Στον απόηχο της εκεχειρίας δύο εβδομάδων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Wall Street Journal: Σχέδιο Τραμπ για ενίσχυση αμερικανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις προχώρησαν στην έκδοση νέων ναυτιλιακών οδηγιών, ενώ ταυτόχρονα στο παρασκήνιο διαμορφώνεται ένα σχέδιο ριζικής αλλαγής του καθεστώτος διέλευσης με την επιβολή οικονομικών τελών.
Οι νέες ρότες και η απειλή των ναρκών
Τις πρώτες πρωινές ώρες, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης εξέδωσε οδηγία προς τα εμπορικά πλοία να εγκαταλείψουν τα συνήθη δρομολόγια ανοιχτής θαλάσσης, επικαλούμενο τον κίνδυνο πρόσκρουσης σε νάρκες. Σύμφωνα με το στρατιωτικό ανακοινωθέν, η ναυσιπλοΐα πρέπει πλέον να διεξάγεται μέσω δύο εναλλακτικών διαδρομών που περνούν βόρεια και νότια του νησιού Λαράκ, δηλαδή πολύ πιο κοντά στις ιρανικές ακτές.
Το νησί Λαράκ, το οποίο η ναυτιλιακή επιθεώρηση Lloyd’s List χαρακτηρίζει ως τον «σταθμό διοδίων της Τεχεράνης», αποτελεί κομβικό σημείο για την είσοδο στον Περσικό Κόλπο. Τα δεδομένα διέλευσης καταδεικνύουν το μέγεθος της κρίσης που προηγήθηκε.
Η εταιρεία Kpler, στην οποία ανήκει η πλατφόρμα MarineTraffic, κατέγραψε μόλις 307 διελεύσεις πλοίων από την 1η Μαρτίου έως τα τέλη Απριλίου. Πρόκειται για μια πτώση της τάξης του 95% σε ένα στρατηγικό πέρασμα από το οποίο υπό κανονικές συνθήκες διακινείται το 20% της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το σχέδιο για τα διόδια και η χρήση κρυπτονομισμάτων
Παράλληλα με τον γεωγραφικό περιορισμό των διαδρομών, η Τεχεράνη εξετάζει την επιβολή «τελών διέλευσης». Σύμφωνα με τις πληροφορίες, στο τραπέζι βρίσκονται δύο σενάρια: η επιβολή ενός εφάπαξ ποσού 1 έως 2 εκατομμυρίων δολαρίων ανά πλοίο, ή η χρέωση 1 έως 2 δολαρίων ανά βαρέλι.
Για ένα δεξαμενόπλοιο κατηγορίας VLCC, το κόστος θα μπορούσε να αγγίξει τα 4 εκατομμύρια δολάρια. Το Ιράν περιγράφει αυτά τα ποσά ως «κόστος ασφάλειας» και «τέλος ανοικοδόμησης».
Μια κρίσιμη παράμετρος του σχεδίου, όπως αναφέρουν οι Financial Times, είναι η απαίτηση του Ιράν τα τέλη να καταβάλλονται αποκλειστικά σε κρυπτονομίσματα. Μέσω αυτής της μεθόδου, η Τεχεράνη παρακάμπτει πλήρως το διεθνές τραπεζικό σύστημα SWIFT και απεξαρτάται από το αμερικανικό δολάριο, καθιστώντας τις συναλλαγές άμεσες και δυσδιάκριτες για τους δυτικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Η στάση του Ομάν και η προσέγγιση των ΗΠΑ
Η νομική και διπλωματική διάσταση του ζητήματος συναντά ήδη σημαντικά εμπόδια. Το Ομάν, το οποίο μοιράζεται τον έλεγχο των Στενών, απέρριψε την ιρανική πρόταση για συνδιαχείριση των εσόδων, ξεκαθαρίζοντας ότι η ελεύθερη διέλευση από διεθνή στενά δεν μπορεί να υπόκειται σε οικονομικές επιβαρύνσεις, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η μεγάλη προδοσία του Τραμπ! Πυρά κατά ΝΑΤΟ και Ιράν την ώρα που η εκεχειρία γίνεται στάχτη
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο διοδίων, αλλά έθεσε ως προϋπόθεση ένα μέρος των εσόδων να αποδίδεται στις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλεια που παρέχουν.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση μετατοπίζει τη συζήτηση από το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον διαμοιρασμό των κερδών, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους συμμάχους για το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός προηγούμενου που θα μπορούσε να αλλάξει οριστικά τους κανόνες του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου.
