Η προσπάθεια του προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, να κατευνάσει τον θυμό των αραβικών κρατών του Κόλπου ζητώντας τους δημόσια συγγνώμη, εξελίχθηκε σε μείζονα εσωτερική πολιτική κρίση για την Τεχεράνη. Οι δηλώσεις του προκάλεσαν σφοδρές επικρίσεις από την πλευρά των σκληροπυρηνικών της χώρας, αναδεικνύοντας το βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος.
Η αρχική δήλωση και η απόρριψη των αμερικανικών αξιώσεων
Νωρίτερα, ο Ιρανός πρόεδρος είχε προβεί σε μια κίνηση καλής θέλησης προς τους γείτονες του Ιράν. «Ζητώ προσωπικά συγγνώμη από τις γειτονικές χώρες που επλήγησαν από ενέργειες του Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθύνοντας παράλληλα έκκληση στα κράτη αυτά να μην συμμετάσχουν στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που στρέφονται εναντίον της χώρας του.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Μασούντ Πεζεσκιάν απέρριψε κατηγορηματικά την απαίτηση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για άνευ όρων παράδοση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντας ένα τέτοιο ενδεχόμενο ως «όνειρο». Αποκάλυψε, μάλιστα, ότι το ιρανικό προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας συμφώνησε να αναστείλει τις επιθέσεις σε γειτονικά κράτη, με τη ρητή εξαίρεση της περίπτωσης όπου τα πλήγματα εναντίον του Ιράν θα προέλθουν από το έδαφός τους.
Η απάντηση της Ουάσινγκτον ήρθε άμεσα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να προειδοποιεί ότι το Ιράν «θα πληγεί πολύ σκληρά» και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να διευρύνουν δραστικά τον κύκλο των επιθέσεών τους.
Αντιδράσεις, οργή και αναδίπλωση
Τα συμφιλιωτικά σχόλια του Πεζεσκιάν προκάλεσαν άμεση πολιτική αναταραχή στο εσωτερικό του Ιράν. Υπό το βάρος των αντιδράσεων, το προεδρικό γραφείο αναγκάστηκε να εκδώσει διευκρινιστική ανακοίνωση, επαναλαμβάνοντας με έμφαση πως οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα απαντήσουν αποφασιστικά σε οποιεσδήποτε επιθέσεις προέλθουν από βάσεις των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.
Η αναδίπλωση ολοκληρώθηκε λίγες ώρες αργότερα. Ο Ιρανός πρόεδρος επανέλαβε τη δήλωσή του μέσω αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχοντας όμως αφαιρέσει πλήρως το επίμαχο απόσπασμα της συγγνώμης, το οποίο είχε προκαλέσει την οργή των σκληροπυρηνικών —και ιδίως των πανίσχυρων Φρουρών της Επανάστασης.
Βολές από τους σκληροπυρηνικούς και το δικαστικό σώμα
Οι επιθέσεις εναντίον του Ιρανού προέδρου υπήρξαν ευθείες και προσωπικές. Ο Χαμίντ Ρασάι, σκληροπυρηνικός ιερωμένος και βουλευτής, έγραψε στην πλατφόρμα Χ: «Κύριε Πεζεσκιάν, η στάση σας ήταν αντιεπαγγελματική, δειλή και απαράδεκτη». Στο ίδιο μήκος κύματος, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης κατήγγειλε δημοσίως την ιδέα οποιασδήποτε συγγνώμης.
Τον απόλυτο τόνο, ωστόσο, έδωσε ο επικεφαλής του δικαστικού σώματος, Μοχσενί Εζεΐ. Ως σκληροπυρηνικό μέλος της τριανδρίας που ασκεί προσωρινά τις εξουσίες του Ανώτατου Ηγέτη, ο Εζεΐ ακύρωσε ουσιαστικά την προεδρική ρητορική, δηλώνοντας ανοιχτά ότι το έδαφος ορισμένων περιφερειακών χωρών χρησιμοποιείται, τόσο ανοικτά όσο και μυστικά, για επιθέσεις εναντίον του Ιράν και, ως εκ τούτου, τα ιρανικά πλήγματα αντιποίνων θα συνεχιστούν κανονικά.
