Η Σαουδική Αραβία έχει εκφράσει την επιθυμία να τροποποιηθεί η διαδρομή του υποθαλάσσιου και επίγειου καλωδίου οπτικών ινών East to Med Data Corridor (EMC), ώστε να παρακάμπτει το Ισραήλ και να διέρχεται μέσω της Συρίας.
Οποιαδήποτε διέλευση από τη Συρία φέρνει το καλώδιο πιο κοντά στην τουρκική γεωγραφία. Η Άγκυρα, η οποία ήδη αντιδρά στις ελληνοκυπριακές υποδομές λόγω των γνωστών αμφισβητήσεων των θαλάσσιων ζωνών, αποκτά έμμεσο λόγο ή δυνατότητα πίεσης στο έργο.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε δίλλημα λόγω της συμμαχίας με το Ισραήλ και λόγω της αχαριστίας των Σαουδαράβων που τους φυλάμε ενεργειακές υποδομές με τους PATRIOT.
Δημοσιεύματα και περιφερειακοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το Ριάντ πιέζει για αλλαγή όδευσης του καλωδίου, εντάσσοντάς το σε μια ευρύτερη στρατηγική επαναπροσέγγισης και επένδυσης στις υποδομές της Συρίας.
Το έργο EMC σχεδιάστηκε αρχικά το 2022 ως κοινοπραξία (με τη συμμετοχή εταιρειών όπως η σαουδαραβική center3/stc, η ΔΕΗ - Public Power Corporation, η ελληνική TTSA κ.α.) με προβλεπόμενη όδευση από τη Σαουδική Αραβία και την Ιορδανία προς το Ισραήλ και έπειτα μέσω της Μεσογείου προς την Ελλάδα.
Παρά τις διπλωματικές πιέσεις και τις αξιώσεις της Σαουδικής Αραβίας, οι επίσημες παρουσιάσεις και τα μέχρι τώρα τεχνικά σχέδια (όπως αυτά της ΔΕΗ) συνεχίζουν να απεικονίζουν τη βασική όδευση μέσα από τα ισραηλικα ύδατα, καθώς η αλλαγή δεν έχει ακόμη επισημοποιηθεί πλήρως στα βασικά έγγραφα της κοινοπραξίας.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί διπλωματικές προκλήσεις για την Αθήνα, η οποία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατηγική της συνεργασία με το Ισραήλ και στις στενές οικονομικές σχέσεις της με τα κράτη του Κόλπου.
Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να επανεντάξει τη Συρία στα περιφερειακά δίκτυα υποδομών. Για τον σκοπό αυτό, η σαουδαραβική εταιρεία τηλεπικοινωνιών STC ανακοίνωσε επενδύσεις ύψους περίπου 800 εκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών 4.500 χιλιομέτρων στη Συρία (πρωτοβουλία «SilkLink»).
Η νέα πρόταση δημιουργεί μια σύνθετη κατάσταση για την Ελλάδα. Από τη μία πλευρά, η Αθήνα επιθυμεί να καταστεί κεντρικός ψηφιακός κόμβος μεταφοράς δεδομένων, αλλά από την άλλη πλευρά θεωρεί το Ισραήλ στρατηγικό εταίρο για την ασφάλεια και την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αν και η Σαουδική Αραβία πιέζει έντονα για τη διαδρομή μέσω Συρίας, στα επίσημα καταστατικά έγγραφα και τις εταιρικές παρουσιάσεις του έργου (όπως της ΔΕΗ) η αλλαγή δεν έχει οριστικοποιηθεί πλήρως σε νομικό επίπεδο, λειτουργώντας προς το παρόν ως μέσο γεωπολιτικής πίεσης.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο το EMC, καθώς το Ριάντ εξετάζει αντίστοιχα τη μεταφορά του οικονομικού διαδρόμου IMEC και των καλωδίων ηλεκτρικής διασύνδεσης (HVDC) μέσω Συρίας και Τουρκίας, αποκλείοντας πλήρως το Ισραήλ.
Η κλιμάκωση της περιφερειακής αστάθειας και το πάγωμα της ομαλοποίησης των σχέσεων Ριάντ - Τελ Αβίβ έχουν ωθήσει τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία να εξετάσουν εναλλακτικές λύσεις που παρακάμπτουν πλήρως το Ισραήλ (και το λιμάνι της Χάιφα).
Εξετάζεται η δημιουργία ενός σιδηροδρομικού και οδικού δικτύου άνω των 3.000 χιλιομέτρων. Αυτό θα ξεκινά από τη Σαουδική Αραβία, θα διέρχεται από την Ιορδανία και τη Συρία (Δαμασκός, Χαλέπι), και θα καταλήγει στα λιμάνια και το σιδηροδρομικό δίκτυο της Τουρκίας για άμεση πρόσβαση στην Ευρώπη.
Με αυτόν τον τρόπο, ο IMEC μετατρέπεται από έναν διάδρομο που βασιζόταν στην ισραηλινή Χάιφα σε μια ηπειρωτική διαδρομή που αναβαθμίζει κατακόρυφα τον ρόλο της Άγκυρας και της Δαμασκού.
Παράλληλα με τα δεδομένα (EMC), τα σχέδια για τη μεταφορά πράσινης ενέργειας (ηλεκτρισμός μέσω καλωδίων υψηλής τάσης HVDC και αγωγοί υδρογόνου/φυσικού αερίου) μετατοπίζονται βόρεια.Συριακός Διάδρομος: Η Συρία εξετάζεται ως ο νέος επίγειος διάδρομος για τη σύνδεση των ενεργειακών δικτύων του Κόλπου με την Τουρκία και, κατ' επέκταση, με το ευρωπαϊκό δίκτυο.