Η πρόσφατη επιδείνωση στη Μέση Ανατολή, με την εμπλοκή στρατιωτικών δυνάμεων από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά θέσεων του Ιράν, έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο κλίμα των τιμών ενέργειας.
Η ανησυχία που επικρατεί για πιθανές διαταραχές στις ενεργειακές ροές, ειδικά σε μια περιοχή που παραμένει κομβική για την παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου, έχει οδηγήσει τις τιμές του αργού προϊόντος σε ανοδική τάση. Το μεταβαλλόμενο σκηνικό αποτυπώνεται γρήγορα στις διεθνείς αγορές, με αποτέλεσμα η ενέργεια να γίνεται πιο ακριβή και επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές στα καύσιμα που πληρώνουν καθημερινά οι οδηγοί.
Από τον παγκόσμιο δείκτη στην αντλία
Η επίδραση της γεωπολιτικής έντασης είναι εμφανής στις τιμές αγοράς του αργού πετρελαίου, οι οποίες παρακολουθούνται στενά από οικονομικούς αναλυτές και επενδυτές. Το Brent ήδη διαπραγματεύεται πάνω από τα 71–72 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) κινείται κοντά στα 66–67 δολάρια, καταγράφοντας ιδιαίτερη άνοδο μέσα σε λίγες μόνον εβδομάδες.
Όταν οι κινήσεις στην τιμή του Brent και του WTI κινούνται ανοδικά, οι αυξήσεις αυτές μετακυλίονται στο λιανικό κόστος των καυσίμων, ενώ οι πιέσεις στην προσφορά ενισχύουν την αβεβαιότητα για τα επόμενα στάδια της παραγωγής και διανομής.
Στη χώρα μας, η συνεχιζόμενη άνοδος στις τιμές των καυσίμων εμφανίζεται σταδιακά στις αντλίες της βενζίνης και του πετρελαίου, εμφανίζοντας μια σταθερή αυξητική πορεία. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στις 26 Φεβρουαρίου διαμορφώθηκε στα 1,749 ευρώ το λίτρο από 1,734 που ήταν στις 18 Φεβρουαρίου. Ομοίως ανοδική πορεία ακολούθησε το πετρέλαιο κίνησης με την τιμή του να φτάνει στα 1,561 ευρώ από 1,545 και το πετρέλαιο θέρμανσης να σκαρφαλώνει στα 1,176 από 1,156 ευρώ ανά λίτρο.
Στο νομό Αττικής η αμόλυβδη βενζίνη έφτασε προχθές στα 1,734 ευρώ ανά λίτρο έναντι 1,719 στις 18 Φεβρουαρίου, με το πετρέλαιο κίνησης να διαμορφώνεται στα 1,548 από 1,531 και το πετρέλαιο θέρμανσης να ανεβαίνει αρκετάμ στα 1,163 από 1,139.
Ακριβότεροι νομοί σε ό,τι αφορά στην αμόλυβδη βενζίνη είναι τα Δωδεκάνησα με 1,887 ευρώ ανά λίτρο, η Ευρυτανία με 1,836, οι Κυκλάδες με 1,972, η Λέσβος με 1,829 και η Λευκάδα με 1,818 ευρώ ανά λίτρο.
Οι τιμές διυλιστηρίου, κατέγραφαν σταθερά ανοδική πορεία από τις 18 Φεβρουαρίου, όπου από 1.230,577 ανα m3, έφτασαν στις 24 του μήνα στα 1.256,154 για να διαμορφωθούν εχθές 27 Φεβρουαρίου στα 1.259,459 ευρώ ανά m3.Η μεταβολή αυτή δεν επηρεάζει μόνο το κόστος μετακίνησης των πολιτών, αλλά έχει ευρύτερες επιπτώσεις στο συνολικό κόστος μεταφοράς αγαθών, στην τιμή προϊόντων και στις καθημερινές δαπάνες των νοικοκυριών.
Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και προσδοκίες
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ενεργειακές αγορές δεν αντιδρούν άμεσα μόνο σε βραχυπρόθεσμες ειδήσεις, αλλά και στις προσδοκίες για μελλοντικά σενάρια. Η πιθανότητα περαιτέρω αναταράξεων, η διάρκεια της τρέχουσας κρίσης και οι αποφάσεις των μεγάλων παραγωγών πετρελαίου μπορεί να διαμορφώσουν τις τιμές για το επόμενο διάστημα.
Επιπλέον, το κόστος των καυσίμων αποτελεί μοχλό οικονομικής πίεσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Καθώς οι τιμές ανεβαίνουν, οι δαπάνες για μεταφορές και διακίνηση αυξάνονται, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα και τις τιμές τελικών προϊόντων. Σε αυτό το πλαίσιο, η κατανόηση των αιτίων και των προοπτικών για τις τιμές ενέργειας γίνεται ζωτικής σημασίας για καταναλωτές και παράγοντες της αγοράς.
Η σταθερότητα ή η περαιτέρω μεταβολή των τιμών των καυσίμων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στο γεωπολιτικό πεδίο και από την ικανότητα των αγορών να αποκωδικοποιούν έγκαιρα τα μηνύματα που στέλνουν οι δείκτες τιμών ενέργειας.
Να σημειωθεί πως το Ιράν είναι ιδρυτικό μέλος του OPEC και παράγει περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 4% της παγκόσμιας παραγωγής, γεγονός που το καθιστά τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως. Κάπως έτσι, ο ΟΠΕΚ+ αναμένεται να εξετάσει το ενδεχόμενο πιο γενναίας αύξησης της παραγωγής πετρελαίου κατά τη συνεδρίαση των βασικών του μελών την Κυριακή 1/3, στον απόηχο των αεροπορικών πληγμάτων που εξαπέλυσαν Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες κατά ιρανικών στόχων, όπως ανέφερε εκπρόσωπος του οργανισμού.
