Ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, στο διπλωματικό παρασκήνιο του Καΐρου διεξάγεται μια εξίσου σκληρή μάχη για τη διαμόρφωση της «επόμενης μέρας». Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters, η Χαμάς, παρά τα βαριά πλήγματα που έχει δεχθεί, όχι μόνο δεν αποσύρεται από το κάδρο της εξουσίας, αλλά θέτει συγκεκριμένους και αδιαπραγμάτευτους όρους για τη συμμετοχή της στη νέα διοικητική δομή του θύλακα.
Κεντρικός πυλώνας των απαιτήσεων της ισλαμιστικής οργάνωσης είναι η διατήρηση της επιρροής της στους μηχανισμούς εσωτερικής ασφάλειας, ζητώντας την ενσωμάτωση χιλιάδων μελών της στη νέα αστυνομική δύναμη που θα δημιουργηθεί.
Η απαίτηση για τα 3.000 στελέχη
Όπως αποκαλύπτει το Reuters, επικαλούμενο πηγές κοντά στις διαπραγματεύσεις, η Χαμάς έχει διαμηνύσει στους διαμεσολαβητές (Αίγυπτο και Κατάρ) αλλά και στην αντίπαλη παλαιστινιακή φράξια, τη Φατάχ, ότι θα αποδεχθεί την εγκατάσταση μιας «Επιτροπής Διοίκησης» στη Γάζα, μόνο εάν ικανοποιηθούν συγκεκριμένα αιτήματα.
Το πιο κρίσιμο εξ αυτών αφορά τον τομέα της ασφάλειας. Η Χαμάς ζητά να ενταχθούν τουλάχιστον 3.000 μέλη των υφιστάμενων δυνάμεων ασφαλείας της στο νέο αστυνομικό σώμα.
Ποιοι είναι αυτοί: Δεν πρόκειται για μαχητές της στρατιωτικής πτέρυγας (Ταξιαρχίες αλ-Κασάμ), αλλά για προσωπικό της λεγόμενης «πολιτικής αστυνομίας» και των υπηρεσιών εσωτερικής ασφάλειας που λειτουργούσαν πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο Στόχος: Μέσω αυτής της κίνησης, η Χαμάς επιδιώκει να διατηρήσει τον de facto έλεγχο του δρόμου, της δημόσιας τάξης και, κυρίως, της διανομής της ανθρωπιστικής βοήθειας, ακόμα και αν επίσημα την εξουσία ασκεί μια τεχνοκρατική επιτροπή.
Η «Διοικητική Επιτροπή» και η στάση της Φατάχ
Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει τη δημιουργία μιας Διοικητικής Επιτροπής (Administrative Committee), η οποία θα αποτελείται από τεχνοκράτες και θα αναλάβει τη διαχείριση των καθημερινών υποθέσεων της Γάζας (υγεία, εκπαίδευση, υποδομές) μετά τον πόλεμο. Η επιτροπή αυτή θα λειτουργεί υπό την ομπρέλα της Παλαιστινιακής Αρχής (PA) του Μαχμούντ Αμπάς, αλλά θα πρέπει να έχει τη σύμφωνη γνώμη της Χαμάς για να μπορέσει να λειτουργήσει στο έδαφος.
Ωστόσο, οι συνομιλίες με τη Φατάχ παραμένουν δύσκολες. Η Παλαιστινιακή Αρχή επιθυμεί την πλήρη επιστροφή της στη Γάζα χωρίς την «κηδεμονία» της Χαμάς, ενώ η Χαμάς αρνείται να παραδώσει τα κλειδιά της διακυβέρνησης χωρίς εγγυήσεις για την επιβίωση των μελών της και τη μισθοδοσία τους.
Το «αγκάθι» του Ισραήλ
Η συγκεκριμένη πρόταση, ωστόσο, προσκρούει στον «τοίχο» του Ισραήλ. Η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι ένας από τους βασικούς στόχους του πολέμου είναι η πλήρης αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και η εξάλειψη της Χαμάς ως κυβερνητικής και στρατιωτικής οντότητας.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι σχολιάζουν ότι η ενσωμάτωση 3.000 μελών της Χαμάς στη νέα αστυνομία ισοδυναμεί με «Δούρειο Ίππο». Θεωρούν ότι:
Μεταμφίεση: Οι μαχητές της Χαμάς θα αλλάξουν απλώς στολή και θα συνεχίσουν να ελέγχουν τον θύλακα υπό τον μανδύα της «νόμιμης» αστυνομίας.
Ασφάλεια: Το Ισραήλ δεν θα δεχτεί να συνορεύει με μια δύναμη ασφαλείας που ελέγχεται, έστω και μερικώς, από την οργάνωση που πραγματοποίησε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.
Χρηματοδότηση: Η διεθνής κοινότητα (ΗΠΑ, ΕΕ) δύσκολα θα χρηματοδοτήσει μισθούς για υπαλλήλους που συνδέονται με οργανώσεις χαρακτηρισμένες ως τρομοκρατικές.
Η στρατηγική της Χαμάς: «Κυβερνώντας από πίσω»
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Χαμάς έχει αντιληφθεί πως δεν μπορεί να συνεχίσει να κυβερνά τη Γάζα ανοιχτά και μονοκομματικά, καθώς αυτό θα απέκλειε τη διεθνή βοήθεια για την ανοικοδόμηση.
Έτσι, υιοθετεί το μοντέλο της Χεζμπολάχ στον Λίβανο:
Επιτρέπει την ύπαρξη μιας επίσημης κυβέρνησης που συνομιλεί με τη Δύση.
Διατηρεί όμως τον έλεγχο των όπλων και των κρίσιμων δομών ασφαλείας, ώστε να έχει τον τελευταίο λόγο στις αποφάσεις.
Η απαίτηση για τους 3.000 αστυνομικούς είναι το πρώτο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση. Παράλληλα, η οργάνωση φέρεται να ζητά εγγυήσεις ότι δεν θα διωχθούν τα μέλη της πολιτικής της πτέρυγας και ότι θα συνεχιστεί η καταβολή μισθών στους δημοσίους υπαλλήλους που διορίστηκαν επί των ημερών της (μετά το 2007).
Συμπέρασμα: Αδιέξοδο ή Συμβιβασμός;
Οι αποκαλύψεις του Reuters επιβεβαιώνουν το χάσμα που χωρίζει τις εμπλεκόμενες πλευρές. Ενώ η Αίγυπτος πιέζει για μια λύση που θα σταματήσει τον πόλεμο και θα αποτρέψει το χάος στα σύνορά της, οι απαιτήσεις της Χαμάς και η άρνηση του Ισραήλ δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν οι ΗΠΑ και οι άραβες μεσολαβητές θα καταφέρουν να βρουν μια φόρμουλα που θα ικανοποιεί την ανάγκη του Ισραήλ για ασφάλεια, χωρίς να οδηγεί τη Γάζα σε πλήρη αναρχία, δεδομένου ότι η Χαμάς παραμένει η μοναδική οργανωμένη δύναμη στο εσωτερικό του θύλακα.
