Η περίοδος χάριτος και η γραφειοκρατική βραδύτητα, που προσέφεραν μέχρι σήμερα μια άτυπη παράταση στους εκπρόθεσμους φορολογούμενους, περνούν οριστικά στην ιστορία.
Ο κρατικός μηχανισμός αποδεικνύει την ψηφιακή του ταχύτητα εκεί που παραδοσιακά διαπρέπει: στην είσπραξη. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων οπλίζει το ηλεκτρονικό της σύστημα, ενεργοποιώντας έως τα τέλη Ιουνίου τη διαδικασία της αυτόματης επιβολής προστίμων για κάθε δήλωση που υποβάλλεται εκτός των νομίμων χρονικών ορίων.
Το Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ θέτει σε πλήρη εφαρμογή την αυτοματοποίηση της έκδοσης πράξεων επιβολής προστίμου. Η αλλαγή αφορά ένα ευρύ φάσμα συναλλαγών, από τον ΦΠΑ και τους παρακρατούμενους φόρους, μέχρι τις δηλώσεις νομικών προσώπων και το έντυπο Ε1. Η φορολογική διοίκηση διασφαλίζει πλέον ότι καμία καθυστέρηση δεν θα χάνεται στους δαιδαλώδεις διαδρόμους του ελέγχου.
Η ακαριαία χρέωση και η απομάκρυνση του ανθρώπινου παράγοντα
Η αρχιτεκτονική του νέου συστήματος είναι απόλυτα γραμμική και δεν αφήνει περιθώρια ελιγμών. Από τη στιγμή που ο χρήστης θα επιλέξει την εντολή «Υποβολή» σε μια εκπρόθεσμη δήλωση, ο αλγόριθμος θα ταυτοποιεί την καθυστέρηση και θα εκδίδει άμεσα το αντίστοιχο πρόστιμο.
Η πράξη βεβαίωσης θα κοινοποιείται ηλεκτρονικά και σε πραγματικό χρόνο στον υπόχρεο, καταργώντας τους μήνες αναμονής που μεσολαβούσαν παλαιότερα μέχρι ο ελεγκτικός μηχανισμός να εντοπίσει την παράβαση.
Το κράτος αφαιρεί τον ανθρώπινο παράγοντα από τον καταλογισμό της ποινής, μετατρέποντας τον χρόνο υποβολής στον απόλυτο, αδιάψευστο κριτή.
Ο χάρτης των παραβάσεων και οι διαβαθμίσεις των προστίμων
Το νέο πλαίσιο κυρώσεων έχει αναπροσαρμοστεί, ορίζοντας μια κλίμακα προστίμων που κυμαίνεται από 100 έως 500 ευρώ, συνυπολογίζοντας την κατηγορία των τηρούμενων βιβλίων και το εάν προκύπτει τελικός φόρος προς καταβολή. Ωστόσο, ο νομοθέτης έχει προβλέψει συγκεκριμένες ζώνες αποσυμπίεσης, όπου η υπέρβαση της προθεσμίας δεν επισύρει οικονομική ποινή.
Οι εξαιρέσεις από τα πρόστιμα εστιάζουν κυρίως σε χαμηλά ποσά και διορθωτικές κινήσεις. Συγκεκριμένα, δεν επιβάλλεται κύρωση στις εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ ή παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η αρχική υποβολή ήταν εμπρόθεσμη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ελληνοτουρκικά: Η απάντηση της Αθήνας στη Γαλάζια Πατρίδα
Το ίδιο καθεστώς ατιμωρησίας ισχύει και για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις (αρχικές ή τροποποιητικές) φόρου εισοδήματος, παρακρατούμενων φόρων και έμμεσων φόρων (όπως το ψηφιακό τέλος συναλλαγής), εφόσον το ποσό του φόρου δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ. Επιπλέον, στο απυρόβλητο παραμένουν οι δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκων.
Το βαρύ τίμημα της καθυστέρησης
Στον αντίποδα, η ψηφιακή μέγγενη σφίγγει για τις περιπτώσεις όπου η καθυστέρηση συνδέεται με φορολογικές υποχρεώσεις ουσίας. Το βασικό πρόστιμο των 100 ευρώ επιβάλλεται οριζόντια στις εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ, στην παράλειψη υποβολής του εντύπου Ε9, καθώς και στις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα. Αξίζει να σημειωθεί πως για το Ε9 προβλέπεται ένα συγκεντρωτικό πρόστιμο, ακόμη και αν η καθυστέρηση αφορά περισσότερα έτη, εφόσον επαναλαμβάνονται οι ίδιες ακριβώς μεταβολές.
Η αυστηρότητα του συστήματος κλιμακώνεται απότομα όταν από τη δήλωση προκύπτει ποσό προς πληρωμή. Για εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακράτησης φόρου, ΦΠΑ ή φόρου εισοδήματος, το πρόστιμο ορίζεται στα 250 ευρώ για τους επιτηδευματίες που τηρούν απλογραφικό λογιστικό σύστημα. Για τις επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία, το κόστος της παράβασης διπλασιάζεται, αγγίζοντας τα 500 ευρώ.
Το φορολογικό τοπίο ψηφιοποιείται ταχύτατα, καθιστώντας σαφές ότι ο χρόνος πλέον κοστολογείται, βεβαιώνεται και εισπράττεται με μαθηματική ακρίβεια.
