Σε μια ιστορική στροφή που αναμένεται να αναδιατάξει τους συσχετισμούς στο παγκόσμιο εμπόριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία βρίσκονται κυριολεκτικά ένα βήμα πριν από την τελική υπογραφή της πολυαναμενόμενης Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών (FTA). Μετά από χρόνια στασιμότητας, πολύμηνες εντατικές διαπραγματεύσεις και αμοιβαίους συμβιβασμούς, Βρυξέλλες και Νέο Δελχί «κλειδώνουν» μια συνεργασία που δημιουργεί μια εμπορική ζώνη δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Το ρεπορτάζ της «Ναυτεμπορικής» επιβεβαιώνει ότι οι δύο πλευρές έχουν γεφυρώσει τις βασικές διαφορές τους, αναγνωρίζοντας την αδήριτη ανάγκη για σύσφιξη των σχέσεων σε έναν κόσμο που πολώνεται γεωπολιτικά.
Τι προβλέπει το «Mega-Deal»
Η συμφωνία χαρακτηρίζεται ως μία από τις πιο φιλόδοξες που έχει διαπραγματευτεί η ΕΕ τα τελευταία χρόνια. Ο πυρήνας της αφορά τη δραστική μείωση ή και τον πλήρη μηδενισμό των δασμών σε μια ευρεία γκάμα προϊόντων, απελευθερώνοντας τη ροή αγαθών και υπηρεσιών.
Τα βασικά σημεία της συμφωνίας περιλαμβάνουν:
Αυτοκίνητα και Ποτά: Η Ινδία, μια παραδοσιακά προστατευτική αγορά, συμφώνησε στη σταδιακή μείωση των υψηλών δασμών που επέβαλε στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και στα αλκοολούχα ποτά (ουίσκι, κρασιά). Αυτό ανοίγει τεράστιες ευκαιρίες για τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες και τους παραγωγούς ποτών της Γαλλίας και της Ιρλανδίας.
Κλωστοϋφαντουργία και Φάρμακα: Από την πλευρά της, η ΕΕ ανοίγει τις πύλες της στα ινδικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και στα γενόσημα φάρμακα, δίνοντας ώθηση στις εξαγωγές του ασιατικού γίγαντα.
Υπηρεσίες και Βίζες: Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία της διαπραγμάτευσης ήταν η απαίτηση της Ινδίας για ευκολότερη πρόσβαση των επαγγελματιών της (κυρίως στον κλάδο της Πληροφορικής και της Υγείας) στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Η συμφωνία προβλέπει διευκολύνσεις στη χορήγηση επαγγελματικών θεωρήσεων.
Η γεωπολιτική διάσταση: Το «De-risking» από την Κίνα
Πέρα από τα οικονομικά νούμερα, η συμφωνία ΕΕ-Ινδίας αποτελεί μια καθαρά στρατηγική επιλογή. Και οι δύο πλευρές επιδιώκουν τη μείωση της εξάρτησής τους από την Κίνα, υιοθετώντας την πολιτική του «de-risking» (απομείωση ρίσκου).
Για την Ευρώπη: Η Ινδία αποτελεί την ιδανική εναλλακτική για τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων. Με μια ραγδαία αναπτυσσόμενη οικονομία και φθηνό εργατικό δυναμικό, μπορεί να υποκαταστήσει την Κίνα ως το «εργοστάσιο» της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Για την Ινδία: Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι βλέπει στην Ευρώπη τον απαραίτητο σύμμαχο για τον εκσυγχρονισμό της χώρας του, την προσέλκυση τεχνολογίας και ξένων επενδύσεων, καθώς και ένα πολιτικό αντίβαρο στην επιθετικότητα του Πεκίνου στα σύνορα των Ιμαλαΐων.
Τα εμπόδια που ξεπεράστηκαν
Ο δρόμος προς την υπογραφή δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα. Υπήρξαν σοβαρές διαφωνίες που απείλησαν πολλές φορές να τινάξουν τη διαδικασία στον αέρα.
Βιώσιμη Ανάπτυξη: Η ΕΕ πίεσε έντονα για ρήτρες που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος και τα εργασιακά δικαιώματα. Η Ινδία, αρχικά διστακτική θεωρώντας ότι αυτά αποτελούν «κεκαλυμμένο προστατευτισμό», φαίνεται να αποδέχθηκε δεσμεύσεις στο πλαίσιο των διεθνών συμβάσεων.
Πνευματικά Δικαιώματα: Βρέθηκε η «χρυσή τομή» στο ζήτημα της προστασίας των πατεντών, ειδικά στον τομέα της φαρμακοβιομηχανίας, διασφαλίζοντας τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών εταιρειών χωρίς να στραγγαλίζεται η ινδική παραγωγή.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ελληνική οικονομία.
Ναυτιλία: Ο ελληνικός εφοπλισμός, που διαχειρίζεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορικού στόλου, αναμένεται να ωφεληθεί από την αύξηση του όγκου των εμπορευματικών μεταφορών μεταξύ των δύο ηπείρων.
Αγροδιατροφικά: Προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), όπως η φέτα και το ελαιόλαδο, αποκτούν πρόσβαση σε μια μεσαία τάξη της Ινδίας που αριθμεί εκατοντάδες εκατομμύρια καταναλωτές και αναζητά ποιοτικά δυτικά προϊόντα.
IMEC: Η συμφωνία ενισχύει τη βιωσιμότητα του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης (IMEC), στον οποίο η Ελλάδα και τα λιμάνια της φιλοδοξούν να παίξουν ρόλο πύλης εισόδου.
Συμπέρασμα: Ένας νέος πόλος ισχύος
Η ολοκλήρωση της συμφωνίας ΕΕ-Ινδίας σηματοδοτεί την ενηλικίωση μιας σχέσης που παρέμενε για χρόνια ανεκμετάλλευτη. Δημιουργεί έναν ισχυρό δημοκρατικό άξονα Ευρασίας, ο οποίος βασίζεται στο ελεύθερο εμπόριο και τους κανόνες δικαίου.
Οι τελικές υπογραφές, που αναμένονται εντός των επόμενων μηνών σε ειδική Σύνοδο Κορυφής, θα απελευθερώσουν μια οικονομική δυναμική που θα γίνει αισθητή σε κάθε τομέα της παγκόσμιας οικονομίας, από την τεχνολογία και την ενέργεια μέχρι τη γεωργία και τις υπηρεσίες. Η Ευρώπη βρίσκει στην Ινδία τον εταίρο του 21ου αιώνα, και η Ινδία βρίσκει στην Ευρώπη το διαβατήριο για την παγκόσμια οικονομική κυριαρχία.
