Η Αλαμπούγκα παρουσιάστηκε κάποτε – όχι στο μακρινό παρελθόν - ως η βιτρίνα του ρωσικού εκσυγχρονισμού. Μια ειδική οικονομική ζώνη, σχεδιασμένη για να προσελκύει επενδύσεις, τεχνογνωσία και βιομηχανία αιχμής.
Σήμερα, το όνομα έχει διαφορετικό βάρος και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί «φωτεινό» παράδειγμα της ρωσικής οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης. Η Αλαμπούγκα συνδέεται άμεσα με την παραγωγή drones που κατασκευάζονται μαζικά, αλλά και πλήττουν με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα ουκρανικές πόλεις και ενεργειακές υποδομές.
Η Ειδική Οικονομική Ζώνη Αλαμπούγκα βρίσκεται κοντά στην πόλη Γελαμπούγκα, στη Δημοκρατία του Ταταρστάν, περίπου 1.000 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Ιδρύθηκε το 2006. Εκτείνεται σε περίπου 3.900 εκτάρια.
Φιλοξενεί δεκάδες βιομηχανικές μονάδες. Η Ρωσική Δούμα και ο Πρόεδρος της Ρωσίας έχουν εκχωρήσει ειδικό φορολογικό αλλά και τελωνειακό καθεστώς στην περιοχή όπως και έχει προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές στην περιοχή. Στα χαρτιά, ένα καθαρά πολιτικό οικονομικό project.
Στην πράξη, από το 2022 και μετά, η Αλαμπούγκα μετατρέπεται σε έναν από τους πιο κρίσιμους κρίκους της ρωσικής πολεμικής αλυσίδας.
Το εργοστάσιο των drones
Στο εσωτερικό της ζώνης λειτουργεί μονάδα συναρμολόγησης drones τύπου Shahed, γνωστών στη Ρωσία ως Geran-2. Πρόκειται για μη επανδρωμένα αεροσκάφη ιρανικής σχεδίασης, τα οποία η Μόσχα ενσωμάτωσε μαζικά στο οπλοστάσιό της μετά τις πρώτες φάσεις του πολέμου στην Ουκρανία.
Συγκεκριμένα η κορυφαία ομάδα των Ιρανών έφτασε κάτω από άκρα μυστικότητα στην περιοχή το 2023 και μέσα σε πέντε ημέρες – συγκεκριμένα τα Χριστούγεννα του 2023 – έδωσε στους Ρώσους όλες τις τεχνικές προδιαγραφές όχι μόνο των drones αλλά και του σχεδιασμού που θα πρέπει να έχει το εργοστάσιο προκειμένου από τη μία η παραγωγή του να αυξηθεί σημαντικά και σε δεύτερο χρόνο το κόστος κατασκευής να είναι το χαμηλότερο δυνατό.
Η παραγωγή ξεκινά στα τέλη του 2023. Το 2024 περνά σε φάση μαζικής απόδοσης.
Σήμερα με βάση τα όσα αναφέρουν ουκρανικές αλλά και άλλες δυτικές πηγές το συγκεκριμένο εργοστάσιο παράγει μέσα σε 24 ώρες 300 έτοιμα προς χρήση πολεμικά drones. Οι αρχικές παρτίδες βασίζονταν σε ιρανικά κιτ. Σταδιακά, η διαδικασία «εθνικοποιείται».
Περισσότερα ρωσικά εξαρτήματα. Λιγότερη άμεση εξάρτηση από εισαγωγές. Παράκαμψη κυρώσεων, όχι κατά μέτωπο, αλλά μέσω δικτύων και ενδιάμεσων.
Οι δυτικές εκτιμήσεις μιλούν για χιλιάδες drones ετησίως. Φθηνά. Αναλώσιμα. Ιδανικά για κορεσμό αντιαεροπορικών συστημάτων. Και κυρίως - ψυχολογικά όπλα.
Εργατικό δυναμικό μέσω «απαγωγών»
Η πιο σκοτεινή πλευρά της Αλαμπούγκα δεν αφορά μόνο τα προϊόντα της, αλλά και τους ανθρώπους που τα κατασκευάζουν.
Η μονάδα έχει βασιστεί σε ξένο εργατικό δυναμικό. Νέες γυναίκες από αφρικανικές χώρες, την Κεντρική Ασία και τη Νοτιοανατολική Ασία και, εσχάτως, τη Νότια Αμερική. Στρατολογημένες μέσω προγραμμάτων «εκπαίδευσης» και «επαγγελματικής κατάρτισης» αλλά βασικά μέσα από εφαρμογές γνωριμιών όπως το Tinder, αλλά και καμπάνιες δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το αφήγημα θελκτικό: «Ελάτε για δουλειά με πολύ καλά χρήματα και άδεια παραμονής ετών στην Αλαμπούγκα».
