Με τα μέτρα ασφαλείας να θυμίζουν «αστακό» και την ατμόσφαιρα να είναι πιο βαριά από ποτέ, ξεκίνησαν σήμερα, Τρίτη, οι εργασίες του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) στο χιονισμένο Νταβός της Ελβετίας. Η φετινή διοργάνωση, ωστόσο, διαφέρει από όλες τις προηγούμενες.
Παρά την παρουσία δεκάδων αρχηγών κρατών, κεντρικών τραπεζιτών και διευθυνόντων συμβούλων κολοσσιαίων επιχειρήσεων, ένας είναι ο άνθρωπος που, αν και δεν έχει ακόμη πατήσει το πόδι του στο πόντιουμ, κυριαρχεί σε κάθε συζήτηση στους διαδρόμους και τα πολυτελή σαλόνια, ο Ντόναλντ Τραμπ.
Η «βαριά σκιά» του προστατευτισμού
Το φετινό θέμα του συνεδρίου μπορεί να εστιάζει επισήμως στη «Συνεργασία σε έναν κατακερματισμένο κόσμο», όμως η πραγματικότητα που βιώνουν οι σύνεδροι είναι αυτή της «βαριάς σκιάς» που ρίχνει η αμερικανική εξωτερική και οικονομική πολιτική. Η πρόσφατη επιθετική ρητορική του Λευκού Οίκου, οι απειλές για δασμούς 100% στην Ευρώπη με αφορμή τη Γροιλανδία και η αμφισβήτηση των διεθνών θεσμών, έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα ανησυχίας.
Οι συμμετέχοντες, που παραδοσιακά αποτελούν τους θεματοφύλακες της παγκοσμιοποίησης, βλέπουν το οικοδόμημά τους να κλυδωνίζεται. Ο φόβος ότι ο Τραμπ θα χρησιμοποιήσει το βήμα του Νταβός για να κηρύξει και επισήμως το τέλος του ελεύθερου εμπορίου και την έναρξη μιας εποχής σκληρού προστατευτισμού είναι διάχυτος. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, ειδικότερα, προσήλθαν με στόχο να υπερασπιστούν την πολυμέρεια, γνωρίζοντας όμως ότι τα περιθώρια διαπραγμάτευσης στενεύουν επικίνδυνα.
Όλα τα βλέμματα στην αυριανή ομιλία
Το αποκορύφωμα της αγωνίας αναμένεται αύριο, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ θα ανέβει στο βήμα για την πολυαναμενόμενη ομιλία του. Αναλυτές και διπλωμάτες περιμένουν να δουν αν ο Αμερικανός Πρόεδρος θα επιλέξει μια στρατηγική μετωπικής σύγκρουσης, επαναλαμβάνοντας τα τελεσίγραφά του προς τους συμμάχους, ή αν θα αφήσει κάποια «χαραμάδα» συνεννόησης, έστω και με τους δικούς του όρους.
Η αυριανή ημέρα χαρακτηρίζεται ως «ιστορική», καθώς το περιεχόμενο της ομιλίας αναμένεται να καθορίσει τις οικονομικές εξελίξεις για το υπόλοιπο του έτους. Επενδυτές και αγορές έχουν στραμμένα τα ραντάρ τους σε κάθε λέξη που θα εκστομίσει ο Τραμπ, ψάχνοντας ενδείξεις για το αν ο εμπορικός πόλεμος είναι προ των πυλών ή αν υπάρχει χώρος για το περίφημο «deal» που αρέσκεται να επικαλείται ο ίδιος.
Γεωπολιτική αβεβαιότητα και AI
Πέρα από τον παράγοντα «Τραμπ», το Φόρουμ διεξάγεται εν μέσω ενός εξαιρετικά ασταθούς γεωπολιτικού περιβάλλοντος. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, καθώς και η ένταση στον Ειρηνικό, βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα. Παράλληλα, τεράστιο μέρος των συζητήσεων αναμένεται να καταλάβει η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι επιπτώσεις της στην εργασία και τη δημοκρατία, ειδικά μετά και την πρόσφατη χρήση της από τον Τραμπ για την προώθηση των σχεδίων του στη Γροιλανδία.
Ωστόσο, όποιο κι αν είναι το θέμα συζήτησης, από την κλιματική κρίση μέχρι την τεχνολογία, όλα καταλήγουν στον ίδιο παρονομαστή. Ποια θα είναι η στάση της υπερδύναμης.
Το Νταβός του 2026 μοιάζει περισσότερο με πεδίο μάχης παρά με φόρουμ διαλόγου, και η ελίτ του πλανήτη περιμένει με κομμένη την ανάσα να δει τις προθέσεις του ανθρώπου που κρατά στα χέρια του τα κλειδιά της παγκόσμιας οικονομίας.
