Σε καθεστώς ανασφάλειας κινδυνεύουν να βρεθούν χιλιάδες μη μισθωτοί ασφαλισμένοι από την 1η Μαρτίου 2026, καθώς λήγει η ισχύς της ευνοϊκής διάταξης που επέτρεπε την ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας με ελαστικά κριτήρια. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο ΕΦΚΑ επιστρέφει στο αυστηρό πλαίσιο του νόμου, θέτοντας ως προϋπόθεση για την πρόσβαση σε δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη την τακτοποίηση των οφειλών, εφόσον αυτές υπερβαίνουν το ποσό των 100 ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή αφορά μια μεγάλη μερίδα ασφαλισμένων – ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες – οι οποίοι καλούνται τώρα να σπεύσουν να εξοφλήσουν ή να ρυθμίσουν τα χρέη τους για να μη βρεθούν εκτός συστήματος υγείας.
Τι Αλλάζει από την 1η Μαρτίου
Μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου, βρισκόταν σε ισχύ μια ειδική μέριμνα που είχε θεσπιστεί λόγω των έκτακτων συνθηκών (πανδημία, ενεργειακή κρίση), η οποία επέτρεπε στους οφειλέτες να διατηρούν την ασφαλιστική τους ικανότητα (δηλαδή πρόσβαση σε γιατρούς ΕΟΠΥΥ, φάρμακα, εξετάσεις) καταβάλλοντας μόνο τις εισφορές υγείας του προηγούμενου έτους, αφήνοντας τις εισφορές σύνταξης απλήρωτες.
Από την 1η Μαρτίου 2026, αυτό παύει να ισχύει. Για να ανανεωθεί η ασφαλιστική ικανότητα για την περίοδο 1/3/2026 – 28/2/2027, οι ασφαλισμένοι πρέπει να πληρούν αθροιστικά τις εξής προϋποθέσεις:
Να μην έχουν οφειλές: Να έχουν εξοφλήσει το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών (Κύριας Ασφάλισης και Υγείας) του προηγούμενου έτους και των προηγούμενων ετών.
Ρύθμιση: Εάν υπάρχουν οφειλές, αυτές πρέπει να έχουν ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης δόσεων και η ρύθμιση να τηρείται κανονικά.
Το Όριο των 100 Ευρώ
Μια σημαντική λεπτομέρεια που πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι είναι το «πλαφόν» των οφειλών. Σύμφωνα με τον νόμο, η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται κανονικά εάν το συνολικό ποσό της οφειλής (κύρια οφειλή + προσαυξήσεις) δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
Εάν το χρέος είναι έστω και ένα ευρώ παραπάνω (π.χ. 101 ευρώ), το ηλεκτρονικό σύστημα του ΕΦΚΑ θα εμφανίζει τον ασφαλισμένο ως «ανασφάλιστο», μπλοκάροντας την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και την κάλυψη εξετάσεων. Σε αυτή την περίπτωση, ο ασφαλισμένος θα πρέπει να πληρώνει από την τσέπη του το πλήρες κόστος σε ιδιώτες γιατρούς και φαρμακεία.
Ποιους Αφορά και Τι Πρέπει να Κάνουν
Η αλλαγή αφορά άμεσα:
Ελεύθερους Επαγγελματίες (πρώην ΟΑΕΕ).
Αυτοαπασχολούμενους (μηχανικούς, γιατρούς, δικηγόρους – πρώην ΕΤΑΑ).
Αγρότες (πρώην ΟΓΑ).
Οι ασφαλισμένοι καλούνται να ελέγξουν άμεσα την «Ατομική τους Μερίδα» μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του ΕΦΚΑ.
Αν έχουν χρέη: Πρέπει να προχωρήσουν σε εξόφληση ή να κάνουν αίτηση για την πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων (ή των 48 δόσεων υπό προϋποθέσεις).
Αν πλήρωσαν πρόσφατα: Ενδέχεται να χρειαστούν μερικές ημέρες για να ενημερωθεί το σύστημα.
Εξαιρέσεις και Ειδικές Κατηγορίες
Το ρεπορτάζ διευκρινίζει ότι υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών για τους οποίους θα συνεχίσει να ισχύει ειδικό καθεστώς προστασίας, ανεξαρτήτως οφειλών. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
Ανήλικα τέκνα ασφαλισμένων.
Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ).
Χρόνια πάσχοντες.
Πληγέντες από φυσικές καταστροφές (πυρόπληκτοι, πλημμυροπαθείς) για τους οποίους υπάρχουν ενεργές υπουργικές αποφάσεις αναστολής.
Μακροχρόνια άνεργοι (υπό προϋποθέσεις ηλικίας και χρόνου ανεργίας).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Διασωληνωμένη η 5χρονη που Έπεσε σε Συντριβάνι στην Καλλιθέα
Επιπλέον, τονίζεται ότι όλοι οι πολίτες, ακόμη και οι ανασφάλιστοι οφειλέτες, διατηρούν το δικαίωμα πρόσβασης στις Δημόσιες Δομές Υγείας (Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας) για την αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών και νοσηλεία, ως ανασφάλιστοι, αλλά χάνουν την πρόσβαση σε ιδιώτες παρόχους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ.
Η διοίκηση του ΕΦΚΑ προτρέπει τους ασφαλισμένους να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους άμεσα, ώστε να αποφευχθεί η ταλαιπωρία και η απώλεια δικαιωμάτων από την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου.
