους να εξανεμίζονται. Οι εκτιμήσεις της Pantheon Macroeconomics δια στόματος του οικονομολόγου Κλάους Βίστεσεν είναι αποκαρδιωτικές: η άνοδος των πραγματικών μισθών στην Ευρώπη θα εκμηδενιστεί μέσα στο 2026, ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία το πρόσημο είναι ήδη βαθιά αρνητικό.
Η περίπτωση του Παρισιού μοιάζει με ωρολογιακή βόμβα, καθώς η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται με δεμένα χέρια, στερούμενη οποιουδήποτε δημοσιονομικού χώρου για να προσφέρει έστω και μια στοιχειώδη οικονομική σανίδα σωτηρίας στα γονατισμένα νοικοκυριά. Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές της Capital Economics προειδοποιούν με δραματικό τόνο ότι αν το μακελειό στη Μέση Ανατολή παραταθεί, η Ευρωζώνη θα βυθιστεί αναπόφευκτα στα σκοτεινά νερά μιας νέας οικονομικής ύφεσης.
Ο διπλός εφιάλτης των κυβερνήσεων
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, οι διεθνείς αναλυτές εντοπίζουν δύο θανάσιμους κινδύνους που απειλούν να τινάξουν το παγκόσμιο σύστημα στον αέρα:
Η Κατάρρευση της Κατανάλωσης: Τα νοικοκυριά, πνιγμένα από την έλλειψη ρευστότητας, θα κόψουν ακόμα και τις βασικές τους ανάγκες, παγώνοντας την αγορά και οδηγώντας σε μαζικές απολύσεις.
Ο Φαύλος Κύκλος των Διεκδικήσεων: Οι απελπισμένοι εργαζόμενοι θα βγουν στους δρόμους ζητώντας αυξήσεις για να επιβιώσουν, γεγονός που θα πυροδοτήσει ένα νέο, ανεξέλεγκτο σπιράλ πληθωρισμού, εγκλωβίζοντας τις οικονομίες σε ένα αδιέξοδο.
Όπως συνοψίζει με κυνική ακρίβεια ο επικεφαλής οικονομολόγος της JPMorgan στις ΗΠΑ, Μάικλ Φερόλι, η αιμορραγία των μισθών είναι το άμεσο τίμημα του πολέμου. Μια καταστροφή που δεν πρόκειται να σταματήσει, αν δεν σιγήσουν πρώτα τα όπλα στη Μέση Ανατολή και δεν υποχωρήσουν οι εξωφρενικές τιμές του μαύρου χρυσού.