Στην πράξη οι περισσότερες από 1.000 γυναίκες που «πιάστηκαν» στα ρωσικά δίχτυα βρέθηκαν να εργάζονται σε ένα άκρως επικίνδυνο για την υγεία τους περιβάλλον – καθώς πολλά από τα στάδια κατασκευής drones περιλαμβάνουν εξαιρετικά τοξικά χημικά – και όχι σε εστιατόρια, καφετέριες και φούρνους όπως αρχικά είχαν κάνει αιτήσεις. Παράλληλα τα διαβατήριά τους με «νόμο» έχουν παρακρατηθεί από τους «επιστάτες» του συγκεκριμένου εργοστασίου κάτι που όμως έχει συμβεί και με τους Ρώσους εργαζόμενους στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.
Οι εργαζόμενοι στην συγκεκριμένη εγκατάσταση απαγορεύεται επίσης να «παραιτηθούν» ακόμη κι αν η συγκεκριμένη υποδομή από τα τέλη του 2023 όταν και έγινε «γνωστή» στην Ουκρανική αντικατασκοπία έχει πληγεί τουλάχιστον τέσσερις φορές…
Το project «Hotel Robotics»
Εσχάτως πηγές που επικαλούνται αμερικανικά μέσα αναφέρουν πως στην Αλαμπούγκα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ένα ακόμη «φιλόδοξο» πολεμικό σχέδιο της Μόσχας. Μέσα σε λίγους μήνες το Κρεμλίνο έχει επενδύσει 60 εκατομμύρια δολάρια και έχει αγοράσει 300 κινεζικά drones από τα πλέον προηγμένα αλλά και από αυτά που ανήκουν στην κατηγορία των επαγγελματικών ή οικιακής χρήσης. Αυτά τα κινεζικά drones τα οποία δεν εμπλέκουν άμεσα το Πεκίνο με τις δυτικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί αναφορικά με την τροφοδοσία της Μόσχας με στρατιωτικό υλικό καθώς κατασκευάζονται στο Βιετνάμ – σε εργοστάσιο που δημιουργήθηκε αποκλειστικά για τις ρωσικές ανάγκες.
Τα συγκεκριμένα drones με συγκεκριμένο τρόπο και ελάχιστο κόστος μετατρέπονται σε πολεμικές μηχανές οι οποίες μάλιστα έχουν αποδείξει ήδη στα πεδία της Ουκρανίας πως ίσως να αποτελούν την «απάντηση» και στο «μπλόκο» από την Starlink καθώς συγχρονίζονται με κινεζικούς αλλά και ρωσικούς δορυφόρους. Με βάση τις ίδιες πηγές το συγκεκριμένο project είναι εξόχως αποδοτικό για την Ρωσία τόσο οικονομικά όσο και παραγωγικά καθώς η μετατροπή που λαμβάνει χώρα σε εγκαταστάσεις της Αλαμπούγκα είναι πολύ εύκολο να δώσει περισσότερα από 500 drones ανά 24ωρη βάρδια.
Η σημασία της Αλαμπούγκα ξεπερνά κατά πολύ ένα εργοστάσιο
Πρώτον, λειτουργεί ως εργαλείο ανθεκτικότητας απέναντι στις κυρώσεις. Όσο περισσότερα στάδια παραγωγής γίνονται εντός Ρωσίας, τόσο δυσκολότερο γίνεται το πραγματικό μπλοκάρισμα.
Δεύτερον, αποτελεί απτή απόδειξη της στρατιωτικής σύμπραξης Μόσχας - Τεχεράνης. Όχι σε επίπεδο δηλώσεων, αλλά σε γραμμές παραγωγής.
Τρίτον, τροφοδοτεί έναν τύπο πολέμου χαμηλού κόστους και υψηλής φθοράς. Τα drones της Αλαμπούγκα δεν κερδίζουν εδάφη. Φθείρουν κοινωνίες. Σπάνε ρουτίνες. Σπρώχνουν την ουκρανική αεράμυνα στα όριά της.
Τέταρτον, είναι στόχος. Πολιτικός. Στρατιωτικός. Συμβολικός. Βρίσκεται περίπου 1.200 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα. Μακριά, αλλά όχι απρόσιτη. Κάθε συζήτηση για ουκρανικά πλήγματα σε βάθος, περνά αναγκαστικά από το όνομά της.
Η Αλαμπούγκα δεν είναι απλώς μια βιομηχανική ζώνη στην οποία ο «διακόπτης» γύρισε στον πόλεμο. Είναι παράδειγμα του πώς η ρωσική οικονομία αναδιατάχθηκε για μακρά σύγκρουση. Με ευελιξία. Με κυνισμό και με κόστος που δεν μετριέται μόνο σε χρήμα. Μακριά από τα μέτωπα, αλλά βαθιά μέσα στις μάχες.
