Ραγδαίες και αντιφατικές είναι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς η έντονη διπλωματική κινητικότητα μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν συνοδεύεται από συνεχιζόμενες στρατιωτικές εμπλοκές στο πεδίο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την ακύρωση των αμερικανικών στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν που είχε προαναγγείλει, υποστηρίζοντας ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια καταρχήν συμφωνία, η οποία έχει λάβει την έγκριση της ανώτατης ιρανικής ηγεσίας. «Τελειώσαμε τον πόλεμο με το Ιράν σήμερα και συμφώνησαν να μην αποκτήσουν ποτέ πυρηνικά όπλα. Αυτός ήταν ο σκοπός. Αυτός ήταν το 95% και το έκαναν με τον πιο ισχυρό τρόπο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, παραλείποντας ωστόσο οποιαδήποτε αναφορά στο καθεστώς του Στενού του Ορμούζ κατά τη συγκεκριμένη τοποθέτηση.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη διατηρεί επιφυλακτική στάση, διαψεύδοντας την οριστικοποίηση. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, ξεκαθάρισε ότι το Ιράν δεν έχει λάβει τελική απόφαση για υπογραφή και διαμήνυσε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τις «κόκκινες γραμμές» της στις διαπραγματεύσεις.
Το προσχέδιο του Κατάρ και η στάση του Ισραήλ
Σύμφωνα με πληροφορίες των δικτύων Axios και CNN, οι διαβουλεύσεις που διεξάγονται μέσω της μεσολάβησης του Κατάρ έχουν γεφυρώσει σημαντικές διαφορές. Το προσχέδιο της 60ήμερης εκεχειρίας εστιάζει σε τρία κομβικά σημεία:
Την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Το προσωρινό άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.
Το πλαίσιο για την επανέναρξη των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Το Ισραήλ, αν και δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος του μνημονίου συναντίληψης, παρακολουθεί στενά τις συνομιλίες. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε την ικανοποίησή του για τις προσωπικές δεσμεύσεις του Τραμπ, τονίζοντας ότι η τελική συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει την πλήρη απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, τη διάλυση των υποδομών εμπλουτισμού, αυστηρούς περιορισμούς στο βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν και τη διακοπή της χρηματοδότησης των περιφερειακών οργανώσεων-εντολοδόχων (proxies) της Τεχεράνης.
Πυρά και καταρρίψεις στο Στενό του Ορμούζ
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, η στρατιωτική ένταση στην περιοχή παραμένει στο κόκκινο. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε στο πρακτορείο Reuters ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ προχώρησαν στην κατάρριψη δύο ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) αυτοκτονίας μονής κατεύθυνσης, τα οποία εκτιμάται ότι στοχοποιούσαν εμπορικά πλοία που διέρχονταν από το Στενό του Ορμούζ. Κατά την ίδια πηγή, η ναυσιπλοΐα στη θαλάσσια δίοδο συνεχίζεται κανονικά.
Την ίδια στιγμή, το κρατικό δίκτυο του Ιράν (IRIB) μετέδωσε ότι το ιρανικό ναυτικό αναίρεσε τη διέλευση ενός εμπορικού δεξαμενόπλοιου που «παραβίαζε τα όρια του νόμου», αναγκάζοντάς το να συμμορφωθεί με την απαγόρευση κυκλοφορίας, ενώ ήχοι εκρήξεων αναφέρθηκαν κοντά στις ακτές του Σιρίκ και του Μπαντάρ Αμπάς. Παράλληλα, το Κουβέιτ κατήγγειλε επίσημα το Ιράν στον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας, κάνοντας λόγο για «επιθετική προσέγγιση», μετά από ιρανικό πλήγμα που προκάλεσε σοβαρές υλικές ζημιές στα συστήματα ραντάρ και διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας του διεθνούς αεροδρομίου του εμιράτου.
