Σε μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις ψηφιακής καταγραφής και ελέγχου της ιδιωτικής περιουσίας προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), θέτοντας σε λειτουργία τον «Ψηφιακό Φάκελο Ακινήτου». Το νέο σύστημα, το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί άμεσα, φέρνει προ των ευθυνών τους περισσότερους από 7 εκατομμύρια φορολογούμενους, οι οποίοι θα κληθούν να αποκαλύψουν την πραγματική εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, βασικός πυλώνας του εγχειρήματος είναι το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Πρόκειται για μια νέα ψηφιακή βάση δεδομένων που θα διασυνδέει αυτόματα τα στοιχεία που τηρούνται στο Περιουσιολόγιο της Εφορίας (Ε9) με τα δεδομένα του Εθνικού Κτηματολογίου.
Η υποχρέωση της Δήλωσης Χρήσης
Η σημαντικότερη αλλαγή για τους πολίτες αφορά την υποχρέωση δήλωσης της τρέχουσας χρήσης κάθε ακινήτου. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να εισέλθουν στη νέα πλατφόρμα και να χαρακτηρίσουν τα ακίνητά τους επιλέγοντας μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:
Ιδιοκατοικούμενο: Κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία.
Μισθωμένο: Με ενεργό συμβόλαιο ενοικίασης (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια τύπου Airbnb).
Δωρεάν παραχωρούμενο: Ακίνητα που έχουν δοθεί προς χρήση σε τρίτους (π.χ. τέκνα, γονείς) χωρίς αντάλλαγμα.
Κενό: Ακίνητα που παραμένουν ανεκμετάλλευτα και χωρίς ηλεκτροδότηση.
Διασύνδεση ΑΤΑΚ με ΚΑΕΚ
Το τεχνικό «κλειδί» της διαδικασίας είναι η αντιστοίχιση του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), που χρησιμοποιεί η εφορία, με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Μέσω αυτής της διασταύρωσης, οι ελεγκτικές αρχές θα αποκτήσουν πλήρη εικόνα, εντοπίζοντας άμεσα:
Αδήλωτα τετραγωνικά: Περιπτώσεις όπου τα δηλωθέντα τετραγωνικά στο Ε9 είναι λιγότερα από τα πραγματικά που έχουν καταγραφεί στο Κτηματολόγιο, με σκοπό τη μείωση του ΕΝΦΙΑ και των δημοτικών τελών.
Αδήλωτα ακίνητα: Ιδιοκτησίες που υπάρχουν στο Κτηματολόγιο αλλά έχουν «ξεχαστεί» στις φορολογικές δηλώσεις.
«Μαύρα» ενοίκια: Ακίνητα που δηλώνονται ως «κενά» ή «δωρεάν παραχωρούμενα», ενώ στην πραγματικότητα μισθώνονται αδήλωτα ή εμφανίζουν κατανάλωση ρεύματος.
Ο στόχος και τα πρόστιμα
Η ΑΑΔΕ στοχεύει στον δραστικό περιορισμό της φοροδιαφυγής στα εισοδήματα από ακίνητα. Ήδη, τα στοιχεία θα εμπλουτίζονται με δεδομένα από τον ΔΕΔΔΗΕ (για την ηλεκτροδότηση), δημιουργώντας έναν ασφυκτικό κλοιό ελέγχου.
Όσοι φορολογούμενοι εντοπιστούν με ανακριβή στοιχεία μετά το πέρας της προθεσμίας διόρθωσης, θα βρεθούν αντιμέτωποι με αναδρομικούς φόρους (ΕΝΦΙΑ, φόρος εισοδήματος), προσαυξήσεις και τσουχτερά πρόστιμα. Η σύσταση των αρχών προς τους ιδιοκτήτες είναι να ελέγξουν προσεκτικά την εικόνα της περιουσίας τους και να προβούν εγκαίρως στις απαραίτητες διορθώσεις, αποφεύγοντας δυσάρεστες εκπλήξεις.