Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κεντρικό παίκτη της ενεργειακής σκακιέρας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η υλοποίηση και η πλήρης ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο υποδομής, αλλά μια στρατηγική κίνηση που αλλάζει τις ισορροπίες, προσφέροντας στη χώρα μας ρόλο ρυθμιστή στην ενεργειακή ασφάλεια της Γηραιάς Ηπείρου.
Το έργο αυτό έρχεται να απαντήσει στην κρίσιμη ανάγκη για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, ενσωματώνοντας την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία σε ένα ενιαίο δίκτυο ροής καυσίμου.
Η Ελλάδα ως Πύλη Εισόδου Ενέργειας
Η καρδιά του Κάθετου Διαδρόμου χτυπάει επί ελληνικού εδάφους. Η Ελλάδα παύει να είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης, δηλαδή απλώς μια χώρα-καταναλωτής, και μετατρέπεται σε χώρα-διαμετακομιστή. Κλειδί σε αυτή την εξέλιξη αποτελούν οι υποδομές Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG), με αιχμή του δόρατος τον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και, φυσικά, το FSRU της Αλεξανδρούπολης.
Μέσω αυτών των πυλών, υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ, το Κατάρ και άλλες πηγές εισέρχεται στο ελληνικό σύστημα, αεριοποιείται και στη συνέχεια διοχετεύεται προς τον Βορρά. Η δυνατότητα αμφίδρομης ροής στους αγωγούς επιτρέπει στο αέριο να ταξιδέψει από το Αιγαίο μέχρι τα σύνορα της Ουκρανίας, προσφέροντας μια ζωτική εναλλακτική λύση για την ενεργειακή τροφοδοσία της Κεντρικής Ευρώπης.
Στρατηγική Απεξάρτηση και Γεωπολιτική Ισχύς
Η σημασία του έργου γίνεται ακόμα πιο αντιληπτή αν αναλογιστεί κανείς το γεωπολιτικό πλαίσιο. Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να έχει επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητες της Ευρώπης, η ανάγκη για ασφαλείς οδούς ενεργειακού ανεφοδιασμού είναι επιτακτική. Ο Κάθετος Διάδρομος λειτουργεί ως «αντίδοτο» στο μονοπώλιο των ρωσικών αγωγών που παραδοσιακά κυριαρχούσαν στην περιοχή.
Η συνεργασία των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (όπως ο ΔΕΣΦΑ στην Ελλάδα) των εμπλεκόμενων χωρών έχει δημιουργήσει μια «λεωφόρο» ενέργειας. Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε αναβαθμισμένο διπλωματικό κύρος. Η Αθήνα καθίσταται απαραίτητος εταίρος για γείτονες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία, αλλά και για την ίδια την Ουκρανία και τη Μολδαβία, οι οποίες αναζητούν απεγνωσμένα ενεργειακή ασφάλεια μακριά από τη ρωσική επιρροή.
Τα Οικονομικά Οφέλη για την Ελληνική Οικονομία
Πέρα από τη γεωπολιτική, τα οικονομικά οφέλη είναι απτά και μετρήσιμα. Η αύξηση της διακίνησης φυσικού αερίου μέσω του ελληνικού δικτύου σημαίνει αυξημένα έσοδα από τέλη διέλευσης. Παράλληλα, η ανάπτυξη των υποδομών (αγωγοί, σταθμοί συμπίεσης) κινητοποιεί επενδύσεις και δημιουργεί θέσεις εργασίας.
Επιπλέον, η ενίσχυση του ανταγωνισμού στην προμήθεια αερίου μπορεί μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε πιο ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας για την ελληνική βιομηχανία και τα νοικοκυριά, καθώς η αγορά αποκτά βάθος και περισσότερες επιλογές προμηθευτών. Η Ελλάδα τοποθετείται στο επίκεντρο ενός εμπορικού κόμβου, προσελκύοντας το ενδιαφέρον μεγάλων διεθνών παικτών της ενέργειας που βλέπουν στη χώρα μας την ιδανική πύλη για την αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Οι Προκλήσεις της Επόμενης Μέρας
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, ο δρόμος δεν είναι στρωμένος μόνο με ροδοπέταλα. Η πλήρης αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου απαιτεί συνεχή αναβάθμιση των υποδομών. Οι "στενωποί" στα δίκτυα των βόρειων γειτόνων μας πρέπει να εξαλειφθούν, ώστε να αυξηθεί η χωρητικότητα μεταφοράς.
Επιπρόσθετα, η Ελλάδα καλείται να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι σε εναλλακτικές οδούς και να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα των επενδύσεων σε μια εποχή που η Ευρώπη συζητά και για την πράσινη μετάβαση. Παρόλα αυτά, το φυσικό αέριο παραμένει το απαραίτητο «καύσιμο γέφυρα» για τα επόμενα χρόνια, και η θέση της Ελλάδας σε αυτόν τον χάρτη είναι πλέον αδιαπραγμάτευτη.
Συμπερασματικά, ο Κάθετος Διάδρομος είναι το έργο που σφραγίζει την ενηλικίωση της ελληνικής ενεργειακής στρατηγικής. Από μια χώρα εξαρτημένη και περιφερειακή, η Ελλάδα μετεξελίσσεται σε πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας, με το φυσικό αέριο να ρέει από τον Νότο προς τον Βορρά, μεταφέροντας μαζί του και την αυξημένη γεωπολιτική ισχύ της Αθήνας.
