Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές στη στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή φαίνεται να ολοκληρώνεται στο Ιράκ. Σύμφωνα με Ιρακινό κυβερνητικό αξιωματούχο που επικαλείται το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa), οι τελευταίες αμερικανικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των μάχιμων μονάδων και των τμημάτων υποστήριξης, έχουν πλέον αποχωρήσει από τη χώρα.
Η πληροφορία μεταδίδεται μόλις δύο ημέρες πριν από την επίσημη προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου, η οποία είχε οριστεί ως καταληκτική ημερομηνία για την ολοκλήρωση της αποχώρησης. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει υπάρξει ξεχωριστή επίσημη επιβεβαίωση από την Ουάσιγκτον ότι η διαδικασία έχει ήδη ολοκληρωθεί.
Αποχώρηση πριν από την καταληκτική ημερομηνία
Η εξέλιξη εντάσσεται στο πλαίσιο της συμφωνίας που είχαν συνάψει η Βαγδάτη και η Ουάσιγκτον το 2024 για τον σταδιακό τερματισμό της στρατιωτικής αποστολής του διεθνούς συνασπισμού κατά του Ισλαμικού Κράτους.
Τον περασμένο Αύγουστο, η ιρακινή κυβέρνηση είχε επαναβεβαιώσει ότι η 30ή Σεπτεμβρίου 2026 αποτελεί την οριστική ημερομηνία ολοκλήρωσης της αποχώρησης. Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν επίσης δηλώσει ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας τους βρίσκονταν εντός του συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος.
Το μεγαλύτερο μέρος των αμερικανικών μονάδων είχε ήδη αποσυρθεί από άλλες περιοχές του Ιράκ, με το τελευταίο στάδιο να επικεντρώνεται στις εγκαταστάσεις της περιοχής του Ερμπίλ, στο ιρακινό Κουρδιστάν.
Πριν από την έναρξη της διαδικασίας αποχώρησης, η Ουάσιγκτον διατηρούσε περίπου 2.500 στρατιωτικούς στο Ιράκ, με αποστολές που περιλάμβαναν εκπαίδευση, παροχή συμβουλών και συνεργασία με τις ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας.
Από την εισβολή του 2003 στην επιστροφή κατά του Ισλαμικού Κράτους
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο Ιράκ έχει περάσει από διαδοχικές και διαφορετικές φάσεις. Ξεκίνησε με την εισβολή του 2003, η οποία οδήγησε στην ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν, και έφτασε στο αποκορύφωμά της το 2007, όταν περισσότεροι από 170.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί βρίσκονταν στη χώρα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέσυραν τις μάχιμες δυνάμεις τους το 2011, αλλά επέστρεψαν το 2014, έπειτα από αίτημα της ιρακινής κυβέρνησης, όταν το Ισλαμικό Κράτος κατέλαβε μεγάλα τμήματα της ιρακινής επικράτειας.
Μετά την απώλεια των εδαφών που έλεγχε η τζιχαντιστική οργάνωση, η αποστολή των αμερικανικών δυνάμεων περιορίστηκε σταδιακά, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην εκπαίδευση των ιρακινών δυνάμεων, στη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών και στις επιχειρήσεις αντιμετώπισης των εναπομεινάντων πυρήνων του Ισλαμικού Κράτους.
Η σημερινή αποχώρηση, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως, θα σηματοδοτήσει το τέλος αυτής της δεύτερης μεγάλης φάσης αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας. Δεν συνεπάγεται, ωστόσο, τον αυτόματο τερματισμό κάθε μορφής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών στον τομέα της ασφάλειας.
Τετραήμερη αργία για τις «Ημέρες Κυριαρχίας»
Η ιρακινή κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε προετοιμασίες για τον εορτασμό της ολοκλήρωσης της αποχώρησης του διεθνούς συνασπισμού.
Με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου, έχει οριστεί τετραήμερη αργία στις κρατικές υπηρεσίες, από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 3 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων που αποκαλούνται «Ημέρες Κυριαρχίας».
Η Βαγδάτη παρουσιάζει την ολοκλήρωση της στρατιωτικής αποχώρησης ως ορόσημο για την ανάληψη της πλήρους ευθύνης της ασφάλειας από τις εγχώριες δυνάμεις. Παράλληλα, οι ιρακινές αρχές έχουν επισημάνει ότι η μελλοντική συνεργασία με χώρες του συνασπισμού μπορεί να συνεχιστεί μέσω διμερών συμφωνιών.
Το μεγάλο ερώτημα: Τι γίνεται με τις ένοπλες πολιτοφυλακές;
Η ολοκλήρωση της αποχώρησης δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται και τα προβλήματα ασφαλείας του Ιράκ.
Η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη δράση υπολειμμάτων του Ισλαμικού Κράτους, ενώ ιδιαίτερα σύνθετο παραμένει το ζήτημα των ενόπλων οργανώσεων που λειτουργούν εκτός του άμεσου ελέγχου των κρατικών δυνάμεων.
Η ιρακινή κυβέρνηση έχει συνδέσει την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων με την απαίτηση να περιοριστεί η κατοχή όπλων αποκλειστικά στους επίσημους κρατικούς μηχανισμούς. Ωστόσο, ορισμένες ισχυρές πολιτοφυλακές, μεταξύ των οποίων οργανώσεις που διατηρούν δεσμούς με το Ιράν, έχουν εκφράσει αντιρρήσεις στον αφοπλισμό τους.
Το πρόβλημα έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της περιφερειακής σύγκρουσης που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου. Κατά τη διάρκειά της, αμερικανικές εγκαταστάσεις και συμφέροντα στο Ιράκ βρέθηκαν επανειλημμένα στο στόχαστρο επιθέσεων που αποδίδονται σε ένοπλες φιλοϊρανικές οργανώσεις.
Η αποχώρηση των αμερικανικών μονάδων μεταβάλλει πλέον τις συνθήκες μέσα στις οποίες λειτουργούν αυτές οι οργανώσεις, χωρίς να προδικάζει ποια θα είναι η επόμενη στάση τους.
Μία νέα σχέση με την Ουάσιγκτον
Η συμφωνημένη αποχώρηση αποτελεί αλλαγή στο στρατιωτικό σκέλος των αμερικανοϊρακινών σχέσεων, όχι αναγκαστικά διακοπή της συνολικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Οικονομία, επενδύσεις, εξοπλιστικά προγράμματα και ανταλλαγή πληροφοριών παραμένουν πεδία στα οποία Βαγδάτη και Ουάσιγκτον έχουν εκφράσει πρόθεση να διατηρήσουν επαφές.
Η επόμενη ημέρα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων να διατηρήσουν τον έλεγχο της επικράτειας, να αντιμετωπίσουν τους εναπομείναντες τζιχαντιστικούς πυρήνες και να διαχειριστούν το ζήτημα των παραστρατιωτικών οργανώσεων.
Η αναφερόμενη ολοκλήρωση της αμερικανικής αποχώρησης κλείνει έναν σημαντικό στρατιωτικό κύκλο. Το ερώτημα που ανοίγει είναι εάν το Ιράκ μπορεί πλέον να διαμορφώσει ένα σταθερό πλαίσιο ασφάλειας χωρίς την παρουσία ξένων στρατευμάτων στο έδαφός του.
