Η διπλωματική βιτρίνα δείχνει χαμόγελα και προετοιμασίες για την ιστορική τελετή της Παρασκευής στη Γενεύη, όπου ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς —και πιθανότατα ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ— θα βάλουν φαρδιά πλατιά την υπογραφή τους στο deal με το Ιράν. Πίσω όμως από τη βιτρίνα, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Ένα άγριο, κυνικό ανατολίτικο παζάρι βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις δύο πλευρές να ερμηνεύουν τη λέξη «ειρήνη» κατά το δοκούν, την ώρα που οι αγορές κρατούν την αναπνοή τους.
Το γεγονός ότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν επτασφράγιστο μυστικό έχει ήδη προκαλέσει παγκόσμια νευρικότητα. Οι τιμές του πετρελαίου αντέδρασαν αμέσως ανοδικά, με το Brent crude να σκαρφαλώνει στα 83,42 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI στα 81,12 δολάρια, καθώς οι traders φοβούνται ότι το άνοιγμα της παγκόσμιας ενεργειακής αρτηρίας θα καθυστερήσει.
Τα τέσσερα «αγκάθια» της επόμενης ημέρας
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη έχουν συμφωνήσει στο γενικό πλαίσιο, αλλά ο διάβολος κρύβεται πάντα στις λεπτομέρειες. Αυτή τη στιγμή, η διαπραγμάτευση διεξάγεται στην κόψη του ξυραφιού για τέσσερα βασικά μέτωπα:
| Μέτωπο Διαφωνίας | Η Θέση των ΗΠΑ | Η Θέση του Ιράν |
| Στενό του Ορμούζ | Πλήρες άνοιγμα την Παρασκευή χωρίς κανένα τέλος διέλευσης. | Επιβολή ειδικών «χρεώσεων» (διοδίων) στα διερχόμενα δεξαμενόπλοια. |
| Πυρηνικό Πρόγραμμα | Επιστροφή των διεθνών επιθεωρητών (IAEA) για καταστροφή του εμπλουτισμένου ουρανίου. | Σταδιακή πρόσβαση με αντάλλαγμα την άμεση άρση των κυρώσεων. |
| Χρηματοδότηση | Άρνηση για άμεσες πληρωμές, αλλά εξέταση επενδυτικού ταμείου 300 δισ. δολαρίων. | Απαίτηση για άμεσο «ξεπάγωμα» των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων. |
| Μέτωπο Λιβάνου | Εκτίμηση ότι το Ισραήλ θα στηρίξει τελικά το πλαίσιο σταθερότητας. | Απαίτηση να συμπεριληφθεί ο Λίβανος στη συμφωνία για να διασωθεί η Χεζμπολάχ. |
Το «αντάρτικο» του Νετανιάχου και ο πανικός στο Κογκρέσο
Ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για τον Λευκό Όικο, ωστόσο, δεν είναι η Τεχεράνη, αλλά οι ίδιοι οι σύμμαχοί του. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έσπασε τη σιωπή του και έριξε την πρώτη επίσημη προειδοποιητική βολή, δηλώνοντας με νόημα ότι με τον Τραμπ «δεν βλέπουν πάντα τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο».
Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις του Τζέι Ντι Βανς ότι το Ισραήλ τελικά θα ευθυγραμμιστεί επειδή η συμφωνία «το καθιστά ασφαλέστερο», η συνεχιζόμενη ισραηλινή στρατιωτική δραστηριότητα στον νότιο Λίβανο προκαλεί έντονη ανησυχία μέχρι και στο... Τόκιο, με την ιαπωνική κυβέρνηση να εκφράζει επίσημα την ανάγκη για αυτοσυγκράτηση.
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η κατάσταση μυρίζει μπαρούτι. Μέλη του Κογκρέσου και από τα δύο κόμματα αρνούνται να υπογράψουν «λευκή επιταγή» στον Τραμπ. Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τζον Θουν ξεκαθάρισε ότι το ενδιαφέρον των μελών είναι στα ύψη και απαιτούν να δουν το κείμενο πριν από την Παρασκευή, ενώ η Δημοκρατική Τζιν Σαχίν ζήτησε άμεση ενημέρωση της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων, τονίζοντας ότι καμία πυρηνική συμφωνία δεν θα περάσει χωρίς τον προβλεπόμενο από τον νόμο κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Ο Τραμπ μπορεί να δήλωσε «πολύ χαρούμενος» στον Εμανουέλ Μακρόν κατά τη συνάντησή τους στη Σύνοδο της G7 στο Εβιάν, όμως το ερώτημα παραμένει: Αυτό που θα υπογραφεί την Παρασκευή είναι μια βιώσιμη ειρήνη ή απλώς ένα πανάκριβο γεωπολιτικό πυροτέχνημα;
