Ηχηρό καμπανάκι κινδύνου για την πορεία της ελληνικής οικονομίας κρούει το Ινστιτούτο της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), παρουσιάζοντας μια άκρως ανησυχητική, σχεδόν δραματική, εικόνα για το λιανικό εμπόριο. Ο μεγαλύτερος εργοδότης της χώρας βρίσκεται εγκλωβισμένος στη μέγγενη του πληθωρισμού, με τους αριθμούς να «φωνάζουν» πως το 2025 εξελίχθηκε σε ένα έτος βαθιάς συρρίκνωσης και απλής επιβίωσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ντόναλντ Τραμπ: Η χώρα επέστρεψε, το Ιράν δεν θα πάρει πυρηνικά
Η λεπτομερής ανάλυση δεν αφήνει κανένα απολύτως περιθώριο για παρερμηνείες. Σχεδόν οι μισές εμπορικές επιχειρήσεις, κυρίως οι μικρές και οι πολύ μικρές, βρίσκονται σε καθεστώς απόλυτης στασιμότητας. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος και η κατακόρυφη πτώση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.
Δεύτερη Χρονιά Συρρίκνωσης και ο Διαχωρισμός της Αγοράς
Τα στοιχεία δείχνουν ότι για ολόκληρο το 2025, ο τζίρος του λιανεμπορίου (εξαιρουμένων των τροφίμων, των οχημάτων και των καυσίμων) σημείωσε πτώση -0,4% σε πραγματικούς όρους. Το πιο ανησυχητικό είναι πως πρόκειται για τη δεύτερη συνεχόμενη χρονιά συρρίκνωσης.
Ωστόσο, η αγορά κινείται ξεκάθαρα σε δύο ταχύτητες. Το μεγάλο χτύπημα δέχτηκαν οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες είδαν τον πραγματικό τους τζίρο να κατακρημνίζεται κατά -3,4% το τέταρτο τρίμηνο, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση -1,7%. Ακόμη και οι εκπτωτικές περίοδοι, όπως η Μπλακ Φράιντεϊ (Black Friday) και η εορταστική αγορά του Δεκεμβρίου, δεν κατάφεραν να σώσουν την παρτίδα, καθώς το λιγοστό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών είχε ήδη απορροφηθεί από τις πάγιες, ανελαστικές τους υποχρεώσεις.
Στον αντίποδα, οι μεγάλες και οι μεσαίες επιχειρήσεις κατάφεραν να βγουν κερδισμένες. Οι μεγάλες κατέγραψαν σημαντική αύξηση +5,1% και οι μεσαίες +5,4%, εκμεταλλευόμενες κυρίως το ηλεκτρονικό εμπόριο, το οποίο οι μικροί παίκτες αδυνατούν να αναπτύξουν λόγω έλλειψης κεφαλαίων.
Η Έκρηξη στα Μεταχειρισμένα και τα Λουκέτα
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά -και συνάμα θλιβερά- ευρήματα της έκθεσης είναι η τεράστια, ποσοστιαία αύξηση που καταγράφηκε στην κατηγορία πώλησης μεταχειρισμένων ειδών. Ο συγκεκριμένος κλάδος εκτοξεύτηκε κατά +31,7% το 2025. Αυτό το νούμερο, σύμφωνα με τους αναλυτές, υποδηλώνει ξεκάθαρα τη βίαιη ανακατεύθυνση των καταναλωτών σε φθηνότερα προϊόντα χαμηλότερης ποιότητας, όχι από προσωπική επιλογή, αλλά από σκληρή, οικονομική ανάγκη.
Παράλληλα, η ασφυξία στην αγορά αποτυπώνεται στην επανεμφάνιση των ακάλυπτων επιταγών και στη σταδιακή, ανησυχητική αύξηση των κλειστών καταστημάτων. Οι βασικές αιτίες αυτής της ασφυξίας εντοπίζονται στις συνεχείς αυξήσεις των ενοικίων των εμπορικών ακινήτων, στο δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος που παραμένει σε υψηλά επίπεδα, αλλά και στην αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία επιβάρυνε άμεσα τα έξοδα των μικρών επιχειρήσεων χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη μείωση των ασφαλιστικών τους εισφορών.
Η Προειδοποίηση Καφούνη προς την Κυβέρνηση
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, χτύπησε το καμπανάκι απευθείας προς την Πολιτεία. Όπως επεσήμανε, είναι άκρως προβληματικό το γεγονός ότι τόσο η ισχνή εγχώρια κατανάλωση όσο και οι τουριστικές εισπράξεις κατευθύνονται πλέον σχεδόν αποκλειστικά στον κλάδο των τροφίμων (σούπερ μάρκετ και εστίαση), αφήνοντας το υπόλοιπο εμπόριο να «ξεροσταλιάζει».
Με δεδομένο ότι η αρνητική εικόνα δεν έχει βελτιωθεί ούτε τους πρώτους μήνες του 2026, ο κύριος Καφούνης προειδοποίησε πως εάν δεν ληφθούν άμεσα, στοχευμένα μέτρα, η συρρίκνωση των μικρομεσαίων θα συνεχιστεί αμείλικτα. Ζήτησε την άμεση κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, ρυθμίσεις για τη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, βιώσιμη διευθέτηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα βοηθήσουν τις μικρές επιχειρήσεις να επιβιώσουν στον μαραθώνιο του ψηφιακού τους μετασχηματισμού.
