Σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης βρίσκονται οι ελληνικές αρχές και τα εγχώρια διυλιστήρια, καθώς η παράταση και η ένταση του πολέμου στη Μέση Ανατολή ασκούν ασφυκτικές πιέσεις στη διεθνή αγορά ενέργειας.
Οι κίνδυνοι εφοδιασμού αυξάνονται ραγδαία, απειλώντας ευθέως την επάρκεια σε πετρελαιοειδή προϊόντα, με αιχμή το πετρέλαιο κίνησης και τα αεροπορικά καύσιμα.
Η Ευρώπη βρίσκεται σε εξαιρετικά δυσμενή θέση, όντας καθαρά εισαγωγική ήπειρος. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διακινείται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, έχει ανακατέψει πλήρως την τράπουλα των προμηθειών.
Οι ασιατικές χώρες, αδυνατώντας να προμηθευτούν από τον Κόλπο, έχουν στραφεί στους ίδιους εναλλακτικούς προμηθευτές που χρησιμοποιεί και η Ευρώπη, εκτοξεύοντας τη ζήτηση σε σχέση με την περιορισμένη πλέον προσφορά.
Η προειδοποίηση του IEA και η σύσκεψη Παπασταύρου
Τα στοιχεία που παραθέτει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος, καθώς εκτιμάται ότι από τη διεθνή αγορά λείπουν 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως — μια απώλεια σημαντικά μεγαλύτερη από προηγούμενες κρίσεις.
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, για μακροχρόνια κρίση και πιθανή επιβολή δελτίου στα καύσιμα, σήμανε συναγερμό στην Αθήνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, συγκαλεί εντός της εβδομάδας, πιθανότατα τη Μεγάλη Τετάρτη, ευρεία σύσκεψη διαχείρισης κρίσης. Στο τραπέζι θα καθίσουν εκπρόσωποι της ΡΑΑΕΥ, του ΔΕΣΦΑ, του ΑΔΜΗΕ, καθώς και ανώτατα στελέχη των διυλιστηρίων HELLENiQ ENERGY και Motor Oil. Στόχος είναι η αποτίμηση της γενικής κατάστασης στην αγορά ενέργειας και, ειδικότερα, ο έλεγχος των αποθεμάτων στα καύσιμα κίνησης.
Η ανθεκτικότητα των διυλιστηρίων και ο «σκόπελος» του καλοκαιριού
Προς το παρόν, τα μηνύματα από την εγχώρια αγορά είναι καθησυχαστικά. Τα ελληνικά διυλιστήρια έχουν εξασφαλίσει επαρκή αποθέματα σε πετρέλαιο κίνησης και αεροπορικά καύσιμα τουλάχιστον μέχρι τον Μάιο. Μάλιστα, εντός μόλις ενός μήνα, πέτυχαν την πλήρη υποκατάσταση των ποσοτήτων πετρελαίου που εισήγαγαν παραδοσιακά από το Ιράκ, αντικαθιστώντας τες με φορτία από τη Λιβύη και τη Νορβηγία.
Ο μεγάλος προβληματισμός, ωστόσο, μετατοπίζεται στους θερινούς μήνες. Τα δεδομένα κατανάλωσης του 2025 είναι αποκαλυπτικά: η εγχώρια ζήτηση ντίζελ αυτοκινήτων άγγιξε τους 2,95 εκατ. μετρικούς τόνους, υπερβαίνοντας κατά πολύ τη βενζίνη (2,2 εκατ. τόνοι). Αντίστοιχα, τα αεροπορικά καύσιμα έφτασαν τους 1,7 εκατ. τόνους και τα ναυτιλιακά τους 2,8 εκατ. τόνους.
Καθώς πλησιάζει το καλοκαίρι, η εποχική κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης σε συνδυασμό με την απουσία εφοδιασμού από τον Περσικό Κόλπο και τα συνεχή πλήγματα σε διεθνή διυλιστήρια, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για τη Μεσόγειο.
Οι ανατιμήσεις στην αντλία και το «μαξιλάρι» της επιδότησης
Στο μέτωπο των τιμών, η πίεση είναι ήδη ορατή, με το πετρέλαιο κίνησης να κινείται σταθερά σε υψηλά επίπεδα. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας παρενέβη πρόσφατα ενεργοποιώντας επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία. Παρά την κρατική απορρόφηση, το ντίζελ στα πρατήρια πωλείται οριακά κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο.
Το μέτρο της επιδότησης καλύπτει την κατανάλωση του Απριλίου, ωστόσο, με τα σημερινά γεωπολιτικά και οικονομικά δεδομένα, θεωρείται σχεδόν προεξοφλημένη η παράταση του και για τον Μάιο, προκειμένου να θωρακιστεί ο προϋπολογισμός των νοικοκυριών και το μεταφορικό κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας.