Η Τεχεράνη ανεβάζει ξανά τη ρητορική απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς όμως να κλείνει την πόρτα στις διαπραγματεύσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα του είναι πλήρως προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει νέα στρατιωτική επίθεση, ακόμη κι αν η σύγκρουση οδηγηθεί, όπως είπε, σε έναν «πόλεμο Αποκάλυψης».
Η δήλωση έρχεται μία ημέρα μετά την απόρριψη από τον Ντόναλντ Τραμπ της ιρανικής πρότασης για αποκλιμάκωση, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και επανέναρξη ευρύτερων συνομιλιών. Παρά το δημόσιο «όχι» της Ουάσινγκτον, ο Αραγτσί επιμένει ότι η διπλωματική οδός παραμένει ανοιχτή.
«Δεν ήρθαμε στη Νέα Υόρκη για να πουλήσουμε πόλεμο»
Σε συνέντευξή του στο NBC και αργότερα σε δημόσια ανάρτησή του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών προσπάθησε να στείλει ταυτόχρονα δύο μηνύματα: η Τεχεράνη δεν εγκαταλείπει τη διπλωματία, αλλά δεν πρόκειται και να υποχωρήσει εάν θεωρήσει ότι δέχεται νέα στρατιωτική επίθεση.
«Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν και εγώ δεν ήρθαμε στη Νέα Υόρκη για να πουλήσουμε πόλεμο. Ήρθαμε για να οικοδομήσουμε ειρήνη».
Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι το Ιράν παραμένει σταθερό απέναντι σε οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια και είναι έτοιμο να αντιδράσει, ακόμη κι αν αυτό οδηγήσει σε ακραία στρατιωτική κλιμάκωση.
«Το Ιράν παραμένει ακλόνητο απέναντι σε οποιαδήποτε επιθετικότητα, ακόμη κι αν αυτή οδηγήσει σε έναν πόλεμο Αποκάλυψης. Ταυτόχρονα, είμαστε έτοιμοι για πραγματική διπλωματία».
Η φράση δεν αποτελεί ανακοίνωση ότι η Τεχεράνη σχεδιάζει άμεση επανέναρξη των επιχειρήσεων. Πρόκειται για προειδοποίηση ότι, εφόσον δεχθεί νέα επίθεση, το Ιράν δηλώνει έτοιμο να απαντήσει χωρίς να αποκλείει ακόμη και ακραία κλιμάκωση.

Το «όχι» του Τραμπ που άλλαξε το κλίμα
Το νέο μήνυμα Αραγτσί έρχεται μετά την απόρριψη από τον Ντόναλντ Τραμπ της ιρανικής πρότασης για μία νέα συμφωνία γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη είχε προτείνει την επαναλειτουργία του στρατηγικού περάσματος μέσα σε επτά ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μείωναν τη στρατιωτική πίεση, θα προχωρούσαν σε άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και θα άνοιγαν τον δρόμο για ευρύτερες διαπραγματεύσεις.
Ο Τραμπ απέρριψε δημόσια την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν επιδιώκει συμφωνία επειδή βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι η επαναλειτουργία του Ορμούζ δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την ικανοποίηση των όρων που έχει ήδη θέσει.
Η διπλωματική πόρτα παραμένει ανοιχτή
Παρά τις σκληρές δηλώσεις, η ιρανική ηγεσία συνεχίζει να παρουσιάζει τη διπλωματία ως επιθυμητή επιλογή.
Ο Αραγτσί έχει επανειλημμένα τονίσει ότι το Ιράν δεν έχει εγκαταλείψει τις διαπραγματεύσεις και ότι περιμένει μέσω των μεσολαβητών να λάβει την τελική, επίσημη αμερικανική θέση.
Αυτό δημιουργεί μία παράδοξη εικόνα: δημόσια, οι δύο πλευρές ανεβάζουν τη ρητορική τους, ενώ παρασκηνιακά εξακολουθούν να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας μέσω τρίτων χωρών.
Η Τεχεράνη θέλει να δείξει ότι δεν διαπραγματεύεται υπό στρατιωτική πίεση. Η Ουάσινγκτον, από την άλλη, επιχειρεί να αποφύγει μία συμφωνία που θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραχώρηση απέναντι στο ιρανικό κλείσιμο του Ορμούζ.
Το Ορμούζ παραμένει το μεγάλο διαπραγματευτικό όπλο
Το στρατηγικό στενό παραμένει στο κέντρο της αντιπαράθεσης. Μέσω του Ορμούζ διακινούνταν πριν από τον πόλεμο τεράστιες ποσότητες πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που το καθιστά έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Για την Τεχεράνη, ο έλεγχος της διέλευσης αποτελεί το μεγαλύτερο μέσο πίεσης απέναντι στις ΗΠΑ και στις διεθνείς αγορές. Για την Ουάσινγκτον, αντίστοιχα, οι οικονομικές κυρώσεις και ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών αποτελούν βασικό εργαλείο πίεσης προς την Ισλαμική Δημοκρατία.
Έτσι, ακόμη και αν οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι προτιμούν τη διπλωματική λύση, καμία δεν φαίνεται πρόθυμη να κάνει πρώτη το βήμα που θα μπορούσε να θεωρηθεί υποχώρηση.
Πόλεμος και διπλωματία ταυτόχρονα
Το μήνυμα του Αραγτσί αποτυπώνει ακριβώς αυτή την ισορροπία. Το Ιράν θέλει να εμφανίζεται έτοιμο να συζητήσει, αλλά ταυτόχρονα να πείσει ότι μία νέα στρατιωτική επίθεση δεν θα μείνει αναπάντητη.
Για την ώρα, επομένως, δεν υπάρχει ούτε συμφωνία ούτε επίσημη επανέναρξη πολεμικών επιχειρήσεων. Υπάρχει όμως ένα ολοένα πιο επικίνδυνο μείγμα σκληρής ρητορικής, στρατιωτικής ετοιμότητας και παρασκηνιακής διπλωματίας.
Και όσο το Ορμούζ παραμένει κλειστό και η Ουάσινγκτον απορρίπτει τους όρους της Τεχεράνης, κάθε νέα δήλωση για «πόλεμο Αποκάλυψης» δείχνει πόσο λεπτή έχει γίνει πλέον η γραμμή ανάμεσα στη διαπραγμάτευση και σε μία νέα μεγάλη κλιμάκωση.