Σε μια σκακιέρα υψηλού ρίσκου εξελίσσεται η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών, καθώς η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή εξοντωτικών δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα δεν μένει αναπάντητη.
Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές και πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο, η Ευρώπη διαθέτει στη «φαρέτρα» της ένα όπλο μαζικής οικονομικής καταστροφής, το οποίο είναι ικανό να προκαλέσει ανυπολόγιστη ζημιά στην αμερικανική οικονομία. Η συζήτηση για τη χρήση αυτού του στρατηγικού πλεονεκτήματος έχει ανοίξει για τα καλά, στέλνοντας μήνυμα στον Λευκό Οίκο ότι ένας εμπορικός πόλεμος θα έχει οδυνηρές συνέπειες και για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Το «όπλο» του 40%
Το μεγάλο ατού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των θεσμικών της επενδυτών κρύβεται στους αριθμούς. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι Ευρωπαίοι επενδυτές (τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία, κράτη και ιδιώτες) κατέχουν ένα ποσοστό που αγγίζει το 40% των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων. Πρόκειται για μια κολοσσιαία έκθεση σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, η οποία μέχρι πρότινος θεωρούνταν δείγμα της στενής οικονομικής αλληλεξάρτησης των δύο δυνάμεων.
Ωστόσο, υπό το πρίσμα των απειλών Τραμπ, αυτό το ποσοστό μετατρέπεται σε μοχλό πίεσης. Εάν οι Βρυξέλλες αποφασίσουν να απαντήσουν δυναμικά στον αμερικανικό προστατευτισμό, μια συντονισμένη ή ακόμη και μαζική πώληση (dumping) αυτών των τίτλων θα μπορούσε να προκαλέσει κραχ στις αμερικανικές αγορές.
Ο εφιάλτης για την αμερικανική οικονομία
Το σενάριο που επεξεργάζονται οι οικονομικοί επιτελείς είναι τρομακτικό για την αμερικανική πλευρά. Μια μαζική ρευστοποίηση αμερικανικών ομολόγων από την πλευρά της Ευρώπης θα οδηγούσε αυτόματα σε:
Κατακόρυφη πτώση των τιμών των ομολόγων,
Εκτόξευση των αποδόσεων (yields), γεγονός που θα αύξανε δραματικά το κόστος δανεισμού για το αμερικανικό κράτος,
Υποτίμηση του δολαρίου και αποσταθεροποίηση της Wall Street.
Ουσιαστικά, η Ευρώπη έχει τη δύναμη να καταστήσει τη χρηματοδότηση του αμερικανικού χρέους «απαγορευτική», σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ έχουν ήδη υψηλά ελλείμματα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, οι Ευρωπαίοι είναι «έτοιμοι να παίξουν» με αυτό το χαρτί, εάν ωθηθούν στα άκρα.
Η στρατηγική της «Αμοιβαίας Καταστροφής»
Βέβαια, μια τέτοια κίνηση δεν είναι χωρίς ρίσκο και για την ίδια την Ευρώπη. Οι αναλυτές παρομοιάζουν την κατάσταση με το δόγμα της «Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής» (MAD) της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Εάν οι Ευρωπαίοι πουλήσουν μαζικά, θα υποστούν και οι ίδιοι ζημιές από την πτώση της αξίας των χαρτοφυλακίων τους.
Ωστόσο, το γεγονός και μόνο ότι το σενάριο αυτό διακινείται ως πιθανό αντίμετρο, δείχνει την αποφασιστικότητα της Γηραιάς Ηπείρου να μην υποκύψει αμαχητί στις αξιώσεις του Τραμπ. Η απειλή για δασμούς 100% (με αφορμή είτε τη Γροιλανδία είτε άλλα εμπορικά ζητήματα) θεωρείται υπαρξιακή απειλή για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, δικαιολογώντας έτσι τη χρήση των πιο σκληρών οικονομικών εργαλείων.
Μήνυμα προς τις αγορές
Η αποκάλυψη ότι η Ευρώπη ζυγίζει τη δύναμη πυρός της στην αγορά ομολόγων λειτουργεί πρωτίστως ως προειδοποίηση. Στόχος είναι να καταλάβει η αμερικανική διοίκηση ότι η παγκοσμιοποιημένη οικονομία είναι ένα σύστημα συγκοινωνούντων δοχείων. Ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να απειλεί με δασμούς, αλλά η Ευρώπη κρατά στα χέρια της τα «κλειδιά» της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας των ΗΠΑ.
Οι αγορές παρακολουθούν με αγωνία, γνωρίζοντας πως αν αυτός ο «πόλεμος» κλιμακωθεί στο επίπεδο του χρέους, οι συνέπειες θα είναι ανεξέλεγκτες για την παγκόσμια οικονομία.
