Λίγο πριν εκπνεύσει το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ και ενώ ο αμερικανικός στρατός ετοιμαζόταν για μαζικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, μια απρόσμενη διπλωματική εξέλιξη ανέτρεψε τα δεδομένα.
Όπως αποκαλύπτει σε αποκλειστικό του ρεπορτάζ ο αμερικανικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος συνομιλίες με 11 πηγές που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έδωσε για πρώτη φορά την εντολή στους διαπραγματευτές του να κινηθούν προς μια συμφωνία.
Η απόφαση αυτή πάρθηκε μέσα σε ένα κλίμα απόλυτου χάους. Οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και οι αξιωματούχοι στο Πεντάγωνο ετοιμάζονταν για πολεμικές επιχειρήσεις, μη γνωρίζοντας τις τελικές προθέσεις του προέδρου Τραμπ. Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι του Ιράν εγκατέλειπαν μαζικά τα σπίτια τους υπό τον φόβο των επικείμενων αμερικανικών επιθέσεων.
Οι χαοτικές διαπραγματεύσεις και η μυστική εμπλοκή Χαμενεΐ
Το πρωί της Δευτέρας, η αρχική ιρανική αντιπρόταση 10 σημείων θεωρήθηκε "καταστροφή" από τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ. Ακολούθησε ένας πυρετός τηλεφωνημάτων, με τους Πακιστανούς μεσολαβητές να διακινούν συνεχώς νέα σχέδια μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Οι προσπάθειες γεφύρωσης των διαφορών ενισχύθηκαν από την Αίγυπτο, την Τουρκία, αλλά και την Κίνα, η οποία φέρεται να συμβούλευσε την Τεχεράνη να βρει διέξοδο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σινάν Σίντι: Η Τουρκία και το νέο Ιράν-Σοβαρή πρόκληση σε Κύπρο και Ισραήλ η παρουσία τουρκικών F-16 στην Κύπρο
Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας, μια επικαιροποιημένη πρόταση εκεχειρίας είχε εξασφαλίσει την έγκριση των ΗΠΑ. Το τελικό «πράσινο φως», ωστόσο, εξαρτιόταν αποκλειστικά από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Αντιμέτωπος με τη διαρκή απειλή ισραηλινής δολοφονίας, ο Ιρανός ηγέτης επικοινωνούσε μυστικά μέσω αγγελιαφόρων. Δύο πηγές χαρακτήρισαν την απόφασή του να εγκρίνει τη συμφωνία ως απόλυτη «τομή» στη μέχρι τώρα στάση της Τεχεράνης.
Ο ρόλος του Τραμπ, η ανησυχία του Νετανιάχου και η επόμενη ημέρα
Το πρωί της Τρίτης, ενώ καταγραφόταν πρόοδος, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε νέες απειλές περί «εξόντωσης» του Ιράν. Ωστόσο, η δυναμική των διαπραγματεύσεων συνεχιζόταν, με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με το Πακιστάν και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, να επικοινωνεί διαρκώς με τον Λευκό Οίκο, εκφράζοντας την ανησυχία του για ενδεχόμενη απώλεια ελέγχου της διαδικασίας.
Το μεσημέρι της Τρίτης, η σύγκλιση στην εκεχειρία των δύο εβδομάδων ήταν πλέον γεγονός. Η δημοσιοποίηση των όρων από τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, προκάλεσε νέο κύμα πιέσεων προς τον Τραμπ από «σκληροπυρηνικούς» συμβούλους του, που του ζητούσαν να απορρίψει τη συμφωνία.
Τελικά, αφού εξασφάλισε τη δέσμευση του Νετανιάχου και συνομίλησε με τον αρχηγό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων, Ασίμ Μουνίρ, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε την ανάρτηση αποδοχής. Δεκαπέντε λεπτά αργότερα, δόθηκε η εντολή αναστολής των αμερικανικών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Axios, το επόμενο διάστημα κρίνεται καθοριστικό. Ο Τζέι Ντι Βανς θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στις κρίσιμες ειρηνευτικές συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή στο Πακιστάν.
Ο στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ παραμένει η απομάκρυνση του Ιράν από το πυρηνικό του πρόγραμμα και τους βαλλιστικούς πυραύλους. Το χάσμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει τεράστιο, αφήνοντας ανοιχτό κάθε ενδεχόμενο για το μέλλον.
