Η ένταση που ακολούθησε τις εκτεταμένες αντικαθεστωτικές κινητοποιήσεις στο Ιράν εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, καθώς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν για μια εξέλιξη με βαριά πολιτική και ανθρωπιστική φόρτιση. Οι πληροφορίες που έρχονται στο φως περιγράφουν ένα περιβάλλον αυξημένης καταστολής, μαζικών συλλήψεων και πρακτικών που επαναφέρουν μνήμες σκοτεινών περιόδων της σύγχρονης ιστορίας της χώρας.
Μαζικές συλλήψεις και φόβοι κλιμάκωσης
Μετά τις διαδηλώσεις που συγκλόνισαν πολλές περιοχές του Ιράν, οι συλλήψεις ξεπέρασαν τις 10.000, σύμφωνα με οργανώσεις που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Στο πλαίσιο αυτό, οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο στον αριθμό των κρατουμένων, αλλά επεκτείνονται και στον τρόπο με τον οποίο το ιρανικό κράτος διαχειρίζεται τις υποθέσεις όσων συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις.
Ανθρωπιστικές οργανώσεις κάνουν λόγο για σοβαρό κίνδυνο κλιμάκωσης της βίας, επισημαίνοντας ότι οι τελευταίες πληροφορίες ενδέχεται να σηματοδοτούν μια ποιοτική αλλαγή στην αντιμετώπιση των διαδηλωτών από τις αρχές.
Η υπόθεση του Έρφαν Σολτάνι
Σύμφωνα με ανακοινώσεις της Iran Human Rights και της National Union for Democracy in Iran, το Ιράν ετοιμάζεται να προχωρήσει στην πρώτη εκτέλεση διαδηλωτή στο πλαίσιο των πρόσφατων γεγονότων. Ο 26χρονος Έρφαν Σολτάνι συνελήφθη την περασμένη εβδομάδα κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στην πόλη Καράτζ και, όπως καταγγέλλεται, έχει καταδικαστεί σε θάνατο.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η εκτέλεση έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου και ότι θα πραγματοποιηθεί δια απαγχονισμού. Η οικογένεια του Σολτάνι φέρεται να ενημερώθηκε για την απόφαση, χωρίς ωστόσο να έχουν δημοσιοποιηθεί επαρκή στοιχεία για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε.
Μπλακάουτ στις επικοινωνίες και αδιαφάνεια
Η δυνατότητα ανεξάρτητης επιβεβαίωσης των στοιχείων παραμένει περιορισμένη, καθώς το Ιράν βρίσκεται υπό καθεστώς εκτεταμένου μπλακάουτ στις επικοινωνίες. Η αποκοπή της χώρας από διεθνή δίκτυα πληροφόρησης δυσχεραίνει τον έλεγχο των καταγγελιών και ενισχύει τις ανησυχίες για αδιαφανείς δικαστικές διαδικασίες.
Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η έλλειψη πρόσβασης σε πληροφορίες δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν βασικές εγγυήσεις δίκαιης δίκης, ενώ καταγγέλλεται πως ο 26χρονος στερήθηκε την πρόσβαση σε δικηγόρο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.
Βαρύτατες κατηγορίες και ιστορικοί παραλληλισμοί
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Σολτάνι κατηγορήθηκε για το αδίκημα του «πολέμου κατά του Θεού», κατηγορία που στο Ιράν επισύρει την ποινή του θανάτου. Ο διευθυντής της Iran Human Rights, Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ, προειδοποίησε ότι οι πρόσφατες πρακτικές θυμίζουν τα εγκλήματα της δεκαετίας του 1980, τα οποία έχουν αναγνωριστεί ως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Όπως σημείωσε, ο κίνδυνος μαζικών και εξωδικαστικών εκτελέσεων διαδηλωτών χαρακτηρίζεται εξαιρετικά σοβαρός, με τις οργανώσεις να κάνουν λόγο για μια πορεία που μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη αιματοχυσία.
Έκκληση για διεθνή δράση
Στις ανακοινώσεις τους, οι οργανώσεις απευθύνουν έκκληση στη διεθνή κοινότητα να αναλάβει δράση, επικαλούμενες την αρχή της «Ευθύνης Προστασίας». Τονίζουν ότι υπάρχει υποχρέωση προστασίας των άοπλων διαδηλωτών από μαζικές δολοφονίες από το ιρανικό κράτος και τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.
Παράλληλα, απευθύνονται σε πολίτες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σε δημοκρατικές χώρες, ζητώντας να ασκήσουν πίεση στις κυβερνήσεις τους. Η National Union for Democracy in Iran υπογραμμίζει ότι «το μόνο “έγκλημα” του Σολτάνι ήταν ότι ζήτησε ελευθερία για το Ιράν», καλώντας τη διεθνή κοινότητα να γίνει η φωνή του.
