Η Μέση Ανατολή ακροβατεί για πολλοστή φορά σε τεντωμένο σχοινί, καθώς πίσω από τις δημόσιες απειλές και τη ρητορική της καταστροφής, εκτυλίσσεται ένα έντονο διπλωματικό παρασκήνιο.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του αμερικανικού ιστότοπου Axios, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν βρίσκονται σε μυστικές συζητήσεις για την επίτευξη μιας κατάπαυσης πυρός διάρκειας 45 ημερών, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προθάλαμος για τον μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών.
Το διπλωματικό πόκερ των 45 ημερών και ο ρόλος των διαμεσολαβητών
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι επαφές πραγματοποιούνται μέσω ενός δικτύου περιφερειακών διαμεσολαβητών, με την Αίγυπτο, την Τουρκία και το Πακιστάν να διαδραματίζουν κομβικό ρόλο. Μάλιστα, καταγράφεται και απευθείας ανταλλαγή γραπτών μηνυμάτων μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Παρά την ύπαρξη αυτού του διαυλου, οι πιθανότητες για μια άμεση, έστω και μερική συμφωνία εντός του επόμενου 48ώρου χαρακτηρίζονται εξαιρετικά περιορισμένες. Το βαθύ ρήγμα εμπιστοσύνης καθορίζει τη στάση της Τεχεράνης, η οποία ξεκαθαρίζει στους διαμεσολαβητές πως αρνείται να δεχθεί ένα μοντέλο εκεχειρίας αντίστοιχο με εκείνο της Γάζας ή του Λιβάνου, όπου οι συμφωνίες παρέμειναν στο χαρτί και οι επιθέσεις συνεχίζονται. Επιπλέον, το ιρανικό καθεστώς διαψεύδει επισήμως την ύπαρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, υπό τον φόβο πιθανής στοχοποίησης των διαπραγματευτών του.
Ο εκβιασμός για τα στενά, η προθεσμία της Τετάρτης και οι παραδοχές Τραμπ
Η πίεση στην Τεχεράνη κλιμακώνεται κατακόρυφα μέσω του τελεσιγράφου που έθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε προθεσμία έως τα ξημερώματα της Τετάρτης για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, απειλώντας ευθέως, μέσω του Truth Social, με στοχευμένα πλήγματα σε εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και γέφυρες. «Ανοίξτε το στενό, τρελοί, ή θα ζήσετε την κόλαση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές της οργισμένης ρητορικής, η στρατηγική της Ουάσιγκτον φαίνεται να επιδιώκει τον συμβιβασμό υπό την απειλή βίας. Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το παράθυρο για συμφωνία έως την Τρίτη. Αξιοσημείωτη, ωστόσο, ήταν η κυνική παραδοχή του ότι οι ΗΠΑ εξόπλισαν τους Ιρανούς διαδηλωτές μέσω κουρδικών διαύλων, μια αποκάλυψη που ρίχνει λάδι στη φωτιά της ιρανικής καχυποψίας.
Η ιρανική απάντηση και η νέα γεωπολιτική τάξη στον Περσικό
Από την πλευρά της, η ιρανική ηγεσία απαντά με την απειλή μιας παγκόσμιας ενεργειακής ασφυξίας. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαχέρ Γκαλιμπάφ, χαρακτήρισε τις αμερικανικές κινήσεις απερίσκεπτες, προειδοποιώντας ότι η περιοχή μπορεί να μετατραπεί σε «ζωντανή κόλαση» και καλώντας τον Ντόναλντ Τραμπ να απεγκλωβιστεί από τις επιδιώξεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο σύμβουλος του Αλί Χαμενεΐ, Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, διεύρυνε την απειλή, τοποθετώντας και το Στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ στο ίδιο στρατηγικό επίπεδο με το Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι ένα αμερικανικό ή ισραηλινό λάθος θα διαταράξει άρδην τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Η Τεχεράνη θέτει πλέον ως νομική προϋπόθεση για το άνοιγμα των στενών την καταβολή αποζημιώσεων για παλαιότερες πολεμικές ζημιές.
Το γεωπολιτικό διακύβευμα συνοψίζεται στη διακήρυξη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι προαναγγέλλουν την εγκαθίδρυση μιας «νέας τάξης» στον Περσικό Κόλπο.
Το Ιράν σκοπεύει να διατηρήσει τον απόλυτο έλεγχο στην υδάτινη αρτηρία από την οποία διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, καθιστώντας σαφές ότι η επιστροφή στην προηγούμενη δυτική ηγεμονία δεν θεωρείται πλέον επιλογή.